تذکراین کتاب توسط مؤسسه فرهنگی - اسلامی شبکة الامامین الحسنین عليهماالسلام بصورت الکترونیکی برای مخاطبین گرامی منتشر شده است.
لازم به ذکر است تصحیح اشتباهات تایپی احتمالی، روی این کتاب انجام گردیده است
.بانک احادیث اهل بیت عليهالسلام
(خانواده)
واحد تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان.
حدیث - - ۱
امام سجاد عليهالسلام :
واءما حق الولد فتعلم اءنه منک ومضاف الیک فی عاجل الدنیا بخیره و شره واءنک مسؤ ول عما ولیته من حسن الادب والدلالة علی ربه والمعونة له علی طاعته ...؛
حق فرزند این است که بدانی او از تو است در دنیا با هر خیر و شری که دارد به تو منسوب است و تو مسئول تربیت نیکو و راهنمایی اش به سوی خدا و یاریش در اطاعت از پروردگارش هستی
تحف العقول ص ۲۶۳.
امام سجاد عليهالسلام :
اللهم اءعنی علی تربیتهم و تاءدیبهم وبرهم ؛
خدایا مرا بر تربیت ، ادب آموزی و نیکی کردن به فرزندانم یاری فرما.
صحیفه سجادیه از دعای ۲۵.
امام باقر عليهالسلام :
اللهم ارزقنی ولدا واجعله تقیا زکیا لیس فی خلقه زیادة و لا نقصان واجعل عاقبته الی خیر؛
خداوندا به من فرزندی عطا کن و او را پرهیزگار و پاک قرار ده که در آفرینشش کم و زیادی نباشد و سرانجامش را نیکوگردان
تهذیب الاحکام ۷/۴۱۱/۱۶۴۱.
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم :
یا علی : رحم الله والدین حملا ولدهما علی برهما؛
ای علی : خداوند رحمت کند پدر و مادری را که فرزند خویش را بر نیکی کردن به خودشان یاری کنند.
من لا یحضره الفقیه ۴/۳۷۲.
امام صادق عليهالسلام :
انا نامر صبیاننا بالصلاة والصیام ما اءطاقوا اذا کانوا اءبناء سبع سنین ؛
ما هنگامی که کودکانمان هفت ساله می شوند به اندازه ای که طاقت دارند آنان را به انجام نماز و روزه فرمان می دهیم
دعائم الاسلام ۱/۱۹۴.
قال الامام الصادق عليهالسلام : بادِرُوا اَحْداثِکُمْ بِالْحدیث - قَبْلَ اَنْ یَسْبِقَکُمْ اِلَیْهِمُ الْمُرْجِئَةُ.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: احادیث اسلامی را به نوجوانان خود بیاموزید (و در انجام این وظیفه تربیتی تسریع نمایید)، پیش از آن که مخالفان گمراه بر شما پیشی گیرند (و آنان را گمراه سازند).
«الکافی، ج۶، ص ۴۷»
عَنْ مُعاوِیَةَ بْنَ وَهَبٍ قالَ: سَألتُ اَباعَبْدِاللهِ عليهالسلام فی کَمْ یُؤْخَذُ الصَّبیُّ بالصَّلوةِ؟ فَقالَ بَیْنَ سَبْعِ سِنینَ وسِتُ سِنینَ.
معاویة بن وهب از امام صادق عليهالسلام پرسید، در چه سنی کودک به نماز امر شود؟ حضرت فرمودند: بین شش و هفت سالگی.
«وسائل الشیعه، ج ۲، ص ۳»
قال الامام الباقر عليهالسلام : یُحْفَظُ الْاَطْفالُ بِصلاحِ آبائِهِمْ.
امام باقر عليهالسلام فرمودند: حفظ اطفال از خطرات و انحرافها در صلاحیت و شایستگی (وظیفه) پدران آنها است.
«بحار الانوار، ج ۱۵، ص ۱۷۸»
قال الامام الصادق عليهالسلام : دَعِ ابْنَکَ یَلْعَبْ سَبْعَ سِنینَ.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: فرزند خود را هفت سال آزاد بگذار تا بازی کند.
«الکافی، ج۶، ص ۴۶»
قال الامام الصادق عليهالسلام : اَلْغُلامُ یَلْعَبُ سَبْعَ سِنینَ وَ یَتَعَلَّمُ الْکِتابَ سَبْعَ سِنینَ و یَتَعَلَّمُ الْحَلالَ و الْحَرامَسَبْعَ سِنینَ.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: طفل هفت سال بازی کند، هفت سال خواندن و نوشتن بیاموزد، هفت سال حلال و حرام (احکام الهی) را یاد بگیرد.
«الکافی، ج ۶، ص ۴۶»
قالَ اَبوالْحَسَنِ عليهالسلام : اِذا وَعَدْتُمُ الصِّبْیانَ فَفُوا لَهُمْ فَاِنَّهُمْ یَرَوْنَ اَنَّکُمُ الّذینَ .
امام کاظم عليهالسلام فرمودند: چون به اطفال وعدهای دادید وفا کنید (و تخلف ننمائید)، زیرا کودکان گمان میکنند شما رازق آنها هستید. خداوند برای هیچ چیز به قدر تجاوز به حقوق زنان و کودکان غضب نمیکند.
«الکافی، ج ۶، ص ۵۰»
قال الامام الصادق عليهالسلام : صَلَّی رَسُولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم بالنّاسِ ظهرَ مخفف فی الرّکعتینِالاخیرتینِ .
امام صادق عليهالسلام فرمودند: رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم نماز ظهر را با مردم به جماعت گذارد و دورکعت آخر را به سرعت و با اسقاط مستحبات برگزار کرد. پس از نماز مردم گفتند: یا رسول الله آیا در نماز پیشآمدی شد؟ حضرت پرسید مگر چه شده؟ عرض کردند دو رکعت آخر را به سرعت، ادا کردید. فرمودند: مگر صدای شیون و استغاثه کودک را نشنیدید.
«الکافی، ج ۶، ص۴۸»
قال الامام الصادق عليهالسلام : اَکثِرُوا مِنْ قُبْلَةِ اَوْلادِکُمْ فَاِنَّ لَکُمْ بِکُلِّ قُبْلَةٍ دَرَجَةً.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: فرزندان خود را بسیار ببوسید زیرا برای شما در هر بوسیدن درجهای است.
«بحار الانوار، ج۱۰۱، ص۹۲»
قال الامام الصادق عليهالسلام : اِعْدِلُوا بَیْنَ اَوْلادِکُمْ کَما تُحِبّونَ اَنْ یَعْدِلُوا بَیْنَکُمْ.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: بین فرزندان خود به عدالت رفتار نمایید، همان طور که مایلید فرزندان شما بینتان به عدل و داد رفتار کنند.
«بحار الانوار، ج۱۰۱، ص۹۲»
امام باقر عليهالسلام فرمودند: هنگامی که کودک به سه سالگی رسید به او بگویند هفت مرتبه بگوید لا اله الّا الله (تا بیاموزد)، در چهار سالگی به او بگویند که هفت مرتبه بگوید محمد رسول الله (تا یاد بگیرد)، در پنج سالگی رویش را به قبله متوجه کنند و به او بگویند که سر به سجده بگذارد، در پایان شش سالگی رکوع و سجده صحیح را به او بیاموزند و در هفت سالگی به طفل گفته شود: دست و رویت را بشوی و پس از آن به او گفته شود: نماز بخوان.
«مکارم الاخلاق، ص ۱۱۵»
قال الامام الصادق عليهالسلام : انَّ اللهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَیَرْحَمُ الرَّجُلُ لِشِدَّةِ حُبِّه لِوَلَدِهِ.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: همانا خداوند متعال نسبت به شخصی که نسبت به فرزند خود محبت بسیار دارد رحمت و عنایت میکند.
«مکارم الاخلاق، ص ۱۱۳»
قال الامام علی عليهالسلام : لایَصْلَحُ الْکِذْبُ جِدٌّ وَ لاهَزْلٌ وَ لا اَنْ یَعِدَ اَحَدُکُمْ صَبِیَّهُ ثُمَّ لایَفِیَ لَهُ.
امام علی عليهالسلام فرمودند: شایسته نیست آدمی به جد یا به شوخی دروغ بگوید و شایسته نیست کسی به فرزند خود وعدهای بدهد و به آن وفا ننماید.
«وسائل الشیعه، ج۳، ص ۲۳۲»
قالَ اَمیرُ الْمُؤْمِنینِ عليهالسلام : مَنْ کانَ لَهُ وَلَدٌ صَبا.
امام علی عليهالسلام فرمودند: کسی که کودکی دارد باید (در راه تربیت او) ) کودکانه رفتار نماید.
«وسائل الشیعه، ج ۵، ص ۱۲۶»
قالَ الامام علی عليهالسلام : تَعَلَّمُوا الْعِلْمَ صِغاراً تَسُودُوا بِه کِباراً.
امام علی عليهالسلام فرمودند: در خُردسالی علم بیاموزید تا در بزرگسالی به برتری و سیادت نائل آیید.
«شرح ابن ابی الحدید، ج ۲۰، ص ۲۶۷»
قالَ رَسُولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : إنَّ اللَّهَ تَعالی یُحِبُّ أن تَعدِلُوا بَینَ أولادِکم حَتّی فی القُبَلِ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: خداوند دوست دارد که میان فرزندانتان عادلانه رفتار کنید، حتی در بوسیدن آنها.
«میزان الحکمه، ح ۲۲۶۶۵»
قالَ رَسُولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : والَّذی نَفْسی بِیَدِهِ لَوْ اَنَّ رَجُلاً غَشَیَ امْرَأتَهُ و فِی الْبَیْتِ صَبِیٌّ .
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: قسم به آنکه جانم در دست اوست، اگر مردی با همسر خود آمیزش کند و در آنجا، کودک بیداری آن دو را در حال آمیزش ببیند و سخنان آنان و همچنین صدای تنفسشان را بشنود، آن طفل هرگز رستگار نخواهد شد، چه دختر باشد و یا پسر، سرانجام به زنا آلوده میشود.
«وسائل الشیعه، ج ۵، ص ۱۶»
قالَ رَسُولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : اِذا بَلَغَتِ الْجارِیَةُ سِتَّ سِنینَ فَلا یُقَبِّلْهَا الْغُلامُ و الْغُلامُ لا تُقَبِّلْهُ الْمَرْأةُ اذاجاوَزَ سَبْعَ سِنینَ.
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: هنگامی که دختر بچه ای شش ساله شد، پسر بچه ای او را نبوسد و همچنین زنها از بوسیدن پسر بچهای که سنش از هفت سال تجاوز کرده است، خودداری کنند.
«مکارم الاخلاق، ص ۱۱۵»
قالَ رَسُولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : اِذا نَظَرَ الْوالِدُ اِلی وَلَدِه فَسَرَّهُ کانَ لِلْوالِدِ عِتْقُ نَسْمَةٍ.
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: هرگاه پدری با نگاه (مودّتآمیز) خود فرزند خویش را مسرور کند، خداوند به او اجر آزاد کردن یک بنده را میدهد.
«مستدرک الوسائل، ج۲، ص۶۲۶»
قالَ رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم مَنْ فَرَّحَ ابْنَتَهُ فَکَاَنَّما اَعْتَقَ رَقَبَةً مِنْ وُلْدِ اِسْمعیلَ وَ مَنْ اَقَرَّ عَیْنَ ابْنٍ فَکَاَنَّمابَکی مِنْ خَشْیَةِ اللهِ.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: کسی که دختر بچه خود را شادمان کند مانند کسی است که بندهای را از فرزندان (حضرت) اسماعیل، آزاد کرده باشد، و آن کس که پسر بچه خود را مسرور و دیده او را روشن کند مانند کسی است که از خوف خدا گریسته باشد.
«مکارم الاخلاق، ص ۱۱۴»
رُوِیَ عَنِ النَّبِیِّ صلىاللهعليهوآلهوسلم اِنَّهُ نَظَرَ اِلی بَعْضِ الْاَطْفالِ فَقالَ: وَیْلٌ لِاَولادِ آخِرِ الزَّمانِ .
رسول اکرم به تعدادی از کودکان نگاه کردند، سپس فرمودند: وای بر فرزندان آخرالزمان از پدرانشان. عرض شد یا رسول الله از پدران مشرک آنها؟ فرمودند: نه بلکه از پدران مسلمانشان که هیچ چیز از فرائض مذهبی را به آنان نمیآموزند و اگر خود فرزندان پارهای از مسائل دینی را فرا گیرند آنها را باز میدارند و تنها به این قانع هستند که فرزندانشان متاع ناچیزی از دنیا بدست آورند، من از این قبیل پدران بری هستم و آنان نیز از من بیزارند.
«مستدرک الوسائل، ج ۲، ص ۶۲۵»
قالَ رَسُولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : رَحِمَ اللهُ مَنْ اَعانَ وَلَدَهُ عَلی بِرِّه. قالَ کَیْفَ یُعینُهُ عَلی بِرِّه؟ قالَ یَقْبَلُمَیْسُورَهُ وَ یَتَجاوَزُ عَنْ مَعْسُورِه وَ لا یُرْهِقُهُ وَ لا یَخْرُقُ بِه.
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: خدای رحمت کند کسی را که فرزندش را در نیکی به خود یاری میکند. راوی حدیث پرسید: چگونه فرزندمان را در نیکی به خود یاری نماییم؟ حضرت فرمودند: آنچه را که کودک در قوه و توان داشته و انجام داده است از او قبول کند، آنچه انجام آن برای کودک سنگین و طاقت فرسا است از او نخواهد، او را به گناه و طغیان وادار نکند و به او دروغ نگوید و در برابر او مرتکب اعمال جاهلانه (و احمقانه) نشود.
«الکافی، ج ۶، ص ۵۰»
قالَ رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : رَحِمَ اللهُ عَبْداً اَعانَ وَلَدَهُ عَلی بِرِّهِ بِالاِحْسانِ اِلَیْهِ وَ التَّاَلُّفِ لَهُ وَ تَعْلیمِه وَتأدیبِه.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: خداوند رحمت کند پدری را که با نیکی نمودن و مهربانی به فرزندش و با آموزش دادن و ادب کردنش او را در نیکی به خود یاری میکند.
«مستدرک الوسائل، ج ۲، ص ۶۲۶»
قالَ رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : مَنْ کانَ عنْدَهُ صَبیٌّ فَلْیَتَصابَ لَهُ.
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: آن کس که نزد او کودکی است باید (در پرورش وی) کودکانه رفتار نماید.
«وسائل الشیعه، ج ۵، ص ۱۲۶»
قالَ رَسُولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : اِذا واعَدَ اَحَدُکُمْ صّبِیَّهُ فَلْیُنْجِزْ.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: وقتی یکی از شما به فرزند خود وعدهای داد پس به آن وفا کند و از عهد خود تخلف ننماید.
«مستدرک الوسائل، ج ۲، ص ۶۲۶»
دَعِیَ رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم اِلی صَلوةٍ وَ الْحَسَنُ عليهالسلام مُتَعَلِّقُ بِه فَوَضَعَهُ .
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم مردم را به نماز دعوت کرد و حضرت حسن عليهالسلام طفل خردسال صدیقه اطهر نیز با آن حضرت بود. پیغمبر طفل را کنار خود نشاند و به نماز ایستاد. یکی از سجدههای نماز را خیلی طول داد. (راوی حدیث میگوید: ) من سر از سجده برداشتم، دیدم حضرت حسن عليهالسلام از جای خود برخاسته و روی کتف پیغمبر نشسته است. وقتی نماز تمام شد مأمومین گفتند: یا رسول الله چنین سجدهای از شما ندیده بودیم، گمان کردیم وحی به شما رسیده است. پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: وحی نرسیده بود، فرزندم حسن در حال سجده بر دوشم سوار شد، نخواستم تعجیل کنم و کودک را به زمین بگذارم، آن قدر صبر کردم تا خودش از کتفم پائین آمد.
«بحار الانوار، ج ۱۰، ص ۸۲»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : اَکْرِمُوا اَوْلادَکُمْ وَ اَحْسِنُوا آدابَکُمْ.
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: به فرزندان خود احترام کنید و با آداب و روش پسندیده با آنها معاشرت نمایید.
«بحار الانوار، ج ۲۳، ص ۱۱۴»
کانَ رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم یَقْدِمُ مِنَ السَّفرِ فَیَتَلَقّاهُ الصِّبیانُ .
موقعی که رسول اکرم از سفری مراجعت میفرمود و در رهگذر با کودکان مردم برخورد میکرد به احترام آنها میایستاد، سپس امر میفرمود کودکان را میآوردند، از زمین برمیداشتند و به آن حضرت میدادند. رسول اکرم بعضی را در بغل میگرفت و بعضی را بر پشت و دوش خود سوار میکرد و به اصحاب خویش میفرمودند: کودکان را بغل بگیرید و بر دوش خود بنشانید.
«محجة البیضاء، ج ۳، ص ۳۶۶»
النَّبیِّ صلىاللهعليهوآلهوسلم نَظَرَ اِلی رَجُلٍ لَهُ ابْنانِ فَقَبَّلَ اَحَدَهُما وَ تَرَکَ الآخَرَ. فَقالَ رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم فَهَلّا ساوَیْتَ بَیْنَهُما؟
(پدری با دو فرزند خود شرفیاب محضر رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم بود. یکی از فرزندان خود را بوسید و به فرزند دیگر اعتنایی نکرد.) پیامبر اکرم که این رفتار (نادرست) را مشاهده کرد، به او فرمودند: چرا با فرزندانت به طور مساوی رفتار نمیکنی؟
«مکارم الاخلاق، ص ۱۱۳»
عنِ النبی صلىاللهعليهوآلهوسلم : کُلُّ مَولُودٍ یُولَدُ عَلَی الفِطْرةِ وَ ابَواهُ یَهَوِدانه و یُنَصِرانه و یُمَجِسانه.
نبی اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: همه مولودها بر فطرت (توحیدی) به دنیا می آیند، و این پدر و مادرها هستند که آنها را یهودی، مسیحی یا مجوسی بار می آورند.
«بحار الانوار، ج ۵۸، ص ۱۸۷»
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
عَلِّموا أولادَکُم السِّباحَةَ والرِّمایَةَ ؛
به کودکان خود شنا و تیراندازی یاد دهید
وسائل الشیعه : ۱۲ / ۲۴۷ / ۱۳ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۴
امام صادق عليهالسلام :
الغُلامُ یَلعَبُ سَبعَ سِنینَ ، ویَتَعَلَّمُ الکِتابَ سَبعَ سِنینَ ، ویَتَعَلَّمُ الحَلالَ والحَرامَ سَبعَ سِنینَ
پسر باید هفت سال بازی کند ، هفت سال سواد بیاموزد و هفت سال به آموزش حلال و حرام بپردازد
وسائل الشیعه : ۱۲ / ۲۴۷ / ۱۲ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۶
امام علی عليهالسلام :
عَلِّموا صِبیانَکُمُ الصَّلاةَ ، وخُذوهُم بها إذا بَلَغوا الحُلم؛
به کودکان خود نماز یاد دهید و چون به سنّ بلوغ رسیدند ، برای (ترک) نماز ، بر آنان سخت بگیرید
غرر الحکم : ۶۳۰۵ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۶
امام علی عليهالسلام :
مُرُوا أولادَکُم بطَلَبِ العِلم ؛
فرزندان خود را به آموختن دانش وادارید
کنزالعمّال : ۴۵۹۵۳ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۶
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
الوَلَدُ سَیّدٌ سَبعَ سِنینَ ، وخادِمٌ سَبعَ سِنینَ ، ووَزیرٌ سَبعَ سِنینَ ، فإن رضِیتَ مُکانَفَتَهُ لإحدی وعِشرینَ ، وإلاّ فاضرِبْ علی کَتِفِهِ ، قد أعذَرتَ إلَی اللّه فیهِ؛
فرزند هفت سال سرور است ، هفت سال خدمتکار و هفت سال وزیر و دستیار اگر تا بیست و یک سالگی از کمکی که به او کردهای راضی بودی (و تربیتت نتیجه داد) که خوب ، وگرنه به شانه او بزن (و دیگر به حال خود رهایش کن) و تو درباره او نزد خداوند معذوری
کنزالعمّال : ۴۵۳۳۸ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۴
امام صادق عليهالسلام :
تَجِبُ للوَلَدِ علی والِدِهِ ثَلاثُ خِصالٍ : اختِیارُهُ لِوالِدَتِهِ ، وتَحسینُ اسمِهِ ، والمُبالَغَةُ فی تَأدیبهِ ؛
فرزند سه حقّ بر گردن پدرش دارد : انتخاب مادری خوب برای او ، نامگذاری خوب او و کوشش در تربیت او
بحار الأنوار : ۷۸ / ۲۳۶ / ۶۷
امام علی عليهالسلام :
مَن لَم یَتَعَلَّمْ فی الصِّغَرِ لَم یَتَقَدَّمْ فی الکِبَرِ ؛
هـر کـه در کـودکی نـیاموزد، در بـزرگسالی پیشرفت نکند
غرر الحکم : ۸۹۳۷ منتخب میزان الحکمة : ۳۲۲
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
عَرامَهُ الصَّبیِّ فی صِغَرِهِ زِیادَةٌ فی عَقلِهِ فی کِبَرِهِ؛
بـازی گوشی (و شـیطنت) بـچّه در دوران کودکی ، نشانگر فزونی عقل او در بزرگسالی است
العُرام : الشدّة والقوّة والشراسه (النهایه : ۳ / ۲۲۳) .کنز العمّال : ۳۰۷۴۷ منتخب میزان الحکمة : ۳۲۲
امام کاظم عليهالسلام :
تُستَحَبُّ عَرامَهُ الغُلامِ فی صِغَرِهِ لِیَکُونَ حَلیما فی کِبَرِهِ ؛
بازی گوشی (و شیطنت) پسر در دوران کودکی پسندیده است ، برای اینکه در بزرگسالی بردبار شود
الفقیه : ۳ / ۴۹۳ / ۴۷۴۸ منتخب میزان الحکمة : ۳۲۲
امام رضا عليهالسلام :
مُرِ الصَّبیَّ فلْیَتَصدَّقْ بیدِهِ بالکِسْرةِ والقَبْضةِ والشَّیءِ وإنْ قَلَّ ، فإنَّ کلَّ شیءٍ یُرادُ بهِ اللّهُ وإنْ قَلَّ بعدَ أنْ تَصدُقَ النِّیّةُ فیهِ عظیم؛
به کودک دستور بـده کـه بـا دست خودش صدقه بدهد گر چه به اندازه تکّه نانی یا یک مشت از چیزی باشد؛ زیرا هر چیزی که در راه خدا داده شود اگر با نیّت پاک صورت گیرد ، هر چند کم باشد ، بسیار زیاد است
الکافی : ۴ / ۴ / ۱۰ منتخب میزان الحکمة : ۱۶
أکرِمُوا أولادَکُم وأحْسِنوا آدابَهُم یُغْفَرْ لَکُم؛
فرزندان خود را گرامی بدارید و آنان را خوب تربیت کنید، (که به این ترتیب) آمرزیده میشوید
بحار الأنوار : ۱۰۴ / ۹۵ / ۴۴ منتخب میزان الحکمة : ۱۶
امام صادق عليهالسلام :
للأحوَلِ: أتَیتَالبَصرةَ ؟ قالَ : نَعَم ، قالَ : کیفَ رَأیتَ مُسارَعَةَ الناسِ فی هذا الأمرِ ودُخُولَهُم فیهِ ؟ فقالَ : واللّه إنّهُم لَقلیلٌ ، وقد فَعَلُوا وإنّ ذلک لَقلیلٌ ، فقالَ : علَیکَ بِالأحداثِ ؛ فإنّهُم أسرَعُ إلی کُلِّ خَیرٍ؛
خطاب به اَحْوَل : به بصره رفتی ؟ عرض کرد : آری فرمودند: شوق مردم به این امر(ولایت و امامت ما) و پذیرش آنها را چگونه دیدی ؟ عرض کرد : به خدا قسم اندکند ، کارهایی کردهاند ، امّا کم است حضرت فرمودند:بر تو باد به نوجوانان ؛ زیرا این گروه در پذیرش هر نوع خوبی شتاب بیشتری نشان میدهند
لإسناد : ۱۲۸ / ۴۵۰ منتخب میزان الحکمة :
امام صادق عليهالسلام :
عَلَیکَ بِالْأحداثِ فَإنَّهُم أسرَعُ إلی کُلِّ خَیرٍ؛
نوجوانان را دریاب که این گروه در پذیرش هر خوبی، شتاب میکنند.
الکافی، ج ۸، ص ۹۳
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآله :
أَکرِموا أولادَکُم، وأحسِنوا أدَبَهُم؛
به فرزندان خود احترام گذارید و آنان را آداب نیکو بیاموزید.
میزان الحکمة: ح ۴۰۲
امام علی عليهالسلام :
لا أدَبَ مَعَ غَضَبٍ؛
با خشم، تربیت ممکن نیست.
موسوعه امام علی: ج ۱۰ ص ۲۳۶ ح ۵۶۰۳
امام صادق عليهالسلام به شخصی که نام دخترش را فاطمه گذاشته بود، فرمودند:
«... اذا سمیتها فاطمة فلا تسبها و لاتلعنها ولاتضربها؛
حالا که نام او را فاطمه گذاشته ای، پس دشنامش مده، نفرینش مکن و کتکش مزن .»
کافی، ج ۶، ص ۴۸
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
لایَزالُ المُؤمِنُ یُورِثُ أَهلَ بَیتِهِ العِلمَ وَ الدَبَ الصّالِحَ حَتّی یُدخِلَهُمُ الجَنَّةَ جَمیعا؛
مؤمن همواره خانواده خود را از دانش و ادب شایسته بهره مند می سازد تا همه آنان را وارد بهشت کند.
مستدرک الوسایل، ج۱۲، ص۲۰۱، ح۱۳۸۸۱
حدیث - ۵۲
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
اَدِّبوا اَولادَکُمْ عَلی ثَلاثِ خِصالٍ : حُبِّ نَبیِّکُمْ و حُبِّ اَهْلِ بَیْتِهِ وَ عَلی قِراءَةِ الْقُرآنِ ؛
فرزندانتان را به سه چیز ادب کنید: عشق به پیامبرتان، عشق به خاندان او، و قرآن خواندن.
غرر الحکم، ح ۴۴۸۸
امام علی عليهالسلام فرمودند:
لا أدَبَ مَعَ غَضَبٍ؛
با خشم، تربیت {ممکن} نیست
(غرر الحکم، ح ۱۰۵۲۹)
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
تَهادَوا فَإِنَّها تَذهَبُ بِالضَّغائِنِ؛
به یکدیگر هدیه بدهید، زیرا کینه ها را از بین می برد.
(کافی، ج۵، ص ۱۴۴، ح۱۴)
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
لایَزالُ المُؤمِنُ یُورِثُ أَهلَ بَیتِهِ العِلمَ وَ الدَبَ الصّالِحَ حَتّی یُدخِلَهُمُ الجَنَّةَ جَمیعا؛
مؤمن همواره خانواده خود را از دانش و تربیت شایسته بهره مند می سازد تا همه آنان را وارد بهشت کند.
(مستدرک الوسایل، ج۱۲، ص۲۰۱، ح۱۳۸۸۱)
امام علی عليهالسلام فرمودند:
لا واعِظَ أبلَغُ مِن النُّصحِ؛
هیچ واعـظـی مـؤثرتر از نصیحت نیست.
(غرر الحکم، ح ۱۰۶۲۲ - منتخب میزان الحکمة، ص ۶۰۰)
امام علی عليهالسلام فرمودند:
بالمَواعِظِ تَنجَلی الغَفلَةُ؛
با اندرزهاست که (پرده) غفلت کنار می رود.
(غرر الحکم، ح ۴۱۹۱ - منتخب میزان الحکمة، ص ۵۹۸)
امام علی عليهالسلام فرمودند:
فی وَصیَّتِهِ لابنِهِ وهُو یَعِظُهُ: أحیِ قَلبَکَ بالمَوعِظَةِ؛
در مـقام انـدرز بـه فـرزند خود: دلت را بـا اندرز زنده گردان.
(نهج البلاغة، کتاب ۳۱)
امام علی عليهالسلام فرمودند:
مَن لَم یَتَعَلَّم فِی الصِّغَرِ لَم یَتَقَدَّم فِی الکِبَرِ ؛
هرکه در کودکی نیاموزد ، در بزرگی پیشرفت نمیکند
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۸۹۳۷
امام علی عليهالسلام فرمودند:
مَن سَألَ فِی صِغَرِهِ أجابَ فِی کِبَرِهِ ؛
هر که در خردسالی بپرسد ، در بزرگْسالی پاسخ میدهد
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۸۲۷۳
امام علی عليهالسلام فرمودند:
قِوامُ العَیشِ حُسنُ التَّقدیرِ وَ مِلاکُهُ حُسنُ التَّدبیرِ ؛
پایداری زندگی به برنامهریزیِ درست و وسیله رسیدن به آن ، مدیریت صحیح است
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۶۸۰۷
امام علی عليهالسلام فرمودند:
عَلِّمُوا صِبیانَکُم الصَّلاةَ وَ خُذُوهُم بِها إذا بَلَغُوا الحُلُمَ ؛
به کودکان خود نماز بیاموزید و چون به سنّ بلوغ رسیدند ، آنان را برای نماز بازخواست کنید
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۶۳۰۵
امام علی عليهالسلام فرمودند:
إنَّما قَلبُ الحَدَثِ کَالأرضِ الخالِیَةِ مَهما أُلقِیَ فیها مِن کُلِّ شَیءٍ قَبِلَتهُ ؛
قلب نوجوان ، همچون زمین ناکشته است که هرچه در آن افکنده شود، میپذیرد
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث ۳۹۰۱
امام علی عليهالسلام فرمودند:
إنَّ هذِهِ القُلُوبَ تَمِلُّ کَما تَمِلُّ الأبدانُ فَابتَغُوا لَها طَرائِفَ الحِکَمِ ؛
دلها چون تنها افسرده شود ، برای [شادی] آنها حکمتهای تازه بجویید
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۳۵۴۹
قال الباقر عليهالسلام :
فاذا اتم له ست سنین علم الرکوع و السجود حتی یتم له سبع سنین فاذا تم له سبع سنین قیل له اغسل وجهک و کفیک، فاذا غسلهما قیل له صل؛
هنگامی که فرزندان شما شش ساله شدند، رکوع و سجده (صحیح ) را به آن ها بیاموزید و در هفت سالگی به طفل بگویید: دست و رویت را بشوی و نماز بگذار.
(بحارالانوار، ج ۸۸، ص ۱۳۲)
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اشتروا لصبیانکم اللحم و ذکروهم یوم الجمعة ؛
با سیاستهای تشویقی ، اهمیت و روز جمعه را به فرزندانتان یادآوری کنید.
(مستدرک الوسایل ، ج ۶، ص ۹۹).
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
رحم الله رجلا قام من اللیل فصلی و ایقظ امراءته فصلت ، فان ابت نضح فی وجهها الماء، رحم الله امراءة قامت من اللیل فصلت و ایقظت زوجها، فان ابی نضحت فی وجهه الماء؛
خدا رحمت کند، مردی را که شب از خواب برخیزد و نماز شب بخواند و همسرش را نیز براین عمل تشویق نماید، و اگر بیدار نشد (با اجازه قبلی او) به صورت وی آب بپاشد و او را بیدار کند و همچنین خدا بیامرزد زنی که در شب برخیزد و نماز شب بخواند وشوهرش را نیز بدین عمل وادار کند و اگر از جای برنخواست (با اذن قبلی او) آب به صورتش بپاشد، تا او را بیدار کند.
(میزان الحکمه ، ج ۵، ص ۴۱۸).
قال الصادق عليهالسلام :
حتی یتم له تسع سنین ، فاذا تمت له علم الوضو وضرب علیه وامر بالصلوة و ضرب علیها، فاذا، تعلم ، الوضوء و الصلاة غفرالله لوالدیه ؛
وقتی (فرزندتان ) به سن نه سالگی برسد، پس وقتی که نه سالش تمام شد، وضو را به او یاد بدهید واگر کوتاهی کرد او را ادب کنید، و او را امر به نماز کنید و اگر کوتاهی کرد او را ادب کنید پس زمانیکه فرزند وضو و نماز را یاد گرفتید، خدا پدر و مادرش را می آمرزد.
(وسائل الشیعه ، ج ۳، ص ۱۳).
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مرو صبیانکم بالصلوة اذا کانو ابناء ست سنین و اضربوهم اذا کانوا ابناء سبع سنین و فرقوا بینهم فی المضاجع کانوا ابناء عشر سنین؛
فرزندان خود را در سن شش سالگی به نماز وادار کنید، و در هفت سالگی آنان را (در صورت نخواندن ) تنبیه کنید، ودر سن ده سالگی رختخواب آنان را جدا کنید.
(مستدرک الوسائل ، ج ۱ ص ۱۷۱).
قال الصادق عليهالسلام :
فاذا تعلم الوضوء و الصلاة غفرالله لوالدیه ؛
چون فرزندی وضو و نماز را یاد گیرد، خداوند (به پاداش آن ) پدر و مادر او را می آمرزد.
(وسائل الشیعه ، ج ۳، ص ۱۳).
قال علی عليهالسلام :
علموا صبیانکم الصلاة ؛
نماز را به فرزندانتان بیاموزید.
(جامع احادیث الشیعه ، ج ۴ ص ۴۶).
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مروا صبیانکم بالصلوة اذا بلغوا سبع سنین و اضربوهم علی ترکها اذا بلغوا تسعا ؛
فرزندان هفت ساله تان را به نماز وادار کنید و نه سالگان را اگر ترک نماز نمودند تاءدیب کنید.
(سفینة البحار، ج ۲ ص ۲۵).
قال الباقر عليهالسلام :
انا ناءمر صبیننا بالصلاة اذا کانوا بنی خمس سنین فمروا صبیانکم بالصلاة اذا کانوا بنی سبع سنین ؛
فرزندان ما وقتی پنج ساله می شوند، امر می کنیم که نماز بخوانند، پس شما هم هنگامی که فرزندانتان به هفت سالگی رسیدند، آنها را نماز خواندن امر کنید.
(وسائل الشیعه ، ج ۳ ص ۱۲).
قال علی عليهالسلام :
علموا صبیانکم الصلاة وخدوهم بها اذا بلغوا ثمانی سنین ؛
نماز را به فرزندان خویش تعلیم دهید، و چون به هشت سالگی رسیدند، آنان را وادار به خواندن این فریضه الهی نمایند.
(وسائل الشیعه ، ج ۳، ص ۱۲).
أکرموا أولادکم و أحسنوا آدابهم؛
فرزندان خود را گرامی شمارید و نیکو تربیت شان کنید.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
أعینوا أولادکم علی البرّ من شاء إستخرج العقوق من ولده؛
فرزندان خود را در خوب شدن کمک کنید زیرا هر که بخواهد می تواند نافرمانی را از فرزند خود بیرون آورد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
اعدلوا بین أولادکم بالنّحل کما تحبّون أن یعدلوا بینکم فی البرّ و اللّطف؛
شما که می خواهید فرزندانتان در نیکی و محبت با شما به عدالت رفتار کنند در کار بخشش با آنها به عدالت رفتار کنید.
نهج الفصاحه
قال الباقر عليهالسلام :
انا نأمر صبیاننا بالصلاة اذا کانوا بنی خمس سنین، فمروا صبیانکم بالصلاة اذا کانوا بنی سبع سنین.
امام باقر عليهالسلام فرمود:
هنگامی که فرزندان ما پنج ساله شدند دستور میدهیم نماز بخوانند، پس شما هم وقتی فرزندانتان به هفت سالگی رسیدند آنها را به نماز دستور دهید.
وسائل الشیعه، ج ۳، ص ۱۲
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند :
حق الولد علی والده ان یعلمه الکتابة والسباحة والرمایة وان لا یرزقه الا طیباً وان یزوجه اذا بلغ؛
حق فرزند (پسر) بر عهده پدرش این است که به او نوشتن، شنا کردن وتیراندازی را آموزش دهد و روزی او را تنها از راه حلال وپاکیزه تهیه نماید.
نهج الفصاحه : ح ۱۳۹۴
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
اَلنّاسُ مَعادِنُ وَ الْعِرْقُ دَسّاسٌ وَ اَدَبُ السُّوءِ کَعِرْقِ السُّوءِ؛
مردم، همانند معدنها مختلفاند و اصل و نسب در انسان بسیار مؤثر است و تربیت بد، همانند اصل و نسبِ بد است.
نهج الفصاحه، ح ۳۱۴۶.
پیامبر اعظم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
حق فرزند بر پدرش این است که برای او اسم خوب انتخاب کند، خوب تربیتش نماید و در کار شایستهای مستقرش سازد.
الحدیث - ، ص ۲.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
هیچ پدری مالی بهتر از ادب نیک،به فرزند خود نداده است.
(نهج الفصاحه ، ح۲۶۱۳)
امام کاظم عليهالسلام می فرمایند :
قالَ بَعْضُهُم: شَکْوَتُ اِلی ابِی الْحَسَنِ موسی عليهالسلام ابنا لی ، فَقالَ : لا تَضْرِبْهُ، وَاهْجُرْهُ وَ لا تُطِلْ ؛
کسی گفت : از فرزندم به امام کاظم عليهالسلام شکایت کردم ایشان فرمودند : او را نزن بلکه با او قهر کن ولی نه به مدّت طولانی
عدّة الداعی ، ص ۷۹.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
مَنْ قَـبَّلَ وَلَدَهُ کَـتَبَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ لَهُ حَسَنَةً وَمَنْ فَرَّحَهُ فَرَّحَهُ اللّهُ یَوْمَ الْقیامَةِ، وَمَنْ عَلَّمُهُ الْقُرآنَ دُعیَ بِالاَْبـَوَیْنِ فَیُکْسَیانِ حُلَّتَیْنِ یُضیءُ مِنْ نورِهِما وُجوهُ اَهْلِ الْجَنَّةِ ؛
هر کس فرزندش را ببوسد ، خداوند عزّوجلّ برای او ثواب مینویسد و هر کسی که او را شاد کند ، خداوند روز قیامت او را شاد خواهد کرد و هر کس قرآن به او بیاموزد ، پدر و مادرش دعوت میشوند و دو لباس بر آنان پوشیده میشود که از نور آنها ، چهرههای بهشتیان نورانی میگردد
کافی ، ج ۶، ص ۴۹، ح۱.
امام کاظم عليهالسلام می فرمایند :
تُسْتَحَبُّ عَرامَةُ الصَّبیِّ فی صِغَرِهِ لِیَکونَ حَلیما فی کِـبَرِهِ، ما یَنْبَغی اَنْ یَکونَ اِلاّ هکَذا ؛
خوب است بچّه در کودکی بازیگوش باشد تا در بزرگسالی بردبار گردد و شایسته نیست که جز این باشد
کافی ، ج ۶، ص ۵۱.
امام علی عليهالسلام می فرمایند :
مَنْ سَاَلَ فی صِغَرِهِ اَجابَ فی کِبَرِهِ ؛
هر کس در خردسالی سئوال کند، در بزرگسالیاش پاسخ میدهد
غرر الحکم ، ح ۸۲۷۳.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
اَلْوَلَدُ سَیِّدٌ سَبْعَ سِنینَ، وَ عَبْدٌ سَبْعَ سِنینَ، وَ وَزیرٌ سَبْعَ سِنینَ؛
فرزند هفت سال سروَر، هفت فرمانبردار، و هفت سال وزیر است
مکارم الاخلاق، ص ۲۲۲
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
مَنْ کانَ عِنْدَهُ صَبِیٌّ فَلْیَتَصابَ لَهُ ؛
هر کس با کودک سروکار دارد ، با او کودکانه رفتار کند
من لا یحضره الفقیه ، ج ۳، ص ۴۸۳.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
طَهِّروا اَولادَکُمْ یَوْمَ السّابِـعِ فَاِنَّهُ اَطْیَبُ وَ اَطْهَرُ و اَسْرَعُ لِنَباتِ اللَّحْمِ، وَ اِنَّ الأَْرْضَ تَنْجُسُ مِنْ بَولِ الاَْغْلَفِ اَرْبَعینَ صَباحا ؛
روز هفتم [تولّد] ، فرزندتان را [با ختنه] پاک کنید ، چرا که مایه تمیزی و پاکیزگی بیشتر و رویِش شتابندهترِ گوشت است و زمین ، چهل روز از بول شخص ختنه نشده ، آلوده میماند
کافی ، ج۶، ص۳۵، ح۲.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
اَحِبُّوا الصِّبْیانَ وَ ارْحَمُوهُمْ ، وَ اِذا وَ عَدتُموهُمْ شَیْئا فَفُوا لَهُمْ ، فَاِنَّهُمْ لا یَدْرونَ اِلاّ اَ نَّـکُمْ تَرْزُقونَهُمْ ؛
کودکان را دوست بدارید و با آنان مهربان باشید و هرگاه به آنان وعده دادید ، به آن وفا کنید ، زیرا آنان ، روزی دهنده خود را کسی غیر از شما نمیدانند
کافی ، ج ۶، ص ۴۹، ح ۳.
امام علی عليهالسلام می فرمایند :
اَلاِْفْراطُ فِی الْمَلامَةِ یَشُبُّ نیرانَ اللَّجاجِ ؛
زیادهروی در سرزنش کردن ، آتش لجاجت را شعلهور میسازد
تحف العقول ، ص ۸۴
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
اِذا بَلَغَ اَوْلادُکُمْ سَبْعَ سِنینَ فَفَرِّقوا بَیْنَ فُرُشِهِمْ؛
هرگاه کودکانتان به هفتسالگی رسیدند، رختخوابهایشان را جدا کنید.
مستدرک علی الصحیحین ، ج ۱، ص ۳۱۷.
امام صادق عليهالسلام می فرمایند :
اِذا بَلَغَتِ الجاریَةُ سِتَّ سِنینَ فَلا تُقَبِّلها وَالْغُلامُ لا یُقَـبِّلُ الْمَرْاَ ةَ اِذا جاوَزَ سَبْعَ سِنینَ ؛
چون دختر [نامحرم] شش ساله شد ، او را مبوس و پسر نیز چون از هفت سالگی گذشت ، زن [نامحرم] را نبوسد
مکارم الأخلاق ، ج ۱، ص ۴۷۹، ح ۱۶۵۹
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
وَالَّذی نَفْسی بِیَدِهِ لَوْ اَنَّ رَجُلاً غَشِیَ امْرَاَتَهُ وَ فِی الْبَیْتِ صَبیٌّ مُسْتَیْقِظٌ یَراهُما وَیَسْمَعُ کَلامَهُما وَنَفَسَهُما ما اَفْلَحَ اَبَدا ؛ اِذا کانَ غُلاما کانَ زانیا اَوْ جاریَةً کانَتْ زانیَةً؛
سوگند به کسی که جانم به دست اوست ، اگر کسی با همسرش درآمیزد و در اتاق ، کودکی بیدار باشد که آنان را ببیند و سخن گفتن و صدای نَفَس آنان را بشنود ، هرگز رستگار نمیشود اگر پسر باشد ، مردی زناکار و اگر دختر باشد ، زنی زناکار میگردد
کافی، ج ۵، ص ۵۰۰، ح ۲.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
اَدِّبُوا اَوْلادَکُمْ فی بُطونِ اُمَّهاتِهِمْ. قیلَ: وَکَیْفَ ذلِکَ یا رَسُولَ اللّهِ؟ فَقالَ: بِاِطْعامِهِمُ الْحَلالَ؛
فرزندانتان را در رحم مادرانشان تربیت کنید. سئوال شد: این چطور ممکن است، ای رسول خدا؟ فرمودند: با خوراندن غذای حلال (به مادرانشان)
جُنگ مهدوی، ص .۱۳۲
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
اِنَّ الْوَلَدَ الصّالِحَ رَیْحانَةٌ مِنْ رَیاحینِ الْجَنَّةِ؛
فرزند شایسته ، گُلی از گلهای بهشت است
کافی ، ج ۶، ص ۳، ح ۱۰.
امام صادق عليهالسلام می فرمایند :
مَنْ قَرَاَ الْقُرآنَ وَ هُوَ شابٌّ مُؤمِنٌ اِخْتَلَطَ الْقُرآنُ بِلَحْمِهِ وَ دَمِهِ وَ جَعَلَهُ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ مَعَ الْسَّفَرَةِ الْکِرامِ الْبَرَرَةِ ، وَ کانَ الْقُرآنُ حَجیزا عَنْهُ یَوْمَ الْقیامَةِ ؛
هر جوان مؤمنی که در جوانی قرآن تلاوت کند ، قرآن با گوشت و خونش میآمیزد و خداوند عزّوجلّ او را با فرشتگان بزرگوار و نیک قرار میدهد و قرآن نگهبان او در روز قیامت ، خواهد بود
کافی ، ج ۲، ص ۶۰۳ ، ح ۴
امام صادق عليهالسلام می فرمایند :
لَسْتُ اُحِبُّ اَنْ اَرَی الشّابَّ مِنْـکُمْ اِلاّ غادیاً فی حالَیْنِ : اِمّا عالِماً اَوْ مُتَعَلِّما ، فَاِنْ لَمْ یَفْعَلْ فَرَّطَ ، فَاِنْ فَرَّطَ ضَیَّعَ ، وَ اِنْ ضَیَّعَ اَثِمَ ، وَ اِنْ اَثِمَ سَـکَنَ النّارَ وَ الَّذی بَعَثَ مُحَمَّدا بِالْحَقِّ ؛
دوست ندارم جوانانِ شما را جز در دو حالت ببینم : دانشمند یا دانشاندوز اگر جوانی چنین نکند ، کوتاهی کرده و اگر کوتاهی کرد ، تباه ساخته و اگر تباه ساخت ، گناه کرده است و اگر گناه کند ، سوگند به آن کس که محمّد صلىاللهعليهوآلهوسلم را به حق برانگیخت ، دوزخنشین خواهد شد
امالی طوسی ، ص ۳۰۳، ح ۶۰۴
امام علی عليهالسلام می فرمایند :
اَوْلَی الاَْشْیاءِ اَنْ یَتَعَلَّمَهَا الاَْحْداثُ، الاَْشْیاءُ الَّتی اِذا صاروا رِجالاً اِحْتاجوا اِلَیْها؛
شایستهترین چیزهایی که جوانان باید آنها را بیاموزند، چیزهایی هستند که در بزرگسالی به آنها نیاز دارند.
شرح نهجالبلاغه ابن ابی الحدید، ج ۲۰، ص ۳۳۳، ح ۸۱۷
قالَ رَجُلٌ: یا رَسولَ اللّهِ! ما حَقُّ ابْنی هذا؟ قالَ: تُحْسِنُ اسْمَهُ وَ اَدَبَهُ وَ تَضَعُهُ مَوْضِعا حَسَنا؛
مردی به رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم عرض کرد: حق این فرزند بر من چیست؟ پیامبر فرمودند: اسم خوب برایش انتخاب کنی، به خوبی او را تربیت نمایی و به کاری مناسب و پسندیده بگماری.
عدّة الداعی، ص ۷۶.
پیامبر صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
اوصیکُمْ بِالشُّبّانِ خَیْرا فَاِنَّهُمْ اَرَقُّ اَفـْئِدَةً اِنَّ اللّهَ بَعَثَنی بَشیرا وَ نَذیرا فَحالَـفَنِی الشُّبّانُ وَ خالَفَنِی الشُّیوخُ؛
شما را به نیکی با جوانان سفارش میکنم، چرا که آنان، دلهای رقیقتری دارند، به راستی که خداوند، مرا بشارت دهنده و هشدار دهنده برانگیخت، جوانان با من هم پیمان شدند و پیران با من به مخالفت برخاستند.
سفینة البحار، ج ۲، ص ۱۷۶.
امام علی عليهالسلام می فرمایند :
فی وَصِیَّتِهِ لاِبْنِهِ الحَسَنِ عليهالسلام اِنَّما قَلْبُ الْحَدَثِ کَالاَْرضِ الخالیَةِ ما اُ لْقیَ فیها مِنْ شَیْءٍ قَبِلَتْهُ فَبادَرتُکَ بِالاَْدَبِ قَبْلَ اَنْ یَقْسُوَ قَلْبُکَ وَیَشْتَغِلَ لُبُّکَ ؛
امام علی عليهالسلام :
در وصیّت به فرزندش امام حسن عليهالسلام : دل جوان ، مانند زمین کشتناشده است آنچه در آن افکنده شود، میپذیرد از این رو ، پیش از آنکه دلت سخت گردد و خِرَدَت سرگرم شود ، به تربیت تو همت گماشتم.
نهج البلاغة ، از نامه ۳۱
امام علی عليهالسلام می فرمایند:
اِذا عاتَبتَ الحَدَثَ فَاترُک لَهُ مَوضِعا مِن ذَ نبِهِ لِئَلاّ یَحمِلَهُ الاخراجُ عَلَی المُکابَرَةِ؛
هرگاه جوان را توبیخ کردی ، برخی خطاهای او را نادیده بگیر، تا توبیخ تو، او را به مقابله وادار نسازد.
شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید ، ج ۲۰، ص ۳۳۳، ح ۸۱۹
امام صادق عليهالسلام می فرمایند:
عَلَیکَ بِالأَحداثِ فَإِنَّهُم أسرَعُ إلی کُلِّ خَیرٍ؛
جوانان را دریاب، زیرا که آنان سریعتر به کارهای خیر روی میآورند.
کافی، ج ۸، ص ۹۳، ح ۶۶
یا اباهارون ! انا ناءمر صبیاننا بتسبیح فاطمة - علیهاالسلام - کما ناءمرهم بالصلاة ، فالزمه ، فانه لم یلزمه عبد فشقی؛
ای اباهارون! ما بچه های خود را همان طور که به نماز امر می کنیم ، به تسبیح حضرت فاطمه عليهاالسلام نیز امر می کنیم تو نیز بر آن مداومت کن ، زیرا بنده شقی (و بدبخت معنوی ) بدان پای بند نمی شود.
(فروع کافی ، کتاب الصلاة ص ۳۴۳، ح ۱۳).
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
من ولدله مولود فلیؤ ذن فی اذنه الیمنی ، و لیقم فی الیسری ، فان ذلک عصمة من الشیطان ؛
کسی که فرزندی به او داده شد (به دنیا آمد) در گوش راستش اذان و در گوش چپش اقامه بگوید، زیرا این عمل ، نوزاد را از شر شیطان حفظ می نماید.
(بحارالانوار، ج ۸۴، ص ۱۶۲)
قال الصادق عليهالسلام :
المولود اذا ولد یوذن فی اذنه الیمنی و یقام فی الیسری ؛
فرزند وقتی به دنیا آمد، در گوش راست او اذان و در گوش چپ او اقامه بگویید.
(مکارم الاخلاق ، ص ۲۶۱)
قال الصادق عليهالسلام :
حتی یتم له تسع سنین ، فاذا تمت له ، علم الوضوء و اضرب علیه و اءمر بالصلوة واضرب علیها، فاذا تعلم الوضوء و الصلاة غفر الله لوالدیه ، ان شاء الله ؛
وقتی فرزندانتان به سن نه سالگی رسید، پس وقتی که نه سالش تمام شد وضو را به او یاد بدهید و اگر کوتاهی کرد او را ادب کنید و او را امر به نماز کنید و اگر کوتاهی کرد او را ادب کنید. پس وقتی فرزند وضو ونماز را یاد گرفت ، خدا پدر و مادرش را می آمرزد، ان شاء الله
(وسائل الشیعه ، ج ۳، ص ۱۳)
امام علی عليهالسلام :
حَقُّ الوَلَدِ علَی الوالِدِ أن یُحَسِّنَ اسمَهُ ، ویُحسِّنَ أدَبَهُ ، ویُعَلِّمَهُ القرآنَ؛
از جمله حقوق فرزند بر پدر ، این است که نامی نیکو بر او بنهد و بخوبی تربیتش کند و قرآن را به او بیاموزد
نهج البلاغة : الحکمة ۳۹۹ منتخب میزان الحکمة : ۴۶۰
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
اَدِّبوا اَولادَکُمْ عَلی ثَلاثِ خِصالٍ : حُبِّ نَبیِّکُمْ و حُبِّ اَهْلِ بَیْتِهِ وَ عَلی قِراءَةِ الْقُرآنِ ؛
فرزندانتان را به سه چیز ادب کنید: عشق به پیامبرتان، عشق به خاندان او، و قرآن خواندن.
غرر الحکم، ح ۴۴۸۸
امام محمد باقر عليهالسلام فرمودند:
فرزندان ، به واسطه صالح بودن پدرانشان ( از انحراف ) محفوظ میمانند
یحارالانوار ، دار احیاء الترا العربی ، ج ۶۸ ، ص ۲۳۶
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
من ربّی صغیرا حتّی یقول: لا إله إلّا اللَّه لم یحاسبه اللَّه؛
هر که طفلی را تربیت کند تا لا اله الا اللَّه گوید خدا از او حساب نخواهد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
لأن یؤدّب رجل ولده خیر له من أن یتصدّق بصاع؛
این که مردی فرزند خویش را ادب کند برای وی بهتر است از پیمانه ای صدقه کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
عرامه الصّبیّ فی صغره زیاده فی عقله فی کبره؛
سرکشی طفل در دوران کودکی مایه فزونی عقل او در بزرگی است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
حقّ الولد علی والده أن یحسّن اسمه و یزوّجه إذا أدرک و یعلّمه الکتاب؛
حق پسر بر پدر آن ست که نام او را نیک کند و همین که به بلوغ رسید زنش دهد و خط نوشتن بدو بیاموزد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
حقّ الولد علی الوالد أن یعلّمه الکتابه و السّباحه و الرّمایه و أن لا یرزقه إلّا طیّبا و أن یزوّجه إذا بلغ؛
حق پسر بر پدر آن است که نوشتن و شنا کردن و تیر انداختن به او بیاموزد و جز غذای خوب بدو نخوراند و همین که بالغ شد به او زن بدهد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
حقّ الولد علی الوالد أن یحسّن اسمه و یحسّن موضعه و یحسّن أدبه؛
حق پسر بر پدر آن است که نام او را نیک و جای او را نیک و ادب او را نیک کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
أیّما ناشئ نشأ فی طلب العلم و العباده حتّی یکبر أعطاه اللَّه یوم القیامه ثواب اثنین و سبعین صدّیقا؛
هر طفلی که در طلب علم و عبادت بزرگ شود خداوند ثواب هفتاد و دو صدیق به او عطا کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إنّ من حقّ الولد علی والده أن یعلّمه الکتابه و أن یحسن اسمه و أن یزوّجه إذا بلغ؛
از جمله حقوق فرزند بر پدر آن است که او را نوشتن آموزد و نام او را خوب انتخاب کند و هنگام بلوغ به او زن بدهد.
نهج الفصاحه
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
مَن تَسَمّی بِاسمی یَرجو بَرَکَتی وَ یُمنی، غَدَت عَلَیهِ البَرَکَةُ وَ راحتَ اِلی یَومِ القیامَةِ؛
هر کس به نام من نامگذاری کند و برکت و خجستگی مرا امید داشته باشد، برکت به سوی او خواهد آمد و تا قیامت (باقی) خواهد بود.
کنزالعمّال، ح ۴۵۲۲۱
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
اَدِّبوا اَولادَکُمْ عَلی ثَلاثِ خِصالٍ : حُبِّ نَبیِّکُمْ و حُبِّ اَهْلِ بَیْتِهِ وَ عَلی قِراءَةِ الْقُرآنِ؛
فرزندانتان را به سه چیز ادب کنید: عشق به پیامبرتان، عشق به خاندان او، و قرآن خواندن.
غرر الحکم، ح ۴۴۸۸
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
أکرِموا أولادَکُم و أحسِنوا آدابَهُم؛
فرزندانتان را گرامی بدارید و نیکو تربیت شان کنید.
عوالی اللآلی ، ج ۱ ، ص ۲۵۴
حضرت علی عليهالسلام می فرمایند:
اِنَّ النّاسَ اِلی صالِحِ الاَدَبِ اَحوَجُ مِنهُم اِلَی الفِضَّةِ وَ الذَّهَبِ؛
مردم، به ادب (فرهنگ و تربیتِ) درست ، نیازمندترند، تا به طلا و نقره
غرر الحکم، ح ۳۵۹۰
امام علی عليهالسلام می فرمایند:
لا تَقسِروا اَولادَکُم عَلی آدابِکُم ، فَاِنَّهُم مَخلوقونَ لِزَمانٍ غَیرِ زَمانِکُم
آداب و رسوم خود را به فرزندانتان تحمیل نکنید، زیرا آنان برای زمانی غیر از زمان شما آفریده شدهاند
شرح ابن ابی الحدید ، ج۲۰، ح۱۰۲
امام علی عليهالسلام می فرمایند:
لا أدَبَ مَعَ غَضَب
با خشم، تربیت ممکن نیست.
غرر الحکم ، ح ۱۰۵۲۹
امام صادق عليهالسلام می فرمایند:
بادِرُوا أولادََکُم بِالحدیث - قَبلَ أن یَسبِقَکُم إلَیهِمُ المُرجِئَةُ؛
در آموزش حدیث به فرزندانتان شتاب کنید پیش از آنکه مرجئه (منحرفان) زودتر از شما به سراغ آنها بروند.
کافی، ج ۶، ص ۴۷
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
أدِّبُوا أوْلادَکُمْ عَلَیَ ثَلاثٍ: حُبِّ نَبِیکُمْ، وَحُبِّ أهلِ بَیتِهِ، وَعَلیَ قِرَاءَةِ الْقُرآنِ؛
فرزندانتان را با سه خصلت تربیت کنید: دوستی پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم ، دوستی اهل بیت ایشان عليهالسلام و تلاوت قرآن.
لجامع الصغیر، ج ۱، ص ۱۴
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
عَلَیک بِالاحداثِ فَإنَّهُم اسرَعُ إلی کلِّ خَیرٍ؛
نوجوانان را در یاب، که این گروه در پذیرش هر خوبی ، بیشتر شتاب می کنند.
(الکافی ، ج ۸ ، ص ۹۳)
حضرت رسول صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
اَوسِعوا لِلشَّبابِ فِی المَجلِسِ وَ اَفهِموهُمُ الحدیث - فَاِنَّهُمُ الخُلوفُ وَ اَهلُ الحدیث ؛
برای جوانان در مجالس جای باز کنید، و امور نو و جدید را به آنان تفهیم کنید، چرا که این گروه جایگزین شما و درگیر مسائل جدید خواهند شد.
(الفردوس ، ج ۱، ص ۹۸، ح ۳۲۰ )
امام علی عليهالسلام فرمودند:
اِنَّ النّاسَ اِلی صالِحِ الادَبِ اَحوَجُ مِنهُم اِلَی الفِضَّةِ وَ الذَّهَبِ؛
مردم، به ادب (فرهنگ و تربیتِ) درست ، نیازمندترند، تا به طلا و نقره.
(مکارم الأخلاق، ص ۱۷)
امام علی عليهالسلام فرمودند:
کفاک أدباً لِنفسِک اجتِنابُ ما تَکرَهُهُ مِن غَیرِک؛
برای تربیت کردن خود همین بس که از آنچه در دیگران نمیپسندی، دوری کنی.
(بحار الأنوار، ج ۷۰، ص ۷۳)
امام علی عليهالسلام فرمودند:
أولَی الأشیاءِأن یتَعَلَّمَها الأحداثُ الأشیاءُالَّتِی إذا صاروُارِجالاً إحتاجوا إلَیها؛
بهترین چیزی که نوجوانان باید فراگیرند، چیزهایی است که در بزرگسالی خود به آنها نیاز خواهند داشت.
(شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۲، ص۳۳۳)
امام سجاد عليهالسلام فرمودند:
کثرةُ النُّصحِ یدعو إلی التُّهمَةِ؛
نصیحت زیاد، موجب بدبینی میشود.
بحار الأنوار، ج۷۲، ص۶۶
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
مَن قَرَا القُرآن و هو شابٌّ مُؤمِنٌ ، اختَلَطَ القُرآنُ بلَحمِهِ و دَمِهِ؛
هر جوان مؤمنی که قرآن بخواهد، قرآن با گوشت و خون او را در می آمیزد.
الامام صادق عليهالسلام الوسائل ۱۴/۲
بهترین میراث پدران برای فرزندان، ادب است نه مال و ثروت؛ زیرا ثروت از بین می رود و ادب می ماند.
اصول کافی، ج۸، ص ۱۵۰.
حضرت امام صادق عليهالسلام می فرمایند:
بهترین میراث پدران برای فرزندان، ادب است نه مال و ثروت؛ زیرا ثروت از بین می رود و ادب می ماند.
اصول کافی، ج۸، ص ۱۵۰.
حضرت امام علی عليهالسلام می فرمایند:
بهترین شرافت و افتخار خانوادگی، ادب نیکو است.
غررالحکم، ح ۲۹۴۹.
پیامبر صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اِذا بَلَغَ اَوْلادُکُمْ سَبْعَ سِنینَ فَفَرِّقوا بَیْنَ فُرُشِهِمْ؛
هرگاه کودکانتان به هفتسالگی رسیدند، رختخوابهایشان را جدا کنید.
مستدرک علی الصحیحین ، ج ۱، ص ۳۱۷، ح ۷۲۱
امام علی عليهالسلام :
اَلاِْفْراطُ فِی الْمَلامَةِ یَشُبُّ نیرانَ اللَّجاجِ ؛
زیادهروی در سرزنش کردن ، آتش لجاجت را شعلهور میسازد
تحف العقول ، ص ۸۴
امام کاظم عليهالسلام :
تُسْتَحَبُّ عَرامَةُ الصَّبیِّ فی صِغَرِهِ لِیَکونَ حَلیما فی کِـبَرِهِ، ما یَنْبَغی اَنْ یَکونَ اِلاّ هکَذا ؛
خوب است بچّه در کودکی بازیگوش باشد تا در بزرگسالی بردبار گردد و شایسته نیست که جز این باشد
کافی ، ج ۶، ص ۵۱، ح ۲
امام علی عليهالسلام :
مَنْ سَاَلَ فی صِغَرِهِ اَجابَ فی کِبَرِهِ ؛
هر کس در خردسالی سئوال کند، در بزرگسالیاش پاسخ میدهد
غرر الحکم ، ح ۸۲۷۳.
قالَ بَعْضُهُم: شَکْوَتُ اِلیابِی الْحَسَنِ موسی عليهالسلام ابنا لی، فَقالَ :لا تَضْرِبْهُ،وَاهْجُرْهُ وَ لا تُطِلْ؛
کسی گفت: از فرزندم به امام کاظم عليهالسلام شکایت کردم ایشان فرمودند : او را نزن بلکه با او قهر کن ولی نه به مدّت طولانی
عدّة الداعی ، ص ۷۹.
امام علی عليهالسلام :
وَ حَقُّ الوَلَدِ عَلَی الوالِدِ أنْ یُحَسِّنَ اِسمَهُ وَ یُحَسِّنَ اَدَبَهُ، و یُعَلِّمَهُ القُرآنَ ؛
حقّ فرزند بر پدر ، آن است که نام خوب بر او بگذارد و او را خوب تربیت کند و قرآن به او بیاموزد
نهج البلاغة ، حکمت ۳۹۹.
پیامبر صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَنْ کانَ عِنْدَهُ صَبِیٌّ فَلْیَتَصابَ لَهُ ؛
هر کس با کودک سروکار دارد ، با او کودکانه رفتار کند
من لا یحضره الفقیه ، ج ۳، ص ۴۸۳، ح ۴۷۰۷.
پیامبر اعظم صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَنْ وُ لِدَ لَهُ مَولودٌ فَلْیُؤَذِّنْ فی اُذُنِهِ الْیُمْنی بِاَذانِ الصَّلاةِ وَلْیُقِمْ فِی الْیُسْری فَاِنَّها عِصْمَةٌ مِنَ الشَّیْطانِ الرَّجیمِ ؛
به هر کس فرزندی داده شود ، باید در گوش راست او اذان نماز و در گوش چپ او اقامه بگوید ؛ چرا که مایه ایمنی از شیطانِ رانده شده است
کافی ، ج ۶، ص ۲۴، ح ۶.
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اَطْعِمُوا الْمَرأَةَ فی شَهْرِها الَّذی تَلِدُ فیهِ التَّمْرَ فَاِنَّ وَلَدَها یَکونُ حَلیما نَقیّا ؛
به زن، در ماهی که زایمان کرده ، خرما بدهید، چرا که فرزند او بردبار و پاک میشود
مکارم الأخلاق ، ص ۱۶۹
پیامبر صلىاللهعليهوآلهوسلم :
وَالَّذی نَفْسی بِیَدِهِ لَوْ اَنَّ رَجُلاً غَشِیَ امْرَاَتَهُ وَ فِی الْبَیْتِ صَبیٌّ مُسْتَیْقِظٌ یَراهُما وَیَسْمَعُ کَلامَهُما وَنَفَسَهُما ما اَفْلَحَ اَبَدا ؛ اِذا کانَ غُلاما کانَ زانیا اَوْ جاریَةً کانَتْ زانیَةً؛
سوگند به کسی که جانم به دست اوست ، اگر کسی با همسرش درآمیزد و در اتاق ، کودکی بیدار باشد که آنان را ببیند و سخن گفتن و صدای نَفَس آنان را بشنود ، هرگز رستگار نمیشود اگر پسر باشد ، مردی زناکار و اگر دختر باشد ، زنی زناکار میگردد
کافی، ج ۵، ص ۵۰۰، ح ۲.
امام علی عليهالسلام :
لا أدَبَ مَعَ غَضَبٍ؛
با خشم، تربیت [ممکن] نیست
غرر الحکم، ح ۱۰۵۲۹.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اِنَّ الْوَلَدَ الصّالِحَ رَیْحانَةٌ مِنْ رَیاحینِ الْجَنَّةِ؛
فرزند شایسته ، گُلی از گلهای بهشت است
کافی ، ج ۶، ص ۳، ح ۱۰.
امام باقر عليهالسلام :
مَنْ عَلَّمَ بابَ هُدیً فَلَهُ مِثْلُ اَجْرِ مَنْ عَمِلَ بِهِ وَ لا یُنْقَصُ اُولئِکَ مِنْ اُجورِهِمْ شَیْئاً وَ مَنْ عَلَّمَ بابَ ضَلالٍ کانَ عَلَیْهِ مِثْلُ اَوزارِ مَنْ عَمِلَ بِهِ وَ لا یُنْقَصُ اُولئِکَ مِنْ اَوزارِهِمْ شَیْئا؛
هرکس باب هدایتی را به کسی آموزش دهد، پاداش همه کسانی را که به آن عمل کنند، دارد، بی آنکه چیزی از پاداش آنان کم شود و هرکس باب گمراهی را یاد دهد، گناهان همه کسانی که بدان عمل کنند، بر او نیز بار میشود، بی آنکه چیزی از گناهان آنان کم شود.
کافی ، ج ۱، ص ۳۵، ح ۴.
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
إنا نأمر صبیاننا بتسبیح فاطمه علیها السلام کما نأمرهم بالصلاه فالزمه فإنه لم یلزمه عبد فشقی؛
ما همان گونه که فرزندان خود را به نماز وا می داریم به تسبیح حضرت فاطمه عليهاالسلام وادار می سازیم پس به آن پایبند باش که هرکس به آن پایبند شود، بدبخت نخواهد شد.
کافی ۳/۳۴۳/۱۳
امام سجاد عليهالسلام :
واءما حق الولد فتعلم اءنه منک ومضاف الیک فی عاجل الدنیا بخیره و شره واءنک مسؤ ول عما ولیته من حسن الادب والدلالة علی ربه والمعونة له علی طاعته ...؛
حق فرزند این است که بدانی او از تو است در دنیا با هر خیر و شری که دارد به تو منسوب است و تو مسئول تربیت نیکو و راهنمایی اش به سوی خدا و یاریش در اطاعت از پروردگارش هستی
تحف العقول ص ۲۶۳.
الإمام علیّ عليهالسلام :
اِختِنوا أولادَکُم یَومَ السّابِعِ لا یَمنَعکُم حَرٌّ ولا بَردٌ ؛ فَإِنَّهُ طَهورٌ لِلجَسَدِ ، وإنَّ الأَرضَ لَتَضِجُّ إلَی اللّهِ مِن بَولِ الأَغلَفِ
امام علی عليهالسلام :
فرزندانتان را در روز هفتم [تولّد ] ختنه کنید نه گرما ، شما را از آن ، باز دارد ، نه سرما ؛ چرا که این کار ، مایه پاکیِ تن است و زمین از پیشاب ختنهناشدگان به درگاه خداوند مینالد
بحار الأنوار ، جلد ۱۰۴ ، صفحه ۱۱۰ ، حدیث - ۱۶ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۵۹۰
الإمامُ الباقرُ عليهالسلام :
اِستَرضِعْ لِولدِکَ بِلَبَنِ الحِسانِ ، وإیّاکَ والقِباحَ ؛ فإنّ اللَّبَنَ قد یُعدِی
امام باقر عليهالسلام :
برای شیر دادن کودک خود دایه خوش اخلاق استخدام کن و از دایههای بد اخلاق دوری کن ؛ زیرا شیر (ویژگیها را) سرایت میدهد
الکافی : ۶ / ۴۴ / ۱۲
الإمام علیّ عليهالسلام :
اُنظُروا مَن تُرضِعُ أولادَکُم ؛ فَإِنَّ الوَلَدَ یَشِبُّ عَلَیهِ
امام علی عليهالسلام :
بنگرید که چه کسی فرزندانتان را شیر میدهد ؛ چرا که کودک ، به همین شیر ، رشد میکند
الکافی ، جلد ۶ ، صفحه ۴۴ ، حدیث - ۱۰، دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۸۰
الإمام الباقر عليهالسلام :
اِستَرضِع لِوَلَدِکَ بِلَبَنِ الحِسانِ ، وإیّاکَ وَالقِباحَ ؛ فَإِنَّ اللَّبَنَ قَد یُعدی
امام باقر عليهالسلام :
برای فرزند خود ، از زنان زیبا ، شیردهی بخواه و از زشتان بپرهیز ؛ چرا که شیر ، گاه سرایت میکند
تهذیب الأحکام ، جلد ۸ ، صفحه ۱۱۰ ، حدیث - ۳۷۶ ، دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۸۲
رسول اللّه صلىاللهعليهوآلهوسلم :
لا تَستَرضِعُوا الحَمقاءَ ولاَ العَمشاءَ ؛ فِإِنَّ اللَّبَنَ یُعدی
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
زن کودن و نیز زنی را که چشمش ضعیف است و آبریزش دارد ، به دایگی مگیرید ؛ چرا که شیر ، سرایت میکند
بحار الأنوار ، جلد ۱۰۳ ، صفحه ۳۲۳ ، حدیث - ۱۳،دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۸۲
رسول اللّه صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مِن سُنَّتِی التَّزویجُ ، وَاطلُبُوا الوَلَدَ ؛ فَإِنّی اُکاثِرُ بِکُمُ الاُمَمَ غَداً وتَوَقَّوا عَلی أولادِکُم لَبَنَ البَغِیِّ مِنَ النِّساءِ ، وَالمَجنونَةِ ؛ فَإِنَّ اللَّبَنَ یُعدی
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
همسر دادن و همسر گرفتن ، از سنّت من است فرزند بجویید ؛ چرا که من ، فردا به شما بر دیگر امّتها فراوانی میجویم درباره فرزندانتان ، از شیر زنان بدکاره و دیوانه ، اجتناب کنید ؛ چرا که شیر ، سرایت میکند
بحار الأنوار ، جلد ۱۰۳ ، صفحه ۳۲۳ ، حدیث - ۹ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۸۴
قال الامام الصادق عليهالسلام : أَیُّمَا رَجُل دَعَا عَلَی وَلَدِهِ أَورَثَهُ الفَقرَ.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: هر مردی که فرزند خود را نفرین کند، مبتلا به فقر می شود.
«بحار الأنوار، ج ۱۰۴، ص ۹۹»
(کانَ عَلیُّ بْنَ الْحُسَیْنِ عليهالسلام اِذا بُشِّرَ بِوَلَدٍ لَمْ یَسْئَلْ اَذَکَرٌ هُوَ اَمْ اُنْثَی بَلْ یَقُولُ اَسَویٌّ فَاِذا کانَ سَویّاً) قالَ:الْحَمْدُ لِلّه الَّذی لَمْ یَخْلُقهُ مُشَوَّهاً.
(وقتی امام سجاد عليهالسلام را به ولادت مولودی بشارت میدادند، نمیپرسید پسر است یا دختر، بلکه از اندام معتدل و ساختمان سالم او سؤال میکرد. چون خبر سلامتش را میشنید)، میگفت: خدا را شکر که او را قبیح و ناموزون نیافریده است.
«مکارم الاخلاق، ص ۱۱۹»
قال الامام علی عليهالسلام : لایَصْلَحُ الْکِذْبُ جِدٌّ وَ لاهَزْلٌ وَ لا اَنْ یَعِدَ اَحَدُکُمْ صَبِیَّهُ ثُمَّ لایَفِیَ لَهُ.
امام علی عليهالسلام فرمودند: شایسته نیست آدمی به جد یا به شوخی دروغ بگوید و شایسته نیست کسی به فرزند خود وعدهای بدهد و به آن وفا ننماید.
«وسائل الشیعه، ج۳، ص ۲۳۲»
قالَ رَسُولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : إنَّ اللَّهَ تَعالی یُحِبُّ أن تَعدِلُوا بَینَ أولادِکم حَتّی فی القُبَلِ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: خداوند دوست دارد که میان فرزندانتان عادلانه رفتار کنید، حتی در بوسیدن آنها.
«میزان الحکمه، ح ۲۲۶۶۵»
قالَ رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : رَحِمَ اللهُ عَبْداً اَعانَ وَلَدَهُ عَلی بِرِّهِ بِالاِحْسانِ اِلَیْهِ وَ التَّاَلُّفِ لَهُ وَ تَعْلیمِه وَتأدیبِه.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: خداوند رحمت کند پدری را که با نیکی نمودن و مهربانی به فرزندش و با آموزش دادن و ادب کردنش او را در نیکی به خود یاری میکند.
«مستدرک الوسائل، ج ۲، ص ۶۲۶»
قالَ رَسُولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : اِذا واعَدَ اَحَدُکُمْ صّبِیَّهُ فَلْیُنْجِزْ.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: وقتی یکی از شما به فرزند خود وعدهای داد پس به آن وفا کند و از عهد خود تخلف ننماید.
«مستدرک الوسائل، ج ۲، ص ۶۲۶»
کانَ رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم یَقْدِمُ مِنَ السَّفرِ فَیَتَلَقّاهُ الصِّبیانُ .
موقعی که رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم از سفری مراجعت میفرمود و در رهگذر با کودکان مردم برخورد میکرد به احترام آنها میایستاد، سپس امر میفرمود کودکان را میآوردند، از زمین برمیداشتند و به آن حضرت میدادند. رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم بعضی را در بغل میگرفت و بعضی را بر پشت و دوش خود سوار میکرد و به اصحاب خویش میفرمودند: کودکان را بغل بگیرید و بر دوش خود بنشانید.
«محجة البیضاء، ج ۳، ص ۳۶۶»
قَبَّلَ رَسُولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم الحَسَنَ و الْحُسَیْنَ - عَلَیْهِما السَّلامُ - فَقالَ: الْاقْرَعُ بْنُ حابِسٍ اِنَّ لی عَشْرَةًمِنَ الْاَوْلادِ ما قَبَّلْتُ واحِداً مِنْهُمْ. فَقالَ: ما عَلَیَّ اَنْ نَزَعَ اللهُ الرَّحْمَةَ مِنْکَ.
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم حسن و حسین عليهماالسلام را بوسید. اقرع بن حابس که ناظر مهر و عطوفت پیغمبر نسبت به فرزندان خود بود، عرض کرد: من ده فرزند دارم و هرگز آنها را نبوسیدهام. حضرت در جواب فرمودند: ر.بطی به من ندارد که خداوند ریشه رحمت و شفقت را از قلب تو کنده است.
«مکارم الاخلاق، ص ۱۱۳»
النَّبیِّ صلىاللهعليهوآلهوسلم نَظَرَ اِلی رَجُلٍ لَهُ ابْنانِ فَقَبَّلَ اَحَدَهُما وَ تَرَکَ الآخَرَ. فَقالَ رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم فَهَلّا ساوَیْتَ بَیْنَهُما؟
(پدری با دو فرزند خود شرفیاب محضر رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم بود. یکی از فرزندان خود را بوسید و به فرزند دیگر اعتنایی نکرد.) پیامبر اکرم که این رفتار (نادرست) را مشاهده کرد، به او فرمودند: چرا با فرزندانت به طور مساوی رفتار نمیکنی؟
«مکارم الاخلاق، ص ۱۱۳»
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
البَناتُ هُنَّ المُشفِقاتُ الُمجَهَّزاتُ المُبارَکاتُ ؛
این دخترانند که دلسوز و مددکار و با برکتند
کنزالعمّال : ۴۵۳۹۹ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۲
امام صادق عليهالسلام :
میراثُ اللّه مِن عَبدِهِ المؤمنِ وَلَدٌ صالِحٌ یَستَغفِرُ لَهُ ؛
میراث خدا از بنده مؤمنش ، فرزند صالحی است که برای او آمرزش بطلبد
مکارم الأخلاق : ۱ / ۴۷۱ / ۱۶۱۰
امام علی عليهالسلام :
ما سَألتُ ربِّی أولادا نُضْرَ الوَجهِ، ولاسَألتُهُ وَلَدا حسَنَ القامَةِ ، ولکنْ سَألتُ ربِّی أولادا مُطِیعِینَ للّهِ وَجِلِینَ مِنهُ ؛ حتّی إذا نَظَرتُ إلَیهِ وهُو مُطیعٌ للّه قَرَّت عَینی ؛
مـن از پروردگار خود نه فرزندانی زیبارو خواستم و نه فرزندی خوش قد و قامت ، بلکه از پروردگارم فرزندانی خواستم که فرمانبردار خدا باشند و از او بترسند ، تا وقتی به او نگاه کنم و ببینم از خداوند فرمان میبرد ، چشمم روشن شود
بحار الأنوار : ۱۰۴ / ۹۸ / ۶۶
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
الوَلَدُ الصّالِحُ رَیحانَةٌ مِن اللّه ، قَسَمَها بَینَ عِبادِهِ ؛
فرزند شایسته ، دسته گلی خوشبوست از جانب خداوند که میان بندگانش قسمت میکند
الکافی : ۶ / ۲ / ۱ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۲
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
أولادُنا أکبادُنا ، صُغَراؤهُم اُمَراؤنا، وکُبَراؤهُم أعداؤنا ، فإن عاشُوا فتَنُونا ، وإن ماتُوا أحزَنُونا ؛
فـرزندان مـا جگر گوشههای مـا هـستند، خردسالانشان فرمانروایان ما هستند و بزرگترهایشان دشمنان ما، اگر زنده باشند بلای جان ما هستند و اگر بمیرند، باعث غم و اندوه ما میشوند
جامع الأخبار : ۲۸۳ / ۷۵۵ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۲
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مِن سَعادَةِ الرّجُلِ الوَلَدُ الصّالِحُ؛
از خوشبختی مرد ، داشتن فرزند شایسته است
بحار الأنوار : ۱۰۴ / ۹۸ / ۶۷ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۲
امام علی عليهالسلام :
مُرُوا أولادَکُم بطَلَبِ العِلم ؛
فرزندان خود را به آموختن دانش وادارید
کنزالعمّال : ۴۵۹۵۳ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۶
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
الوَلَدُ سَیّدٌ سَبعَ سِنینَ ، وخادِمٌ سَبعَ سِنینَ ، ووَزیرٌ سَبعَ سِنینَ ، فإن رضِیتَ مُکانَفَتَهُ لإحدی وعِشرینَ ، وإلاّ فاضرِبْ علی کَتِفِهِ ، قد أعذَرتَ إلَی اللّه فیهِ؛
فرزند هفت سال سرور است ، هفت سال خدمتکار و هفت سال وزیر و دستیار اگر تا بیست و یک سالگی از کمکی که به او کردهای راضی بودی (و تربیتت نتیجه داد) که خوب ، وگرنه به شانه او بزن (و دیگر به حال خود رهایش کن) و تو درباره او نزد خداوند معذوری
کنزالعمّال : ۴۵۳۳۸ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۴
امام صادق عليهالسلام :
تَجِبُ للوَلَدِ علی والِدِهِ ثَلاثُ خِصالٍ : اختِیارُهُ لِوالِدَتِهِ ، وتَحسینُ اسمِهِ ، والمُبالَغَةُ فی تَأدیبهِ ؛
فرزند سه حقّ بر گردن پدرش دارد : انتخاب مادری خوب برای او ، نامگذاری خوب او و کوشش در تربیت او
بحار الأنوار : ۷۸ / ۲۳۶ / ۶۷
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
جُلوسُ المَرءِ عندَ عِیالِهِأحَبُّ إلی اللّه تعالی مِنِ اعتِکافٍ فی مَسجِدِی هذا ؛
نشستن مرد نزد زن و فرزندش ، نزد خداوند متعال محبوبتر است از اعتکاف در این مسجد من
تنبیه الخواطر : ۲ / ۱۲۲ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۴
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
أکرِمُوا أولادَکُم وأحْسِنوا آدابَهُم یُغْفَرْ لَکُم؛
فرزندان خود را گرامی بدارید و آنان را خوب تربیت کنید، (که به این ترتیب) آمرزیده میشوید
بحار الأنوار : ۱۰۴ / ۹۵ / ۴۴ منتخب میزان الحکمة : ۱۶
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآله :
أَکرِموا أولادَکُم، وأحسِنوا أدَبَهُم؛
به فرزندان خود احترام گذارید و آنان را آداب نیکو بیاموزید.
میزان الحکمة: ح ۴۰۲
امام صادق عليهالسلام :
کَسبُ الحَرامِ یَبینُ فی الذُّرِّیَّةِ؛
(اثر) کسب حرام، در نسل آشکار میشود.
الکافی: ج ۵، ص ۱۲۵، ح ۴
أطعِمُوا المَرأَةَ فی شَهرِهَا الَّذی تَلِدُ فیهِ ، التَّمرَ؛ فَإِنَّ وَلَدَها یَکونُ حَلیما نَقِیّا؛
به زن، در ماهی که فرزند به دنیا میآورد، خرمای تازه بدهید؛ چرا که در این صورت، کودک وی بردبار و پاک خواهد بود
بحار الأنوار ، جلد ۶۶ ، صفحه ۱۴۱ ، حدیث - ۵۸
.
امام صادق عليهالسلام :
أیُّما رَجُلٍ دَعا علی ولَدِهِ أورَثَهُ الفَقرَ؛
هر مردی که فرزند خود را نفرین کند ، فقر برایش به ارث گذارد
بحار الأنوار : ۱۰۴ / ۹۹ / ۷۷
قال الصادق عليهالسلام
حتی یتم له تسع سنین ، فاذا تمت له علم الوضو وضرب علیه وامر بالصلوة و ضرب علیها، فاذا، تعلم ، الوضوء و الصلاة غفرالله لوالدیه ؛
وقتی (فرزندتان ) به سن نه سالگی برسد، پس وقتی که نه سالش تمام شد، وضو را به او یاد بدهید واگر کوتاهی کرد او را ادب کنید، و او را امر به نماز کنید و اگر کوتاهی کرد او را ادب کنید پس زمانیکه فرزند وضو و نماز را یاد گرفتید، خدا پدر و مادرش را می آمرزد.
(وسائل الشیعه ، ج ۳، ص ۱۳).
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مرو صبیانکم بالصلوة اذا کانو ابناء ست سنین و اضربوهم اذا کانوا ابناء سبع سنین و فرقوا بینهم فی المضاجع کانوا ابناء عشر سنین؛
فرزندان خود را در سن شش سالگی به نماز وادار کنید، و در هفت سالگی آنان را (در صورت نخواندن ) تنبیه کنید، ودر سن ده سالگی رختخواب آنان را جدا کنید.
(مستدرک الوسائل ، ج ۱ ص ۱۷۱).
قال علی عليهالسلام :
علموا صبیانکم الصلاة ؛
نماز را به فرزندانتان بیاموزید.
(جامع احادیث الشیعه ، ج ۴ ص ۴۶).
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مروا صبیانکم بالصلوة اذا بلغوا سبع سنین و اضربوهم علی ترکها اذا بلغوا تسعا ؛
فرزندان هفت ساله تان را به نماز وادار کنید و نه سالگان را اگر ترک نماز نمودند تاءدیب کنید.
(سفینة البحار، ج ۲ ص ۲۵).
قال الباقر عليهالسلام :
انا ناءمر صبیننا بالصلاة اذا کانوا بنی خمس سنین فمروا صبیانکم بالصلاة اذا کانوا بنی سبع سنین ؛
فرزندان ما وقتی پنج ساله می شوند، امر می کنیم که نماز بخوانند، پس شما هم هنگامی که فرزندانتان به هفت سالگی رسیدند، آنها را نماز خواندن امر کنید.
(وسائل الشیعه ، ج ۳ ص ۱۲).
قال علی عليهالسلام :
علموا صبیانکم الصلاة وخدوهم بها اذا بلغوا ثمانی سنین ؛
نماز را به فرزندان خویش تعلیم دهید، و چون به هشت سالگی رسیدند، آنان را وادار به خواندن این فریضه الهی نمایند.
(وسائل الشیعه ، ج ۳، ص ۱۲).
قال الصادق - عليهالسلام -:
یا اباهارون ! انا ناءمر صبیاننا بتسبیح فاطمة عليهماالسلام کما ناءمرهم بالصلاة ، فالزمه ، فانه لم یلزمه عبد فشقی؛
ای اباهارون! ما بچه های خود را همان طور که به نماز امر می کنیم ، به تسبیح حضرت فاطمه عليهاالسلام نیز امر می کنیم تو نیز بر آن مداومت کن ، زیرا بنده شقی (و بدبخت معنوی ) بدان پای بند نمی شود.
(فروع کافی ، کتاب الصلاة ص ۳۴۳، ح ۱۳).
قال الصادق عليهالسلام :
حتی یتم له تسع سنین ، فاذا تمت له ، علم الوضوء و اضرب علیه و اءمر بالصلوة واضرب علیها، فاذا تعلم الوضوء و الصلاة غفر الله لوالدیه ، ان شاء الله ؛
وقتی فرزندانتان به سن نه سالگی رسید، پس وقتی که نه سالش تمام شد وضو را به او یاد بدهید و اگر کوتاهی کرد او را ادب کنید و او را امر به نماز کنید و اگر کوتاهی کرد او را ادب کنید. پس وقتی فرزند وضو ونماز را یاد گرفت ، خدا پدر و مادرش را می آمرزد، ان شاء الله
(وسائل الشیعه ، ج ۳، ص ۱۳)
قال الصادق عليهالسلام :
من اقام فی مسجد بعد صلوته انتظارا للصلوة فهو ضیف الله و حق علی الله ان یکرم ضیفه ؛
کسی که بعد از هر نماز در مسجد بایستد، در حالیکه انتظار نماز بعدی را می کشد، پس او مهمان خدا است ، و بر خداست که مهمانش را اکرام کند.
(جامع احادیث الشیعه ، ج ۴، ص ۷۸)
امام علی عليهالسلام :
حَقُّ الوَلَدِ علَی الوالِدِ أن یُحَسِّنَ اسمَهُ ، ویُحسِّنَ أدَبَهُ ، ویُعَلِّمَهُ القرآنَ؛
از جمله حقوق فرزند بر پدر ، این است که نامی نیکو بر او بنهد و بخوبی تربیتش کند و قرآن را به او بیاموزد
نهج البلاغة : الحکمة ۳۹۹ منتخب میزان الحکمة : ۴۶۰
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
اَدِّبوا اَولادَکُمْ عَلی ثَلاثِ خِصالٍ : حُبِّ نَبیِّکُمْ و حُبِّ اَهْلِ بَیْتِهِ وَ عَلی قِراءَةِ الْقُرآنِ ؛
فرزندانتان را به سه چیز ادب کنید: عشق به پیامبرتان، عشق به خاندان او، و قرآن خواندن.
غرر الحکم، ح ۴۴۸۸
امام محمد باقر عليهالسلام فرمودند:
فرزندان ، به واسطه صالح بودن پدرانشان ( از انحراف ) محفوظ میمانند
یحارالانوار ، دار احیاء الترا العربی ، ج ۶۸ ، ص ۲۳۶
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
لا تکرهوا البنات فإنّهنّ المونسات؛
دختران را مکروه مدارید که آنها مایه انسند.
نهج الفصاحه
امام علی عليهالسلام می فرمایند:
انس و همدمی در سه کس باشد: همسر همراه، فرزند صالح، و برادر همراه.
(غررالحکم ، باب انس و الفت)
امام علی عليهالسلام می فرمایند :
اِنَّ النَّبیَّ صلىاللهعليهوآلهوسلم اَبْصَرَ رَجُلاً لَهُ وَلَدانِ فَقَـبَّلَ اَحَدَهُما وَتَرَکَ الآْخَرَ فَقالَ رَسولُ اللّهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : فَهَلاّ واسَیْتَ بَیْنَهُما ؛
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم کسی را دیدند که دو فرزند داشت یکی را بوسید و دیگری را رها کرد پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم به او فرمودند : چرا میان آنان یکسان عمل نکردی؟
جعفریّات ، ص ۵۵
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
مَنْ قَـبَّلَ وَلَدَهُ کَـتَبَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ لَهُ حَسَنَةً وَمَنْ فَرَّحَهُ فَرَّحَهُ اللّهُ یَوْمَ الْقیامَةِ، وَمَنْ عَلَّمُهُ الْقُرآنَ دُعیَ بِالاَْبـَوَیْنِ فَیُکْسَیانِ حُلَّتَیْنِ یُضیءُ مِنْ نورِهِما وُجوهُ اَهْلِ الْجَنَّةِ ؛
هر کس فرزندش را ببوسد ، خداوند عزّوجلّ برای او ثواب مینویسد و هر کسی که او را شاد کند ، خداوند روز قیامت او را شاد خواهد کرد و هر کس قرآن به او بیاموزد ، پدر و مادرش دعوت میشوند و دو لباس بر آنان پوشیده میشود که از نور آنها ، چهرههای بهشتیان نورانی میگردد
کافی ، ج ۶، ص ۴۹، ح۱.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
اُحِبُّ الصِّبْیانَ لِخَمْسٍ : اَلاَْوَّلُ : اَنـَّهُمْ هُمُ الْبَکّاؤونَ ، وَالثّانی : یَتَمَرَّغونَ بِالتُّرابِ وَ الثّالِثُ : یَخْتَصِمونَ مِنْ غَیْرِ حِقْدٍ وَ الرّابِـعُ : لا یَدَّخِرونَ لِغَدٍ شَیئا وَ الْخامِسُ : یُعَمِّرونَ ثُمَّ یُخَرِّبونَ ؛
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
کودکان را به خاطر پنج چیز دوست میدارم : اول آنکه بسیار میگِریند ، دوم آنکه با خاک بازی میکنند، سوم آنکه دعوا کردن آنان همراه با کینه نیست؛ چهارم آنکه چیزی برای فردا ذخیره نمیکنند، پنجم آنکه میسازند و سپس، خراب میکنند (دلبستگی ندارند).
مواعظ العددیّه ، ص ۲۵۹.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
مَنْ بَکی صَبیٌّ لَهُ فَاَرْضاهُ حَتّی یُسَکِّنَهُ ، اَعْطاهُ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ مِنَ الْجَنَّةِ حَتّی یَرْضی ؛
هر کس کودک گریان خود را راضی کند تا آرام شود ، خداوند از بهشت آنقدر به او میدهد تا راضی شود
الفردوس ، ج ۳، ص ۵۴۹.
امام صادق عليهالسلام می فرمایند :
اِنَّ اللّهَ لَیَرْحَمُ الْعَبْدَ لِشِدَّةِ حُبِّهِ لِوَلَدِهِ ؛
بدون تردید ، خداوند بر بنده خود به خاطر شدّت محبّت به فرزندش، رحم میکند
کافی ، ج ۶، ص ۵۰، ح ۵.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
مَنْ کانَ عِنْدَهُ صَبِیٌّ فَلْیَتَصابَ لَهُ ؛
هر کس با کودک سروکار دارد ، با او کودکانه رفتار کند
من لا یحضره الفقیه ، ج ۳، ص ۴۸۳.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
طَهِّروا اَولادَکُمْ یَوْمَ السّابِـعِ فَاِنَّهُ اَطْیَبُ وَ اَطْهَرُ و اَسْرَعُ لِنَباتِ اللَّحْمِ، وَ اِنَّ الأَْرْضَ تَنْجُسُ مِنْ بَولِ الاَْغْلَفِ اَرْبَعینَ صَباحا ؛
روز هفتم [تولّد] ، فرزندتان را [با ختنه] پاک کنید ، چرا که مایه تمیزی و پاکیزگی بیشتر و رویِش شتابندهترِ گوشت است و زمین ، چهل روز از بول شخص ختنه نشده ، آلوده میماند
کافی ، ج۶، ص۳۵، ح۲.
امام صادق عليهالسلام می فرمایند :
اَ لْبَنونَ نَعیمٌ وَ الْبَناتُ حَسَناتٌ وَ اللّهُ یَسْألُ عَنِ النَّعیمِ ، وَ یُثیبُ عَلَی الحَسَناتِ ؛پسران، نعمتاند و دختران خوبی. خداوند ، از نعمتها سؤال میکند و به خوبیها پاداش میدهد
کافی ، ج ۶، ص ۷، ح ۱۲
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
اَحِبُّوا الصِّبْیانَ وَ ارْحَمُوهُمْ ، وَ اِذا وَ عَدتُموهُمْ شَیْئا فَفُوا لَهُمْ ، فَاِنَّهُمْ لا یَدْرونَ اِلاّ اَ نَّـکُمْ تَرْزُقونَهُمْ ؛
کودکان را دوست بدارید و با آنان مهربان باشید و هرگاه به آنان وعده دادید ، به آن وفا کنید ، زیرا آنان ، روزی دهنده خود را کسی غیر از شما نمیدانند
کافی ، ج ۶، ص ۴۹، ح ۳.
امام صادق عليهالسلام می فرمایند :
اَلرَّضاعُ واحِدٌ وَ عِشْرونَ شَهْرا، فَما نَقَصَ فَهُوَ جَورٌ عَلَی الصَّبیِّ ؛
شیرخواری ، ۲۱ ماه است پس هر چه کم شود ، ظلم بر کودک است
کافی ، ج ۶، ص ۴۰، ح ۳
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
اَلْبَناتُ هُنَّ الْمُشْفِقاتُ الْمُجَهِّزاتُ الْمُبارَکاتُ، مَنْ کانَتْ لَهُ ابْنَةٌ واحِدَةٌ جَعَلَهَا اللّهُ لَهُ سِتْرا مِنَ النّارِ، و مَنْ کانَتْ عِنْدَهُ ابْنَتانِ اُدْخِلَ الْجَنَّةَ بِهِما، وَ مَنْ کانَتْ عِنْدَهُ ثَلاثُ بَناتٍ أوْ مِثْلُهُنَّ مِنَ الاَْخَواتِ وُضِعَ عَنْهُ الْجِهادُ وَ الصَّدَقَةُ ؛
دختران ، دلسوز ، مددکار و بابرکتاند هر کس یک دختر داشته باشد ، خداوند ، او را پوششی از دوزخ قرار میدهد و هر کس دو دختر داشته باشد ، به خاطر آن وارد بهشت میشود و هر کس سه دختر یا مانند آن خواهر داشته باشد ، جهاد و صدقه از او برداشته میشود
کنز العمّال ، ح ۴۵۳۹۹
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
اِنَّ الْوَلَدَ الصّالِحَ رَیْحانَةٌ مِنْ رَیاحینِ الْجَنَّةِ؛
فرزند شایسته ، گُلی از گلهای بهشت است
کافی ، ج ۶، ص ۳، ح ۱۰.
قالَ رَجُلٌ: یا رَسولَ اللّهِ! ما حَقُّ ابْنی هذا؟ قالَ: تُحْسِنُ اسْمَهُ وَ اَدَبَهُ وَ تَضَعُهُ مَوْضِعا حَسَنا؛
مردی به رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم عرض کرد: حق این فرزند بر من چیست؟ پیامبر فرمودند: اسم خوب برایش انتخاب کنی، به خوبی او را تربیت نمایی و به کاری مناسب و پسندیده بگماری.
عدّة الداعی، ص ۷۶.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
مَن تَسَمّی بِاسمی یَرجو بَرَکَتی وَ یُمنی، غَدَت عَلَیهِ البَرَکَةُ وَ راحتَ اِلی یَومِ القیامَةِ؛
هر کس به نام من نامگذاری کند و برکت و خجستگی مرا امید داشته باشد، برکت به سوی او خواهد آمد و تا قیامت (باقی) خواهد بود.
کنزالعمّال، ح ۴۵۲۲۱
اَلاُنسُ فی ثَلاثٍ : فِی الزَّوجَةِ المُوافِقَةِ وَالوَلَدِ البارِّ وَالصِّدیقِ المُصافی؛
انس (وآرامش) در سه چیز است : در زن سازگار ، فرزند خوشرفتار و دوست باصفای وفادار.
تحف العقول، ص ۳۱۸
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
أکرِموا أولادَکُم و أحسِنوا آدابَهُم؛
فرزندانتان را گرامی بدارید و نکو تربیت شان کنید.
عوالی اللآلی ، ج ۱ ، ص ۲۵۴
امام علی عليهالسلام می فرمایند:
لا تَقسِروا اَولادَکُم عَلی آدابِکُم ، فَاِنَّهُم مَخلوقونَ لِزَمانٍ غَیرِ زَمانِکُم
آداب و رسوم خود را به فرزندانتان تحمیل نکنید، زیرا آنان برای زمانی غیر از زمان شما آفریده شدهاند
شرح ابن ابی الحدید ، ج۲۰، ح۱۰۲
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
إنَّ اللهَ عَزَّوَجَّلَ یََرحَمُ الرَّجُلَ لَشُدَةِ حُبِّ لُوَلَدُه.
براستی که خداوند عزوجل رحم می نماید مرد را، به سبب شدت محبت او به فرزندش.
(ثواب الاعمال و عقاب الاعمال)
حضرت امام سجاد عليهالسلام می فرمایند:
از سعادت آدمی است که محل کسب و کارش در شهر خودش باشد و همنشینانش مردان صالح باشند و فرزندی داشته باشد که کمک او باشد.
الحضال، ص ۱۵۹.
پیامبر صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اُحِبُّ الصِّبْیانَ لِخَمْسٍ : اَلاَْوَّلُ : اَنـَّهُمْ هُمُ الْبَکّاؤونَ ، وَالثّانی : یَتَمَرَّغونَ بِالتُّرابِ وَ الثّالِثُ : یَخْتَصِمونَ مِنْ غَیْرِ حِقْدٍ وَ الرّابِـعُ : لا یَدَّخِرونَ لِغَدٍ شَیئا وَ الْخامِسُ : یُعَمِّرونَ ثُمَّ یُخَرِّبونَ ؛
کودکان را به خاطر پنج چیز دوست میدارم : اول آنکه بسیار میگِریند، دوم آنکه با خاک بازی میکنند، سوم آنکه دعوا کردن آنان همراه با کینه نیست؛ چهارم آنکه چیزی برای فردا ذخیره نمیکنند، پنجم آنکه میسازند و سپس، خراب میکنند (دلبستگی ندارند)
مواعظ العددیّه ، ص ۲۵۹.
پیامبر صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَنْ قَـبَّلَ وَلَدَهُ کَـتَبَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ لَهُ حَسَنَةً وَمَنْ فَرَّحَهُ فَرَّحَهُ اللّهُ یَوْمَ الْقیامَةِ، وَمَنْ عَلَّمُهُ الْقُرآنَ دُعیَ بِالاَْبـَوَیْنِ فَیُکْسَیانِ حُلَّتَیْنِ یُضیءُ مِنْ نورِهِما وُجوهُ اَهْلِ الْجَنَّةِ ؛
هر کس فرزندش را ببوسد ، خداوند عزّوجلّ برای او ثواب مینویسد و هر کسی که او را شاد کند ، خداوند روز قیامت او را شاد خواهد کرد و هر کس قرآن به او بیاموزد ، پدر و مادرش دعوت میشوند و دو لباس بر آنان پوشیده میشود که از نور آنها ، چهرههای بهشتیان نورانی میگردد
کافی ، ج ۶، ص ۴۹، ح ۱.
پیامبر صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اَحِبُّوا الصِّبْیانَ وَ ارْحَمُوهُمْ ، وَ اِذا وَ عَدتُموهُمْ شَیْئا فَفُوا لَهُمْ ، فَاِنَّهُمْ لا یَدْرونَ اِلاّ اَ نَّـکُمْ تَرْزُقونَهُمْ ؛
کودکان را دوست بدارید و با آنان مهربان باشید و هرگاه به آنان وعده دادید، به آن وفا کنید، زیرا آنان ، روزی دهنده خود را کسی غیر از شما نمیدانند
کافی ، ج ۶، ص ۴۹، ح ۳.
پیامبر صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَنْ بَکی صَبیٌّ لَهُ فَاَرْضاهُ حَتّی یُسَکِّنَهُ ، اَعْطاهُ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ مِنَ الْجَنَّةِ حَتّی یَرْضی؛
هر کس کودک گریان خود را راضی کند تا آرام شود، خداوند از بهشت آنقدر به او میدهد تا راضی شود
الفردوس ، ج ۳، ص ۵۴۹، ح ۵۷۱۵
امام صادق عليهالسلام :
اِنَّ اللّهَ لَیَرْحَمُ الْعَبْدَ لِشِدَّةِ حُبِّهِ لِوَلَدِهِ ؛
بدون تردید ، خداوند بر بنده خود به خاطر شدّت محبّت به فرزندش ، رحم میکند
کافی ، ج ۶، ص ۵۰، ح ۵.
امام علی عليهالسلام :
وَ حَقُّ الوَلَدِ عَلَی الوالِدِ أنْ یُحَسِّنَ اِسمَهُ وَ یُحَسِّنَ اَدَبَهُ، و یُعَلِّمَهُ القُرآنَ ؛
حقّ فرزند بر پدر ، آن است که نام خوب بر او بگذارد و او را خوب تربیت کند و قرآن به او بیاموزد
نهج البلاغة ، حکمت ۳۹۹.
پیامبر صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَنْ کانَ عِنْدَهُ صَبِیٌّ فَلْیَتَصابَ لَهُ ؛
هر کس با کودک سروکار دارد ، با او کودکانه رفتار کند
من لا یحضره الفقیه ، ج ۳، ص ۴۸۳، ح ۴۷۰۷.
امام صادق عليهالسلام :
اَلرَّضاعُ واحِدٌ وَ عِشْرونَ شَهْرا، فَما نَقَصَ فَهُوَ جَورٌ عَلَی الصَّبیِّ ؛
شیرخواری ، ۲۱ ماه است پس هر چه کم شود ، ظلم بر کودک است
کافی ، ج ۶، ص ۴۰، ح ۳
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم :
لَیْسَ لِلصَّبیِّ لَبَنٌ خَیْرٌ مِنْ لَبَنِ اُمِّهِ ؛
برای کودک ، هیچ شیری بهتر از شیر مادرش نیست
عیون اخبار الرضا ، ج ۱، ص ۳۸، ح ۶۹
پیامبر اعظم صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَنْ وُ لِدَ لَهُ مَولودٌ فَلْیُؤَذِّنْ فی اُذُنِهِ الْیُمْنی بِاَذانِ الصَّلاةِ وَلْیُقِمْ فِی الْیُسْری فَاِنَّها عِصْمَةٌ مِنَ الشَّیْطانِ الرَّجیمِ ؛
به هر کس فرزندی داده شود ، باید در گوش راست او اذان نماز و در گوش چپ او اقامه بگوید ؛ چرا که مایه ایمنی از شیطانِ رانده شده است
کافی ، ج ۶، ص ۲۴، ح ۶.
امام کاظم عليهالسلام می فرمایند:
«لایدخل الفقر بیتا فیه اسم محمد او احمد او علی او الحسن او الحسین او جعفر او طالب او عبدالله او فاطمة من النساء؛
در خانه ای که نام محمد یا احمد یا علی یا حسن یا حسین یا جعفر یا طالب یا عبدالله و یا از میان زنان، فاطمه باشد، فقر [و تنگدستی] وارد نمی شود .»
کافی، ج ۶، ص ۱۹
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
خداوند دوست دارد که میان فرزندان خود حتی در بوسیدن آنها به عدالت رفتار کنید.( بین فرزندان فرق نگذارید)
نهج الفصاحه صفحه ۱۵۲ حدیث - ۷۵۴
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند :
إنَّ أوَّلَ ما یَنحَلُ أحَدُکُم وَلَدَهُ : الاسمُ الحَسَنُ ، فَلْیُحَسِّنْ أحَدُکُمُ اسمَ وَلَدِهِ؛
نخستین چیزی که هر یک از شما به فرزندش پیشکش می کند نام نیکوست. بنا بر این، هر کدام شما نامی نیکو بر فرزند خویش نهد.
بحار الأنوار : ۱۰۴/۱۳۰/۲۰
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
اِنَّ اللّهَ لَیَرحَمُ العَبدَ لِشِدَّةِ حُبِّهِ لِوَلَدِهِ ؛
بدون تردید ، خداوند بر بنده خود به خاطر شدّت محبّت به فرزندش، رحم میکند.
کافی، ج ۶، ص۵۰، ح ۵
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
اِرحَمِ الصَّغیرَ وَوَقِّرِ الکَبیرَ تَکُن مِن رُفَقائی؛
به کودکان رحم کن و بزرگسالان را احترام نما تا از دوستان من باشی.
کافی، ج۲، ص۳۱۶، ح۷
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
رَحِمَ اللّهُ اَبَا البَناتِ، اَلبَناتُ مُبارَکاتٌ مُحَبِّباتٌ وَ البَنونَ مُبَشِّراتٌ وَ هُنَّ الباقیاتُ الصّالِحاتُ؛
رحمت خدا بر پدری که دارای دخترانی است! دختران، با برکت و دوست داشتنیاند و پسران، مژده آورند. دختران باقیات الصالحات (بازماندگان شایسته)اند.
مستدرک الوسائل، ج ۱۵، ص ۱۱۵، ح ۱۷۷۰۰
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
اَلبَنونَ نَعیمٌ وَ البَناتُ حَسَناتٌ وَ اللّهُ یَسألُ عَنِ النَّعیمِ، وَ یُثیبُ عَلَی الحَسَناتِ؛
پسران، نعمتاند و دختران خوبی. خداوند ، از نعمتها سؤال میکند و به خوبیها پاداش میدهد.
کافی، ج۶، ص۷، ح۱۲
امام علی عليهالسلام فرمودند:
فی وَصیَّتِهِ لابنِهِ وهُو یَعِظُهُ: أحیِ قَلبَکَ بالمَوعِظَةِ؛
در مـقام انـدرز بـه فـرزند خود: دلت را بـا اندرز زنده گردان.
(نهج البلاغة، کتاب ۳۱)
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
مَن بَکی صَبیٌّ لَهُ فَاَرضاهُ حَتّی یُسَکِّنَهُ ، اَعطاهُ اللّه عَزَّوَجَلَّ مِنَ الجَنَّةِ حَتّی یَرضی ؛
هر کس کودک گریان خود را راضی کند تا آرام شود ، خداوند از بهشت آن قدر به او می دهد تا راضی شود.
(الفردوس، ج ۳، ص ۵۴۹، ح ۵۷۱۵)
امام علی عليهالسلام فرمودند:
وَقِّروا کِبارَکُم یُوَقِّرکُم صِغارُکُم ؛
پیرانتان را حرمت نهید تا کودکانتان شما را حرمت نهند
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۱۰۰۶۹
امام علی عليهالسلام فرمودند:
وَ لَدُ السُّوءِ یَهدِمُ الشَّرَفَ ، وَ یَشینُ السَّلَفَ ؛
فرزندِ بد ، شرافت را بر باد میدهد و مایه ننگ پیشینیان میشود
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۱۰۰۶۵
امام علی عليهالسلام فرمودند:
عَلِّمُوا صِبیانَکُم الصَّلاةَ وَ خُذُوهُم بِها إذا بَلَغُوا الحُلُمَ ؛
به کودکان خود نماز بیاموزید و چون به سنّ بلوغ رسیدند ، آنان را برای نماز بازخواست کنید
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۶۳۰۵
امام علی عليهالسلام فرمودند:
خَیرُ ما وَرَّثَ الآباءُ الأبناءَ الأدَبَ ؛
بهترین چیزی که پدران برای فرزندان به میراث میگذارند ، ادب است
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۵۰۳۶
امام علی عليهالسلام فرمودند:
إنَّما قَلبُ الحَدَثِ کَالأرضِ الخالِیَةِ مَهما أُلقِیَ فیها مِن کُلِّ شَیءٍ قَبِلَتهُ ؛
قلب نوجوان ، همچون زمین ناکشته است که هرچه در آن افکنده شود، میپذیرد
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۳۹۰۱
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
حنکوا اولادکم بتربة الحسین عليهالسلام فإنها امان؛
کام کودکانتان را با تربت حسین عليهالسلام بردارید چرا که خاک کربلا فرزندانتان را بیمه میکند.
وسائل الشیعه، ج ??، ص ???
علّموا بنیکم الرّمی فإنّه نکایه العدوّ؛
فرزندان خویش را تیر اندازی آموزید که سر شکستگی دشمن است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
سبع یجری للعبد أجرهنّ و هو فی قبره بعد موته: من علّم علما، أو أجری نهرا، أو حفر بئرا، أو غرس نخلا، أو بنی مسجدا، أو ورّث مصحفا، أو ترک ولدا یستغفر له بعدموته؛
هفت چیز است که پاداش آن برای بنده در قبر او و پس از مرگش دوام دارد کسی که علمی تعلیم دهد، یا نهری به جریان آورد یا چاهی حفر کند یا نخلی بکارد یا مسجدی بسازد یا مصحفی به ارث گذارد یا فرزندی به جا نهد که پس از مرگش برای او آمرزش خواهد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
حقّ کبیر الإخوه علی صغیرهم کحقّ الوالد علی ولده؛
حق برادر بزرگ بر برادرهای کوچک مانند حق پدر بر فرزند است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
حقّ الولد علی والده أن یحسّن اسمه و یزوّجه إذا أدرک و یعلّمه الکتاب؛
حق پسر بر پدر آن ست که نام او را نیک کند و همین که به بلوغ رسید زنش دهد و خط نوشتن بدو بیاموزد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
حقّ الولد علی الوالد أن یعلّمه الکتابه و السّباحه و الرّمایه و أن لا یرزقه إلّا طیّبا و أن یزوّجه إذا بلغ؛
حق پسر بر پدر آن است که نوشتن و شنا کردن و تیر انداختن به او بیاموزد و جز غذای خوب بدو نخوراند و همین که بالغ شد به او زن بدهد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
الأکبر من الإخوه بمنزله الأب؛
برادر بزرگ به منزله پدر است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إنّ لکلّ شجره ثمره و ثمره القلب الولد؛
هر درختی میوه ای دارد و میوه دل فرزند است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إنّ الرجل لترفع درجته فی الجنّه فیقول أنّی لی هذا؟ فیقال باستغفار ولدک لک؛
مقام یکی را در بهشت بالا برند و گوید این مقام از کجا برای من حاصل شد؟ گویند فرزندت برای تو آمرزش طلبید.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
أعینوا أولادکم علی البرّ من شاء إستخرج العقوق من ولده؛
فرزندان خود را در خوب شدن کمک کنید زیرا هر که بخواهد می تواند نافرمانی را از فرزند خود بیرون آورد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
اعدلوا بین أولادکم بالنّحل کما تحبّون أن یعدلوا بینکم فی البرّ و اللّطف؛
شما که می خواهید فرزندانتان در نیکی و محبت با شما به عدالت رفتار کنند در کار بخشش با آنها به عدالت رفتار کنید.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إذا مات الإنسان انقطع عمله إلّا من ثلاث صدقه جاریه أو علم ینتفع به أو ولد صالح یدعو له؛
وقتی انسان بمیرد دنباله کارهای نیک او بریده شود جز سه چیز صدقه جاری و دانشی که کسان از آن بهره ور شوند و فرزند درست کاری که برای او دعا کند.
نهج الفصاحه
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
اِتَّقُوا اللَّهَ واعدِلُوا بَینَ أولادِکم کَما تُحِبُّونَ أن یَبُرُّوکُم؛
از خدا بترسید و میان فرزندان خود به عدالت رفتار کنید همان طور که می خواهید با شما به نیکی رفتار کنند.
نهج الفصاحه
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند :
علموا ابنائکم السباحة الرمایة؛
به پسرانتان شنا وتیراندازی را آموزش دهید
نهج الفصاحه : ح ۱۹۵۵
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند :
حق الولد علی والده ان یعلمه الکتابة والسباحة والرمایة وان لا یرزقه الا طیباً وان یزوجه اذا بلغ؛
حق فرزند (پسر) بر عهده پدرش این است که به او نوشتن، شنا کردن وتیراندازی را آموزش دهد وروزی او را تنها از راه حلال وپاکیزه تهیه نماید.
نهج الفصاحه : ح ۱۳۹۴
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم :
رَحِمَ اللّهُ اَبَا الْبَناتِ، اَلْبَناتُ مُبارَکاتٌ مُحَبِّباتٌ وَ الْبَنونَ مُبَشِّراتٌ وَ هُنَّ الْباقیاتُ الصّالِحاتُ؛
رحمت خدا بر پدری که دارای دخترانی است! دختران، با برکت و دوست داشتنیاند و پسران، مژده آورند. دختران باقیات الصالحات (بازماندگان شایسته)اند.
مستدرک الوسائل، ج ۱۵، ص ۱۱۵، ح ۱۷۷۰۰.
امام باقر عليهالسلام :
اِذا اَرَدْتَ الْوَلَدَ فَقُلْ عِنْدَ الْجِماعِ : اَللّهُمَّ ارْزُقْنی وَلَدا وَ اجْعَلَهُ تَقیّا لَیسَ فی خَلْقِهِ زِیادَةٌ وَ لا نُقْصانٌ وَ اجْعَلْ عاقِبَتَهُ اِلی خَیْرٍ؛
هرگاه فرزند خواستی ، هنگام آمیزش بگو : بار الها! به من فرزندی عطا کن و او را با تقوا قرار ده و در آفرینش او، کم و زیادی نباشد و او را عاقبت به خیر گردان
کافی، ج ۶ ، ص ۱۰، ح ۱۲.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اِنَّ الْوَلَدَ الصّالِحَ رَیْحانَةٌ مِنْ رَیاحینِ الْجَنَّةِ؛
فرزند شایسته ، گُلی از گلهای بهشت است
کافی ، ج ۶، ص ۳، ح ۱۰.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
کودکان را دوست بدارید و با آنان مهربان باشید.
وسائلالشیعه/۲۱/۴۸۴
امام صادق عليهالسلام :
عَظِّمُوا کِبارَکُم وصِلُوا أرحامَکُم
بزرگسالان خود را احترام کنید و صله ارحام به جای آورید
الکافی : ۲ / ۱۶۵ / ۳
امام علی عليهالسلام :
وَقارُ الشَّیبِ أحَبُّ إلَیَّ مِن نَضارَةِ الشَّبابِ ؛
وقار پیری، نزد من دوست داشتنیتر از نشاط جوانی است
غرر الحکم : ۱۰۰۹۹ منتخب میزان الحکمة : ۳۰۸
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
ثَلاثَةٌ لا یَستَخِفُّ بِحَقِّهِم إلاّ مُنافِقٌ بَیِّنُ النِّفاقِ : ذو الشَّیبهِ فی الإسلامِ ، والإمامُ المُقسِطُ ، ومُعَلِّمُ الخَیرِ؛
سه کساند که جز منافقی که نفاقش آشکار است درحقّ آنان بیحرمتی نکند : ریش سفید اسلام ، پیشوای دادگر و آموزگار خوبیها.
کنزالعمّال : ۴۳۸۱۱ منتخب میزان الحکمة : ۴۰۰
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
وجود پیران سالخورده بین شما باعث افزایش رحمت و لطف پروردگار و گسترش نعمتهای الهی بر شماست.
نهج الفصاحه، ص ۲۲۲
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
احترام گذاشتن به مسلمان مو سفید و سالخورده از جمله تجلیل خداست و از ما نیست کسی که بزرگسال ما را احترام نکند و به خردسال ما مهربانی نکند.
اصول کافی، ج ۳، ص ۲۴۰
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
اِرحَمِ الصَّغیرَ وَوَقِّرِ الکَبیرَ تَکُن مِن رُفَقائی؛
به کودکان رحم کن و بزرگسالان را احترام نما تا از دوستان من باشی.
کافی، ج۲، ص۳۱۶، ح۷
امام علی عليهالسلام فرمودند:
وَقِّروا کِبارَکُم یُوَقِّرکُم صِغارُکُم ؛
پیرانتان را حرمت نهید تا کودکانتان شما را حرمت نهند
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۱۰۰۶۹
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ما أکرم شابّ شیخا لسنّه إلّا قیّض اللَّه عند سنّه من یکرمه؛
هر جوانی که پیری را برای سنش گرامی دارد خدا هنگام پیری وی یکی را بیارد که وی را گرامی دارد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
لیس منّا من لم یوقّر الکبیر و یرحم الصّغیر و یأمر بالمعروف و ینه عن المنکر؛
هر که بزرگتر را محترم ندارد و به کوچکتر رحم نکند و به نیکی واندارد و از بدی باز ندارد از ما نیست.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
الشّیخ فی أهله کالنّبیّ فی امّته؛
پیر در میان کسان خود چون پیامبر در امت خویش است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
الخیر مع أکابرکم؛
خوبی همراه بزرگان شماست.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
البرکه مع أکابرکم؛
برکت با بزرگان شماست.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
البرکه فی أکابرنا فمن لم یرحم صغیرنا و یجلّ کبیرنا فلیس منّا؛
برکت در بزرگان ماست و هر کس بر کوچک ما رحم نکند و بزرگ ما را محترم نشمارد از ما نیست.
نهج الفصاحه
قال رَسُولُ اللّهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَنْ وَقَّرَ ذا شَیْبَة فِی الاْسْلامِ أمَّنَهُ اللّهُ مِنْ فَزَعِ یَوْمِ الْقِیامَةِ ؛
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
هر کس بزرگ سال مسلمانی را گرامی دارد و احترام نماید، خداوند او را در قیامت از سختی ها و مشکلات در أمان می دارد.
الکافی، ج ۲، ص ۶۵۸، ح ۳
امام رضا عليهالسلام می فرمایند :
وَقِّرُوا کِبارَکُمْ وَ ارْحَمُوا صِغارَکُمْ وَ صِلُوا اَرْحامَکُمْ؛
به بزرگترهایتان احترام بگذارید و با کوچکترها مهربان باشید و صله رحم نمایید.
عیون اخبار الرضا، ج ۲، ص ۲۶۵.
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اَلْبَرَکَةُ مَعَ اَکابِرِکُمْ؛
برکت، با بزرگان شماست.
جامع الأخبار، ص ۲۴۲، ح ۶۱۷.
امام علی عليهالسلام می فرمایند:
تِسْعَةُ اَشْیاءَ قَبیحةٌ وَ هِیَ مِنْ تِسْعَةِ اَنـْفُسٍ اَقبَحُ مِنها مِنْ غَیْرِهِمْ: ضیقُ الذَّرْعِ مِنَ الْـمُلوکِ وَ الْبُخْلُ مِنَ الاَْغْنیاءِ وَ سُرْعَةُ الْغَضَبِ مِنَ الْعُلَماءِ وَ الصِّبا مِنَ الْکُهولِ وَ الْقَطیعَةُ مِنَ الرُّؤوسِ وَ الْکِذْبُ مِنَ الْـقُضاةِ وَ الزَّمانَةُ مِنَ الاَْطِبّاءِ وَ الْبَذاءُ مِنَ النِّساءِ وَ الطَّیشُ مِن ذَوِی السُّلْطانِ؛
نُه چیز زشت است، اما از نه گروه زشتتر: درماندگی و ناتوانی از دولتمردان؛ بخل از ثروتمندان؛ زود خشمی از دانشمندان؛ حرکات بچگانه از میانسالان؛ جدایی حاکمان از مردم؛ دروغ از قاضیان؛ بیماری کهنه از پزشکان؛ بدزبانی از زنان و سختگیری و ستمگری از سلاطین.
دعائم الإسلام، ج ۱، ص ۸۳
رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
إذا أتاکُم کَریمُ قَومٍ فَأَکرِموهُ ؛
هرگاه بزرگ قومی بر شما وارد شد ، گرامیاش بدارید
الکافی ، ج ۲ ، ص ۶۵۹
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
العبدُ المطیعُ لوالدیهِ و لرّبه فی أعلی علّیین.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
بنده ای که مطیع پدر و مادر و پروردگارش باشد، روز قیامت در بالاترین جایگاه است.
«کنز العمّال، ج ۱۶، ص ۴۶۷»
قال الامام الصادق عليهالسلام : اِنْ اَحْبَبْتَ اَنْ یَزیدَ اللّه فی عُمُرِکَ فَسُرَّ اَبَـوَیْکَ.
امام صادق عليهالسلام : اگر دوست داری که خداوند عمرت را زیاد کند، پدر و مادرت را شاد کن.
«بحارالأنوار، ج ۷۴، ص ۸۱، ح ۸۴»
قال الامام علی عليهالسلام : مَنْ بَرَّ والدیهِ بَرَّهُ ولدُهُ.
امام علی عليهالسلام فرمودند: کسی که به پدر و مادر خویش نیکی کند، فرزندان او نیز به او نیکی خواهند کرد.
«تصنیف غرر الحکم، ص ۴۰۷، ح ۹۳۴۱»
قال الامام علی عليهالسلام : برّ الوالدین أکبَرُ فریضةٍ.
امام علی عليهالسلام فرمودند: بزرگترین تکلیف الهی نیکی کردن به پدر و مادر است.
«تصنیف غرر الحکم، ص ۴۰۷، ح ۹۳۳۹»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : ما وَلدٌ بارٌّ نَظَرَ الی أبویهِ الاّ کان له بکلّ نظْرَةٍ حجَّةً مبرورةً .
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: هر فرزند نیکوکاری که با مهربانی به پدر و مادر خویش نگاه کند، در مقابل هر نگاه، ثواب یک حجّ کامل مقبول به او داده می شود. سئوال کردند ای رسول خدا، حتّی اگر در هر روز صد مرتبه نگاه کند؟ فرمودند: آری خداوند بزرگتر و پاک تر است.
«بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۷۳»
عَن النبیِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : یفتحُ ابوابُ السماءِ بالرَّحمةِ فی اَربعِ مواضِعَ عندَ نزولِ المطرِ و عندَ نَظَرِ الولدِ فی وجهِ الوالدینِ وعندَ فَتْحِ بابِ الکعبةِ و عندَ النکاحِ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: درهای آسمان رحمت الهی در چهار مورد گشوده می شود، هنگام آمدن باران، آنگاه که فرزند به صورت پدر و مادر خود نگاه کند و هنگام بازگشایی درب خانه خدا و هنگام ازدواج، کسی که دوست دارد خدا را پاک و مطهر ملاقات کند، باید به زناشویی بپردازد.
«بحار الأنوار, ج ۱۰۰، ص ۲۲۱»
قال الامام علی بن الحسین عليهالسلام : و امّا حقُّ امِّکَ: أن تعلَمَ أنَّها حمَلتکَ حیثُ لا یَحتَملُ أحدٌ أحداً و أعطَتکَ مِن ثَمرةِ قلبها ما لا یُعطی أحَدٌ أحداً .
امام سجاد عليهالسلام فرمودند: و امّا حق مادرت بر تو این است که بدانی! او تو را در درون خود حمل نمود در موقعی که هیچ کس توان حمل کسی را در آن موقعیت ندارد و از میوه دل و جانش به تو عطا کرد که هیچ کس این لطف را در حق دیگری نمی کند، با تمام اعضاء و جوارح خود از تو مراقبت نمود و بدون اینکه باکی از گرسنگی و تشنگی خود داشته باشد و متوجه آن گردد، تو را سیر نموده و به تو آب نوشاند، خود با کمترین لباس به سر برد و تو را پوشاند، در حرارت آفتاب نشست و تو را در سایه نهاد، به خاطر تو از خواب ناز چشم پوشانید و تو را از سرما و گرم محفوظ داشت تا برای او زنده بمانی، پس به درستی که توان و طاقت تشکر و قدررانی از او را نخواهی داشت، مگر با کمک و توفیق خداوند سبحان.
«بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۶»
قال الامام علی بن الحسین عليهالسلام : وَ اَمّا حقُّ أبیکَ فأن تعلَمَ أنَّهُ أصلکَ فأنک لولاه لم تَکُن، فَمهما رأیتَ من نفسِکَ ما یُعجِبکَ فاعلَم أن اباکَ أصلُ النّعمةِ عَلیکَ فیه...
امام سجاد عليهالسلام فرمودند: و امّا حق پدرت بر تو این است که: بدانی او اصل و ریشه توست، زیرا اگر او نبود تو نیز نبودی پس هر چه در وجود تو، تو را به شگفتی و خشنودی وا می دارد، بدان که پدرت منشاء و اساسِ آن نعمت است، پس خدای را حمد و سپاس گو و بر قدر و منزلتِ او شاکر باش.
«بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۶»
قال الامام علی بن الحسین عليهالسلام : جاءَ رجل الی النّبی فقال: یا رسول الله ما مِن عملٍ قبیح الاّ قَد عَمِلتهُ فهل لی توبة؟ فقال لَه .
امام سجاد عليهالسلام فرمودند: شخصی خدمت رسول خدا آمد و گفت: ای رسول خدا، من هیچ کار زشتی نمانده که انجام نداده باشم، آیا می توانم توبه کنم؟ رسول خدا فرمودند: آیا هیچ یک از پدر و مادرت زنده هستند؟ گفت: بله، پدرم. رسول خدا فرمودند: برو به او نیکی کن (تا آمرزیده شوی). وقتی او راه افتاد، پیامبر فرمودند: کاش مادرش زنده بود. (یعنی اگر او زنده بود و به او نیکی می کرد، زودتر آمرزیده می شد.)
«بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۸۲»
قال الامام الباقر عليهالسلام : ثلاثٌ لم یجعلِ الله لأحدٍ فیهنَّ رُخصةً: أداءُ الامانَة و برّ الوالدینِ برَّین کانا أو فاجرین.
امام باقر عليهالسلام فرمودند: خداوند سبحان در سه چیز به احدی اجازه ترک نداده است: ۱. ادای امانت به صاحبِ آن خواه نیکوکار باشد، خواه فاجر و گنهکار. ۲. وفای به عهد نسبت به هر کسی، نیکوکار باشد یا بدکار. ۳. نیکی به پدر و مادر خواه انسانهای خوب و نیکوکاری باشند، خواه گنهکار و اهل فجور.
«وسائل الشیعه، ج ۲۱، ص ۴۹۰»
قال الامام الرّضا عليهالسلام : سألَ رجلٌ رسولَ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : ما حقُّ الوالِدِ علی ولدهِ؟ قال: لا یسمیّهِ باسْمِهِ، و لا یمشی بین یدیهِ و لا یجلسُ قبلَهُ و لا یستَسِبُّ له.
امام رضا عليهالسلام فرمودند: مردی از پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم سؤال کرد: حقّ پدر بر فرزند چیست؟ حضرت فرمودند: او را با نام صدا نکند، در راه رفتن از او جلو نیفتد، قبل از او ننشیند و کاری انجام ندهد که مردم پدرش را لعنت کرده و دشنام دهند.
«بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۴۵»
قال الامام الصّادق عليهالسلام : بینا موسی بن عمران یُناجی عزّوجلّ اذ رأی رَجُلاً تحت عرش الله عزّوجلّ فقال: یا ربِّ .
امام صادق عليهالسلام فرمودند: هنگامی که حضرت موسی عليهالسلام مشغول مناجات با پروردگارش بود، مردی را دید که در سایه عرش الهی در ناز و نعمت است، عرض کرد: خدایا این کیست که عرش تو بر او سایه افکنده است؟ خداوند متعال فرمودند: او نسبت به پدر و مادرش نیکوکار بود و هرگز سخن چینی نمی کرد.
«بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۶۵»
سئل عن الامام الصّادق عليهالسلام أی الاعمال أفضَلُ؟ قال: الصّلاةُ لِوَقتِها و برّ الوالدین و الجِهادُ فی سبیل اللهِ.
از امام صادق عليهالسلام پرسیدند: برترین اعمال کدامند؟ امام فرمودند: نماز اوّل وقت، نیکی به پدر و مادر و جهاد در راه خدا.
«بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۸۵»
قال الامام الرضا عليهالسلام : انَّ اللهَ عزّوجلّ أمر بالشّکر لهُ و بالوالدین فمن لم یشکر والدیه لم یشکرُ الله.
امام رضا عليهالسلام فرمودند: همانا خداوند عزّوجلّ به سپاسگذاری از خود و پدر و مادر فرمان داده است. پس کسی که از پدر و مادر خویش سپاسگذاری نکند، شکر خداوند را نیز به جا نیاورده است.
«بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۷۷»
قال الامام الرضا عليهالسلام : برّ الوالدین واجبٌ و ان کان مُشرکین و لا طاعةُ لهما فی معصیة الخالق .
امام رضا عليهالسلام فرمودند: نیکی به پدر و مادر واجب است اگر چه آنها مشرک باشند، البته در جائی که اطاعت از آنها موجب معصیت و نافرمانی پروردگار شود، نباید فرمانبرداری نمود.
«تفسیر صافی، ج ۲، ص ۳۷»
قال الامام الصادق عليهالسلام : مَنْ نَظَر الی أبَویه نَظَرَ ماقتٍ و هُما ظالمانِ لَهُ، لم یَقبَلِ اللهُ لَهُ صلاةً.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: هر کس به پدر و مادرش از روی غضب نگاه کند حتی در حالی که آنها در حق او ظلم می کنند، خدا هیچ نمازی را از او قبول نمی نماید.
«اصول کافی، ج ۴، ص ۵۰»
قال الامام الصّادق عليهالسلام : جاءَ رجلٌ الی النبیّ صلىاللهعليهوآلهوسلم فقال یا رسول الله من أبَرُّ؟ قالَ: اُمُّکَ، قالَ: ثمَّ من: قال اُمُّکَ .
امام صادق عليهالسلام فرمودند: شخصی خدمت رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم رسید و گفت: ای رسول خدا به چه کسی نیکی کنم؟ حضرت فرمودند: به مادرت. گفت: بعد از او به چه کسی؟ حضرت فرمودند: به مادرت. گفت: سپس به چه کسی؟ حضرت فرمودند: به مادرت. باز پرسید: بعد از او به چه کسی؟ حضرت فرمودند: به پدرت.
«بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۹۴»
سئل ابا عبدالله عليهالسلام عن قولِ الله: ( وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا ) فقال: ألاحسانُ أن تُحسِنَ صحبَتَهُما .
از امام صادق عليهالسلام در مورد معنای آیه ( وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا ) پرسیدند، حضرت فرمودند: احسان به پدر و مادر این است که رفتارت را با آنها نیکو سازی و مجبورشان نکنی تا چیزی را که نیاز دارند از تو بخواهند.(یعنی قبل از اظهار نیاز درخواست آنها را برطرف کنی.)
«بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۷۹»
قال الامام الصّادق عليهالسلام : لا تملَأ عینیکَ من النَّظَرِ الیهما الاّ برحمةٍ و رقَّةٍ و لا ترفَع صوتکَ فوقَ أصواتِهِما و لا یَدیکَ فوق أیدیهما و لا تتقدَّم قُدّامهُما.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: چشمهایت را جز از روی دلسوزی و مهربانی به پدر و مادر خیره مکن و صدایت را بلندتر از صدای آنان نبر و دستهایت را بالاتر از دستهای آنان نیاور و جلوتر از آنان قدم بر مدار.
«بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۷۹»
قال الامام الصّادق عليهالسلام : ما یمنَعُ الرّجل منکم أن یَبرَّ والدیه حییّن أو میّتین، یصلّی عنهما و یتصدّق عنهما و یحجَّ عنهما .
امام صادق عليهالسلام فرمودند: چه چیز مانع شخص می شود که وقتی پدر و مادرش زنده یا مرده اند، به آنها نیکی کند، به این صورت که به نیّت آنها نماز بخواند، صدقه بدهد، حجّ به جا آورد و روزه بگیرد، زیرا اگر چنین کند ثواب آنها به پدر و مادرش می رسد و به خود شخص هم همان قدر ثواب داده می شود، به علاوه خداوند متعال به واسطه کارهای نیک و نماز، خیر زیادی به او عطا می کند.
«بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۴۶»
قال الامام الصّادق عليهالسلام : و منَ العُقوقِ أن ینظُرَ الرّجِلُ الی والدیه فَیُحدَّ النَّظر الیهما.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: از چیزهایی که موجب عاق شدن است، این است که انسان به پدر و مادر خویش تیز نگاه کند.(خیره شود)
«اصول کافی، ج ۴، ص ۵۰»
قال الامام الصّادق عليهالسلام : «عقُوقُ الوالدین مِن الکبائر لأنّ الله عزّوجلّ، جَعَل العاقَّ عَصیّاً شقیّاً.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: عاق پدر و مادر شدن از گناهان کبیره است، زیرا خداوند متعال عاقّ والدین را گناهکار شقّی شمرده است.
«بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۷۴»
قال الامام الصّادق عليهالسلام : یَجبُ للوالدَین علی الوَلَدِ ثلاثةُ أشیاءَ: شکرهما علی کلّ حالٍ، و طاعتهما فیما یأمرانه و ینهیانه عنه فی غیر معصیة اللهِ و نصیحتهما فی السّر و العلانیة.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: پدر و مادر سه حق بر فرزند خویش دارند؛ ۱. در هر حال سپاس گذار و شاکر آنان باشد. ۲. در آنچه به آن امر و یا از آن نهی می کنند، مطیع آنان باشد، مگر اینکه موجب معصیت پروردگار شود. ۳. در آشکار و نهان، خیرخواه و دلسوز آنان باشد. «تحف العقول، ص ۲۳۸»
قال ابو عبد الله عليهالسلام : یا میسر قد حضر اجلک غیر مرة و لا مرتین، کل ذلک یؤخر الله اجلک، لصلتک قرابتک، و ان کنت ترید ان یزاد فی عمرک فبر شیخیک یعنی ابویک.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: ای میسر (یکی از اصحاب حضرت) بارها اجل و مرگ تو فرا رسیده و هر بار خداوند آن را به خاطر صله رحم با خویشاوندانت به تاخیر انداخته است و اگر میخواهی خداوند عمر تو را زیاد کند، به پدر و مادرت نیکی کن.
«بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۸۴»
قال الامام الصادق عليهالسلام فی قَولِه تَعَالی: (وَ قُل لَهُمَا قَولاً کرِیما): إِن ضَرَبَاک فَقُل لَهُمَا غَفَرَ اللهُ لَکمَا.
امام صادق عليهالسلام درباره آیه «و با آن دو به شایستگی سخن بگو» فرمودند: اگر تو را کتک زدند، بگو: خدا شما را بیامرزد.
«الکافی، ج ۲، ص ۱۵۸»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : لا یَدخُلُ الجَنَّةَ عَاقٌّ وَلا مُدمِنُ خَمرٍ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: کسی که مورد عاق پدر و مادر باشد و نیز کسی که اهل میگساری باشد، وارد بهشت نخواهند شد.
«بحار الأنوار، ج ۲، ص ۱۱۷»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : مِن حقّ الوالِدِ أن یَخشَعَ لَهُ عند الغَضَب.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: حقّ پدر بر فرزند این است که به هنگام غضب و خشم پدر، فرزند در مقابل او خاشع بوده و سر تسلیم فرود آورد.
«کنزالعمال، ح ۴۵۵۱۲»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : مَنْ أصبَحَ مُطیعاً للهِ فی الوالدین أصبح لَهُ بابانِ مفتوحان فی الجنّةِ و ان کان واحداً فواحداً.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: کسی که دستور الهی را در مورد پدر و مادر خویش اطاعت کند و دو درب از بهشت به رویش گشوده خواهد شد و اگر فرمان الهی را در مورد یکی از آنان انجام دهد، یک درب گشوده می شود.
«کنزالعمال، ج ۱۶، ص ۴۶۷»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : مَن أرضی والدَیهِ فَقد أرَضَی الله و مَن أسخَطَ والِدَیهِ فقَد أسخط الله.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: هر کس که پدر و مادرش را خشنود سازد حقیقتاً خدا را خشنود ساخته است و کسی که پدر و مادر خویش را به خشم آورد، خدا را به خشم آورده است.
«کنزالعمال، ج ۱۶، ص ۴۷۰»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : یقالُ للعاقِّ : إعمل ما شئت فانّی لا أغفِرُ لکَ.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: به کسی که عاق والدین شده (از طرف خدا) گفته می شود: هر کاری می خواهی انجام بده که دیگر تو را نمی بخشم.
«بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۸۰»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : أربعةٌ لا یَنظُرُ اللهُ الیهم یومَ القیامةِ، عاقٌ و منّانٌ و مکذِّبٌ بالقدر و مُدمِنُ خَمرٍ.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: خداوند در روز قیامت به چهار گروه نظر رحمت نخواهد کرد: عاق والدین، انسانی که بعد از انجام کار خیر منّت می گذارد، منکر قضاء و قَدَر و شرابخوار.
«بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۷۱»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : اِیّاکم وَ عُقوقُ الوالدینِ، فانَّ ریح الجنَّةِ تُوجَدُ مِنْ مسیرَة ألف عامٍ و لا یَجدُها عاقٌ و لا قاطعُ رحمٍ.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: بر حذر باشید از اینکه عاق والدین شوید، پس همانا با اینکه بوی بهشت از مسافت هزار سال به مشام می رسد، عاق والدین و کسی که قطع رحم کند بوی آن را احساس نخواهد کرد.
«بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۶۲»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : اَلصَّدَقَةُ عَلی وَجْهِها وَ بِرُّ الْوالِدَیْنِ وَ اصْطِناعُ الْمَعْروفِ یُحَوِّلُ الشَّقاءَ سَعادَةً وَ یَزیدُ فِی الْعُمْرِ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم : صدقه دادن با مراعات شرایطش و خوبی کردن به پدر و مادر و انجام دادن کارهای نیک، بدبختی را به خوشبختی تبدیل می کند و بر عمر می افزاید.
«کنزالعمال، ح ۴۴۴۴»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : کانَ فی ما اَعْطَی اللّه تَعالی مُوسی فِی الاَْلْواحِ اُشْکُرْ لی وَ لِوالِدَیْکَ اَقِکَ الْمَتالِفَ وَ اُنـْسِی ءْ لَکَ فی عُمُرِکَ وَ اُحْیِیکَ حَیاةً طَیِّـبَةً وَ اَقْلَبَکَ اِلی خَیْرٍِ مِنْها.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم : در آنچه خدای متعال در «الواح» به موسی عليهالسلام داد، از جمله چنین بود: مرا و پدر و مادرت را سپاسگزاری کن، تا از نابود شدن ها حفظت کنم و اجلت را به تأخیر بیندازم و به تو زندگی ای پاک ببخشم و تو را از این زندگی به سوی بهتر از آن، ببرم.
«تاریخ دمشق، ج ۶۱، ص ۱۲۸»
رسول اللّه صلىاللهعليهوآلهوسلم :
إنَّ عیسَی بنَ مَریَمَ قالَ : خُلِقَ النَّهارُ لِتُؤَدِّیَ فیهِ الصَّلاةَ المَفروضَةَ الَّتی عَنها تُسأَلُ وبِها تُحاسَبُ ، وبِرَّ والِدَیکَ ، وأن تَضرِبَ فِی الأَرضِ تَبتَغِی المَعیشَةَ ؛ مَعیشَةَ یَومِکَ ؛
هر آینه عیسی بن مریم عليهالسلام فرمود: «روز آفریده شد تا در آن نماز واجب را ادا کنی که از آن بازخواست و با آن حسابرسی خواهی شد ؛ و تا به پدر و مادرت نیکی کنی ؛ و تا در زمین گام زنی و در پی گذران زندگی روزانه خود برآیی»
بحار الأنوار: ۵۸/۲۰۸ /۳۸.
امام هادی عليهالسلام :
العُقوقُ یُعقِبُ القِلَّهَ، ویُؤَدّی إلَی الذِّلَّةِ ؛
نافرمانی والدین ، تنگدستی در پی دارد و به ذلّت میکشاند
بحار الأنوار : ۷۴ / ۸۴ / ۹۵ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۴
الامام الصادق عليهالسلام
فی قَولِهِ تعالی : ( و قُلْ لَهُما قَوْلاً کَرِیما ) : إن ضَرَباک فَقُلْ لَهُما : غَفَرَ اللّهُ لَکُما
امام صادق عليهالسلام درباره آیه «و به آن دو به شایستگی سخن بگو» : اگر تو را کتک زدند ، بگو : خدا شما را بیامرزد
الکافی : ۲ / ۱۵۸ / ۱ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۴
الامام الصلدق عليهالسلام
فی قولِهِ تعالی : «و اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحمَةِ»: لا تَملَأْ عَینَیکَ من النَّظَرِ إلَیهِما إلاّ بِرَحمَةٍ ورِقَّةٍ ، ولا تَرفَعْ صَوتَکَ فَوقَ أصواتِهِما ، ولا یَدَکَ فَوقَ أیدیهِما ، ولا تَقَدَّمْ قُدّامَهُما
امام صادق عليهالسلام درباره آیه «و از روی مهربانی ، در برابر آنان خوار و فروتن باش» : نگاهت را جز از سر مهر و دلسوزی به آنان خیره مکن و صدایت را از صدای آنها بلندتر مگردان و رو دست آنها نیز بلند نشو و خود را از آنها جلو مینداز
الکافی : ۲ / ۱۵۸ / ۱ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۴
امام صادق عليهالسلام :
مِن العُقوقِ أن یَنظُرَ الرّجُلُ إلی والِدَیهِ فیُحِدَّ النَّظَرَ إلَیهِما
و از جمله نافرمانی کردن از والدین آن است که انسان به آنان خیره نگاه کند
الکافی : ۲ / ۳۴۹ / ۷ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۴
امام صادق عليهالسلام :
أدنَی العُقوقِ : «اُفٍّ» ، ولَو عَلِمَ اللّهُ عز و جل شَیئا أهوَنَ مِنهُ لَنَهی عَنهُ
کمترین بی احترامی بـه پدر و مادر ، «اُف» گفتن است و اگر خداوند عز و جل چیزی کمتر از آن سراغ داشت ، بیگمان از آن نهی میکرد
الکافی : ۲ / ۳۴۸ / ۱ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۴
امام باقر عليهالسلام :
إنّ العَبدَ لَیکونُ بارّا بِوالِدَیهِ فی حیاتِهِما، ثُمّ یَموتانِ فلا یَقضی عَنهُما دُیونَهُما ولا یَستَغفِرُ لَهُما فیَکتُبُهُ اللّهُ عاقّا وإنّهُ لَیکونُ عاقّا لَهُما فی حیاتِهِما غَیرَ بارٍّ بهِما ، فإذا ماتا قَضی دَینَهُما واستَغفَرَ لَهُما فیَکتُبُهُ اللّه عز و جل بارّا
یک وقت هست که بنده در زمان حیات پدر و مادر خود نسبت به آنان نیکوکار است ، امّا وقتی میمیرند ، نه بدهی آنان را میپردازد و نه برایشان طلب آمرزش میکند ، در این صورت خداوند او را نافرمان قلمداد میکند و یک وقت هم هست که بنده در زمان حیات پدر و مادرِ خود ، ناخلف و نافرمان است و به آنان نیکی نمیکند ، امّا وقتی مُردند بدهیهای آنها را میپردازد و برای ایشان آمرزش میطلبد لذا خداوند عز و جل او را نیکوکار مینویسد
الکافی : ۲ / ۱۶۳ / ۲۱
رسولُ اللّه صلىاللهعليهوآلهوسلم
لَمّا سُئلَ عن بِرِّ الوالِدَینِ بَعدَ مَوتِهِما: نَعَم ، الصَّلاةُ علَیهِما ، والاستِغفارُ لَهُما ، وإنفاذُ عَهدِهِما مِن بَعدِهِما ، وصِلَةُ الرَّحِمِ الّتی لا تُوصَلُ إلاّ بهِما ، وإکرامُ صَدیقِهِما
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم در پاسخ به سؤال از نیکی کردن به پدر و مادر بعد از فوت آنها : آری ، دعا کردن برای آنها ، آمرزش خواستن برایشان و اجرا کردن وصیتهایشان بعد از مرگ آنها و صله رحم کردن با خویشان آنها ، و احترام گذاشتن به دوستان آنهاست
الترغیب والترهیب : ۳ / ۳۲۳ / ۳۲ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۴
امام رضا عليهالسلام :
إنّ اللّه عز و جل أمَـرَ بالشُّکرِ لَهُ ولِلوالِدَین ، فمَن لَم یَشکُرْ والِدَیهِ لَم یَشکُرِ اللّهَ
خداوند عز و جل به سپاسگزاری از خود و پدر و مادر فرمان دادهاست پس هر که از پدر و مادرش سپاسگزاری نکند ، از خداوند سپاسگزاری نکردهاست
الخصال : ۱۵۶ / ۱۹۶ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۴
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
منَ بَرَّ والِدَیهِ طُوبی لَهُ ، زادَ اللّهُ فی عُمرِهِ
هر که به پدر و مادرش نیکی کند ، خداوند عمرش را زیاد کردهاست ، خوشا به حالش
الترغیب والترهیب : ۳ / ۳۱۷ / ۱۷ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۴
امام صادق عليهالسلام :
إن أحبَبتَ أن یَزیدَ اللّه فی عُمرِکَ فسُرَّ أبَوَیکَ
اگر دوست داری خداوند بر عمرت بیفزاید ، پدر و مادرت را خوشحال کن
الزهد للحسین بن سعید : ۳۳ / ۸۷ منتخب میزان الحکمة : ۴۰۸
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
النَّظَرُ إلَی العالِمِ عِبادَةٌ ،والنَّظَرُ إلَی الإمامِ المُقسِطِ عِبادَةٌ ، وَالنَّظَرُ إلَی الوالِدَینِ بِرَأفَةٍ وَرحمَةٍ عِبادَةٌ ، وَالنَّظَرُ إلی أخٍ تَوَدُّهُ فی اللّه عز و جل عِبادَةٌ
نگریستن به دانشمند عبادت است ، نگریستن به پیشوای دادگر عبادت است ، نگاهِ دلسوزانه و مهرآمیز به پدر و مادر عبادت است و نگریستن به برادری که برای خداوند عز و جل دوستش داری عبادت است
أمالی الطوسیّ : ۴۵۴ / ۱۰۱۵ منتخب میزان الحکمة : ۳۵۴
امام صادق عليهالسلام :
مَن نَظَرَ إلی أبَوَیهِنَظَرَ ماقِتٍ وهُما ظالِمانِ لَهُ ، لم یَقبَلِ اللّه لَهُ صلاةً
هر که به پدر و مادر خود ، گرچه به وی ستم کرده باشند ، با نگاه دشمنانه بنگرد ، خداوند نمازش را نمیپذیرد
الکافی : ۲ / ۳۴۹ / ۵ منتخب میزان الحکمة : ۳۲۶
امام صادق عليهالسلام :
عُقوقُ الوالِدَینِ مِن الکَبائرِ ؛ لأنَّ اللّه تعالی جَعَلَ العاقَّ عَصِیّا شَقِیّا
نافرمانی والدین از گناهان کبیرهاست ؛ زیرا خداوند متعال فرزند نافرمان را عصیانگر و بدبخت قرار دادهاست
علل الشرائع : ۴۷۹ / ۲ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۴
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
رِضـا اللّه فـی رِضـا الوالِدِ ، وسَخَطُ اللّه فی سَخَطِ الوالِدِ؛
خشنودی خدا در خشنودی پدر است و ناخشنودی خدا در ناخشنودی پدر
الترغیب والترهیب : ۳ / ۳۲۲ / ۳۰
رسولُ اللّه صلىاللهعليهوآلهوسلم
لَمّا سُئلَ عَن حقِّ الوالِدَینِ علی وَلَدِهِما: هُما جَنَّتُکَ ونارُکَ
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم در پـاسخ بـه سـؤال از حـقّ پدر و مادر بر فرزندانشان فرمودند:
آن دو بهشت و دوزخ تو هستند
الترغیب والترهیب : ۳ / ۳۱۶ / ۱۰ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۲
رسولُ اللّه صلىاللهعليهوآلهوسلم
لِرجُلٍ قالَ لَهُ : إنّ أبی یُریدُ أن یَستَبیحَ مالی: أنتَ ومالُکَ لأبیکَ
مردی بـه رسـول خـدا صلىاللهعليهوآلهوسلم عرض کرد : پدرم میخواهد مال مرا از آنِ خود کـنـد حـضرت فرمودند: تو و مال تو از آنِ پدرت هستید
کنزالعمّال : ۴۵۹۳۳ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۴
رسولُ اللّه صلىاللهعليهوآلهوسلم
لَمّا سُئلَ عَن حَقِّ الوالِدِ علی وَلدِهِ: لا یُسَمِّیهِ باسمِهِ ، ولا یَمشی بَینَ یَدَیهِ ، ولا یَجلِسُ قَبلَهُ ، ولا یَستَسِبُّ لَهُ
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم در پاسخ به سؤال از حقّ پدر بر فرزندش فرمودند: او را به اسم صدا نزند ، جلوتر از او راه نرود ، پیش از او ننشیند و برایش دشنام نخرد
الکافی : ۲ / ۱۵۹ / ۵ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۴
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
أعظَمُ الناسِ حَقّا علی المرأةِ زَوجُها ، وأعظَمُ الناسِ حقّا عَلَی الرَّجُلِ اُمُّهُ ؛
بزرگترین حقّ را بر زن ، شوهر او دارد و بزرگترین حقّ را بر مرد ، مادر او دارد
کنز العمّال : ۴۴۷۷۱ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۴
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
به پدر و مادر خود نیکی کنید تا فرزندان شما به شما نیکی نمایند چشم از زنان و ناموس مردم بپوشانید و خیانت به آنها نکنید تا از زنانتان چشم بپوشند و به آنها خیانت نکنند.
نهج الفصاحه، ص ۲۱۹
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
خداوند چهارچیز را در چهار چیز قرار داده است :
۱.برکت علم را در احترام به استاد
۲.بقای ایمان را در تعظیم خدا به وسیله انجام بی چون چرای دستوراتش
۳.لذت و برکت زندگی را در نیکی به پدر و مادر
۴.و آزادی از جهنم را در آزار ندادن مردم.
نصایح، صفحه ۲۳۰
امام علی عليهالسلام فرمودند:
ثَلاثٌ لایُستَحیی مِنهُنَّ: خِدمَةُ الرَّجُلِ ضَیفَهُ وَقیامُهُ عَن مَجلِسِهِ لأَِبیهِ وَمُعَلِّمِهِ وَطَلَبُ الحَقِّ وَإن قَلّ؛
از سه کار حیا نباید کرد: خدمت به میهمان، از جا برخاستن در برابر پدر و آموزگار خویش و طلب حق گرچه اندک باشد.
غررالحکم، ج۳، ص۳۳۸، ح۴۶۶۶
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
اِن اَحبَبتَ اَن یَزیدَ اللّهُ فی عُمُرِکَ فَسُرَّ اَبَـوَیکَ ؛
اگر دوست داری که خداوند عمرت را زیاد کند، پدر و مادرت را شاد کن.
بحارالأنوار، ج ۷۴ ، ص ۸۱ ، ح ۸۴
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
اَلذُّنوبُ الَّتی تُغَیِّیرُ النِّعَمَ البَغیُ وَ الذُّنوبُ التَّی تورِثُ النَّدَمَ القَتلُ وَ الَّتی تُنزِلُ النِّقَمَ الظُّلمُ وَالَّتی تَهتِکُ السُّتورَ شُربُ الخَمرِ وَ الَّتی تَحبِسُ الرِّزقَ الزِّنا وَ الَّتی تُعَجِّلُ الفَناءَ قَطیعَةُ الرَّحِمِ وَالَّتی تَرُدُّ الدُّعاءَ وَ تُظلِمُ الهَواءَ عُقوقُ الوالِدَینِ؛
گناهی که نعمتها را تغییر میدهد، تجاوز به حقوق دیگران است. گناهی که پشیمانی میآورد، قتل است. گناهی که گرفتاری ایجاد میکند، ظلم است. گناهی که آبرو میبَرد، شرابخواری است. گناهی که جلوی روزی را میگیرد، زناست. گناهی که مرگ را شتاب میبخشد، قطع رابطه با خویشان است. گناهی که مانع استجابت دعا میشود و زندگی را تیره و تار میکند، نافرمانی از پدر مادر است.
علل الشرایع، ج ۲، ص ۵۸۴
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
اَحَبُّ الاعمالِ اِلَی اللهِ الصَّلاةُ لِوَقتِها ثُمَّ بِرُّ الوالِدَین ثُمَّ الجِهادُ فی سَبیلِ اللهِ؛
بهترین کارها در نزد خدا نماز به وقت است ، آنگاه نیکی به پدر و مادر ، آنگاه جنگ در راه خدا.
کنز العمال، ج۷، ص۲۸۵، ح ۱۸۸۹۷
من نظر الی ابویه نظر ماقت ، و هما ظالمان لم یقبل الله له صلاة ؛
هرکه به پدر و مادر نگاه تند و خشم آلود کند، اگرچه به وی ستم کرده باشند، خداوند نمازش را نمی پذیرد.
(جامع السعادات ، ج ۲، ص ۳۵۱)
قال الصادق عليهالسلام :
یا هشام ! افضل ما یتقرب به العبد الی الله بعد معرفة به الصلوة و بر الوالدین و ترک الحسد و العجب و الفخر ؛
بهترین وسیله ای که انسان را به خداوند نزدیک می سازد، بعد از خداشناسی ، نماز و نیکوکاری به پدرو مادر و ترک رذیله های حسد و عجب و فخرفروشی است
(تحف العقول ، ص ۴۵۵)
امام صادق عليهالسلام :
مَن قَرَأَ القُرآنَ فِی المُصحَفِ ، مُتِّعَ بِبَصَرِهِ ، وخُفِّفَ عَن والِدَیهِ وإن کانا کافِرَینِ؛
هر کس قرآن را از رو بخواند ، از بهره بینایی برخوردار است و از گناه پدر و مادرش کاسته میشود ، هر چند کافر باشند
الکافی ، جلد ۲ ، صفحه ۶۱۳ ، حدیث - ۱
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
من أرضی والدیه فقد أرضی اللَّه و من أسخط والدیه فقد أسخط اللَّه؛
هر که پدر و مادر خویش را خشنود کند خدا را خشنود کرده و هر که پدر و مادر خویش را خشمگین کند خدا را خشمگین کرده است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
من أصبح مطیعا للَّه فی والدیه أصبح له بابان مفتوحان من الجنّه و إن کان واحدا فواحد؛
هر که روز آغازد و در کار پدر و مادر خویش مطیع خدا باشد، دو در از بهشت بر او گشوده باشد و اگر یکی باشد یکی.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
من قبّل بین عینی أمّه کان له سترا من النّار؛
هر که پیشانی مادر خویش را ببوسد از آتش جهنم مصون شود.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ملعون من سبّ أباه، ملعون من سبّ أمّه؛
هر که به پدر خویش ناسزا گوید ملعون است و هر که به مادر خویش ناسزا گوید ملعون است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ما من رجل ینظر إلی وجه والدیه نظر رحمه إلّا کتب اللَّه له بها حجّه مقبوله مبروره؛
هر که از روی مهربانی به صورت پدر و مادر خویش نظر کند خدا به پاداش آن برای وی حج مقبول نیکوئی رقم زند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ما برّ أباه من شدّ إلیه الطّرف بالغضب؛
هر که نگاه خشمگین سوی پدر خویش افکند از فضیلت نیکی با وی بی نصیب است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
لا یصلح الملق إلّا للوالدین و الإمام العادل لا تصلح الصّنیعه إلّا عند ذی حسب أو دین؛
تملق گفتن جز از پدر و مادر و پیشوای عادل روا نباشد و نکوئی جز پیش شرافتمند و دیندار به ثمر نرسد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
لعن اللَّه من لعن والدیه؛
هر که پدر و مادر خویش را لعن کند خدایش لعنت کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
کلّ الذّنوب یؤخّر اللَّه تعالی ما شاء منها إلی یوم القیامه إلّا عقوق الوالدین فإنّ اللَّه یعجّله لصاحبه فی الحیاه الدّنیا قبل الممات؛
خدای والا، از همه گناهان هر چه را خواهد تا روز رستاخیز مؤخر دارد مگر نارضایی پدر و مادر که خدا سزای آن را در زندگی دنیا پیش از مرگ دهد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
العبد المطیع لوالدیه و لربّه فی أعلی علّیّین؛
کسی که مطیع پدر و مادر و پروردگار خویش باشد، در اعلای بهشت است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
طاعه اللَّه طاعه الوالد و معصیه اللَّه معصیه الوالد؛
اطاعت پدر اطاعت خداست و نافرمانی پدر نافرمانی خداست.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
الصّدقه علی وجهها و اصطناع المعروف و برّ الوالدین و صله الرّحم تحوّل الشّقاء سعاده و تزید فی العمر و تقی مصارع السّوء؛
صدقه به موقع و نیکوکاری و نیکی با پدر و مادر و پیوستگی خویشاوند بدبختی را به خوشبختی مبدل کند و عمر را افزایش دهد و از مرگ های بد جلوگیری کند.
نهج الفصاحه
إنّ اللَّه تعالی یزید فی عمر الرّجل ببرّه والدیه؛
خداوند به وسیله نیکی با پدر و مادر، عمر انسان را فزون می کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إنّ اللَّه تعالی یحبّ أن تعدلوا بین أولادکم حتّی فی القبل؛
خداوند دوست دارد که میان فرزندان خود حتی در بوسیدن آنها به عدالت رفتار کنید.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
أمّک، أمّک، ثمّ أمّک، ثمّ أباک، ثمّ الأقرب فالأقرب؛
مادر خود، مادر خود، مادر خود را رعایت کن، سپس پدر خود را و پس از آن کسانی را که به تو نزدیک ترند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
أکبر الکبائر الإشراک باللَّه و قتل النّفس و عقوق الوالدین و شهاده الزور؛
بزرگترین گناهان بزرگ شرک به خدا و قتل نفس و بد رفتاری با پدر و مادر و شهادت دروغ است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
أعظم النّاس حقّا علی المرأه زوجها و أعظم النّاس حقّا علی الرّجل أمّه؛
شوهر از همه کس بیشتر بر زن حق دارد و مادر از همه کس بیشتر بر مرد حق دارد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
احفظ ودّ أبیک لا تقطعه فیطفی اللَّه نورک.
دوستی پدر خویش را حفظ کن و رشته آن را مبر که خداوند نور تو را خاموش می کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
أحبّ الأعمال إلی اللَّه الصّلاه لوقتها ثمّ برّ الوالدین ثمّ الجهاد فی سبیل اللَّه؛
بهترین کارها در نزد خدا نماز به وقت است آنگاه نیکی با پدر و مادر آنگاه جنگ در راه خدا.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
اثنان یعجّلهما اللَّه فی الدّنیا البغی و عقوق الوالدین؛
دو چیز را خداوند در این جهان کیفر می دهد تعدی و ناسپاسی پدر و مادر.
نهج الفصاحه
امام حسن عسکری عليهالسلام فرمودند:
فرزند خردسالی که به پدر گستاخی کند، چون بزرگ شد عاق و ناسپاس او گردد.
(تحفالعقول/۵۲۰)
امام حسن عسکری عليهالسلام می فرمایند:
جرأة الولد علی والده فی صغره تدعو الی العقوق فی کبره؛
فرزند خردسالی که به پدر گستاخی کند، چون بزرگ شد عاق و ناسپاس او گردد
تحف العقول ، ص ۵۲۰
امام هادی عليهالسلام میفرمایند:
نارضایتی پدر و مادر، باعث ضعف و ذلت آدمی میشود.
(مسند الامامالهادی(ع)/۳۰۳)
امام کاظم عليهالسلام می فرمایند:
هر که پدر و مادر را اندوهگین کند آنان را ناسپاسی کرده
تحف العقول
قالَتْ فاطِمَةُ الزَّهْراء عليهاالسلام :
الْزَمْ رِجْلَها، فَإنَّ الْجَنَّةَ تَحْتَ أقْدامِها، و الْزَمْ رِجْلَها فَثَمَّ الْجَنَّةَ ؛
حضرت فاطمه زهرا عليهاالسلام فرمودند:
همیشه در خدمت مادر و پای بند او باش، چون بهشت زیر پای مادران است; و نتیجه آن نعمت های بهشتی خواهد بود.
کنزل العمّال، ج ۱۶، ص ۴۶۲، ح ۴۵۴۴۳
قالَ الاْمامُ علی عليهالسلام :
فِی الْمَرَضِ یُصیبُ الصَبیَّ، کَفّارَةٌ لِوالِدَیْهِ ؛
امام علی عليهالسلام فرمودند:
مریضی کودک، کفّاره گناهان پدر و مادرش می باشد.
بحار الأنوار، ج ۵، ص ۳۱۷، ح ۱۶
امام صادق عليهالسلام می فرمایند:
افضل الاعمال الی الله الصلاة لوقتها و بر الوالدین و الجهاد فی سبیل الله؛
بهترین اعمال نزد خداوند، نمازاول وقت است پس از آن نیکی بر پدر ومادر، و سپس جهاد در راه خدا است
( بحار الانوار، ج ۳، ص ۸۵ )
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
یُقالُ لِلعاقِّ إعمَل مَا شَئتَ فانّی لاأغفِرُ لک
به فرزندی که عاق (والدین) شده گفته می شود: هر کاری می خواهی انجام بده که من تو را نمی آمرزم.
بحار الانوار، ج۷۱، ص ۸۰
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
ثَلاثٌ لَیسَ لاَِحَدِ مِنَ النّاسِ فیهِنَّ رُخصَةٌ: بِرُّ الوالِدَینِ مُسلِما کانَ اَؤ کافِرا وَ الوَفاءُ بِالعَهدِ لِمُسلِمٍ اَو کافِرا وَاَداءُ الاَمانَةُ اِلی مُسلِمٍ کانَ اَؤ کافِرا؛
سه چیز است که ترک آن برای هیچ کس جایز نیست: نیکی به پدر و مادر مسلمان باشند یا کافر، وفای به عهد با مسلمان یا کافر و ادای امانت به مسلمان یا کافر.
جامع الصغیر، ج۲، ص۷۱۶، ح۳۴۶۹
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
کانَ فی ما اَعطَی اللّهُ تَعالی مُوسی فِی اللواحِ... اُشکُر لی وَ لِوالِدَیکَ اَقِکَ المَتالِفَ وَ اُنسِیء لَکَ فی عُمُرِکَ وَ اُحیِیکَ حَیاةً طَیِّـبَةً وَ اَقلَبَکَ اِلی خَیرِ مِنها؛
در آنچه خدای متعال در «الواح» به موسی عليهالسلام داد، از جمله چنین بود:... مرا و پدر و مادرت را سپاسگزاری کن، تا از نابود شدنها حفظت کنم و اجلت را به تأخیر بیندازم و به تو زندگیای پاک ببخشم و تو را از این زندگی به سوی بهتر از آن، ببرم.
تاریخ دمشق، ج ۶۱، ص ۱۲۸
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
اَلصَّدَقَةُ عَلی وَجهِها وَاصطِناعُ المَعروفِ وَ بِرُّ الوالِدَینِ وَصِلَةُ الرَّحِمِ تُحَوِّلُ الشِّقاءَ سَعادَةً وَتَزیدُ فِی العُمرِ وَ تَقی مَصارِ عَ السُّوءِ؛
صدقه به جا، نیکوکاری، نیکی به پدر و مادر و صله رحم، بدبختی را به خوشبختی تبدیل و عمر را زیاد و از پیشامدهای بد جلوگیری میکند.
نهج الفصاحه، ح ۱۸۶۹
امام رضا عليهالسلام فرمودند:
لَیْسَ بَیْنَ الْوالِدِ وَ وَلَدِهِ رِبا وَ لا بَیْنَ الزَّوْجِ وَ الْمَرأَةِ رِبا؛
بین پدر و فرزند و بین شوهر و همسرش ربا (حرام) نیست.
فقه الرضا، ص ۲۵۸
امام علی عليهالسلام فرمودند:
مَن بَرَّ والِدَیهِ بَرَّهُ وَلَدُهُ ؛
هر که به پدر و مادرش نیکی کند ، فرزندش به او نیکی میکند
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۹۱۴۵
امام علی عليهالسلام فرمودند:
مَنِ استَنکَفَ مِن أبَوَیهِ فَقَد خالَفَ الرُّشدَ ؛
هر که [از سَرِ خود بزرگ بینی] از پدر و مادرش روی گردانَد ، با رشد و کمال خویش مخالفت کرده است
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۸۶۲۳
امام علی عليهالسلام فرمودند:
ثَلاثٌ لا یُستَحیی مِنهُنَّ : خِدمَةُ الرَّجُلِ ضَیفَهُ وَ قِیامُهُ عَن مَجلِسِهِ لأَِبیهِ وَ مُعَلِّمِهِ وَ طَلَبُ الحَقِّ وَ إن قَلَّ ؛
از سه چیز نباید شرم داشت : خدمت کردن مرد به میهمانش ، برخاستن از جایش به احترام پدر و معلّمش ، و حقخواهی، اگر چه اندک باشد
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۴۶۶۶
امام علی عليهالسلام فرمودند:
بَرُّوا آباءَکُم یَبَرَّکُم أبناؤُکُم ؛
به پدرانتان نیکی کنید تا فرزندانتان به شما نیکی کنند
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۴۴۴۸
امام علی عليهالسلام فرمودند:
إنَّ أفضَلَ الخَیرِ صَدَقَةُ السِّرِّ وَ بِرُّ الوالِدَینِ وَ صِلَةُ الرَّحِمِ ؛
برترین خوبی ، صدقه پنهانی و نیکی به پدر و مادر و صله رحم است
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۳۵۵۰
امام علی عليهالسلام فرمودند:
أکرِم ضَیفَکَ وَ إن کانَ حَقیرا وَ قُم عَن مَجلِسِکَ لأَِ بِیکَ وَ مُعَلِّمِکَ وَ إن کُنتَ أمیرا ؛
مهمانت را گرامی بدار، اگر چه حقیر باشد، و به احترام پدر و معلّمت از جایت برخیز، اگر چه فرمانروا باشی
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۲۳۴۱
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
افضل العمل : الصلاة علی میقاتها، ثم بر الوالدین ، ثم ان یسلم الناس من لسانک ؛
بهترین عمل ، به پا داشتن نماز در وقت معین و زمان فضیلت آن است و سپس نیکی به پدر و مادر و بعد از آن در امان بودن مردم از زبان تو است
(کنزالعمال ، ج ۱۵، ص ۹۴۸)
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
لایقبل الله صلاة خمسة نفر.الابق من سیده و امراة لایرضی عنها زوجها و مدمن الخمر و العاق و اکل الربا ؛
خداوند نماز پنج گروه را نمی پذیرد:
۱ - بنده ای که از نزد مولای خود فرار کرده است
۲ - زنی که شوهرش از وی راضی نیست
۳ - شرابخوار و دائم الخمر.
۴ - کسی که عاق والدین شده است
۵ - رباخوار.
(مستدرک الوسائل ، ج ۱۳، ص ۳۳۲)
قال الصادق عليهالسلام :
من نظر الی ابویه نظر ماقت و هما ظالمان له لم یقبل الله له صلوة ؛
هر کس با چشم بغض و کینه به پدر و مادر خود که به وی ستم کرده اند، نگاه کند، نمازش در پیشگاه الهی نامقبول است
(اصول کافی ، ج ۲، ص ۳۴۹)
قال الرضا عليهالسلام :
ان الله عز و جل امر بثلاثة مقرون بها ثلاثة اخری : امر بالصلوة و الزکاة فمن صلی و لم یزک لم تقبل منه صلاته و امر بالشکر له و للوالدین فمن لم یشکر والدیه لم یشکر الله و امر باتقاء الله و صلة الرحم .فمن لم یصل رحمه لم یتق الله - عز و جل -:
سه چیز با سه چیز همراه است :
۱ - نمازگزاری که به او زکات تعلق گیرد و نپردازد، نمازش پذیرفته نیست
۲ - و به سپاسگزاری برای خود و پدر و مادر فرمان داد: آن که سپاس پدر و مادر نکند، هرگاه خدا را سپاس کند پذیرفته نیست
۳ - به پرهیزکاری از خدا و پیوند با خویشاوند فرمان داد.آن که پیوند با خویشان ندارد از خدا بیمناک نیست
(بحارالانوار، ج ۹۶، ص ۱۲.الخصال ، ج ۱، ص ۵۵)
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
رضا الرّبّ فی رضا الوالدین و سخطه فی سخطهما؛
خشنودی خدا در خشنودی پدر و مادر است و دلگیری وی در دل گیری آنها است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
دعاء الوالد لولده کدعاء- النّبیّ لأمّته؛
دعائی که پدر برای فرزند کند مانند دعائی است که پیغمبر برای امت خود می کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
الجنّه تحت أقدام الامّهات؛
بهشت زیر قدم مادران است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ثلاث من کنّ فیه نشر اللَّه تعالی علیه کنفه و أدخله جنّته: رفق بالضّعیف و شفقه علی الوالدین و الإحسان إلی المملوک؛
سه چیز است که در هر که باشد خداوند وی را پناه دهد و ببهشت برد:مدارا با ناتوان و مهربانی با پدر و مادر و نیکی با زیر دست.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ثلاث من فعلهنّ فقد أجرم: من عقد لواء فی غیر حقّ أو عقّ والدیه أو مشی مع ظالم لینصره؛
سه کار است که هر کس بکند خطا کار است: هر کس پرچمی جز در راه حق برافرازد، یا با پدر و مادر بدی کند، یا با ستمگری راه سپرد تا او را یاری کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ثلاث لیس لأحد النّاس فیه رخصه: برّ الوالدین مسلما کان أو کافرا و الوفاء بالعهد لمسلم أو کافر و الأمانه إلی مسلم کان أو کافر؛
سه چیز است که هیچ کس به ترک آن مجاز نیست: نیکی با پدر و مادر مسلمان باشند یا کافر، وفای به عهد برای مسلمان یا کافر و رد امانت مسلمان یا کافر.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ثلاثه لا ینفع معهنّ عمل، الشّرک باللَّه و عقوق الوالدین و الفرار من الزّحف؛
سه گناه است که با وجود آن هیچ کار نیکی سودمند نیست شریک قرار دادن برای خدا و ناخشنودی پدر و مادر و فرار از جنگ.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ثلاثه لا ینظر اللَّه إلیهم یوم القیامه العاقّ لوالدیه و المرأه المترّجله المتشبّهه بالرّجال و الدّیّوث؛
سه کسند که خدا روز رستاخیز به سوی آنها نمی نگرد عاق والدین و زنی که مرد نما باشد و دیوث.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ثلاثه لا یحجبون النّار: المنّان و عاقّ والدیه و مدمن الخمر؛
سه کسند که میان آنها و جهنم حجابی نیست: منت گذار و عاق پدر و مادر و شراب خوار.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ثلاثه قد حرّم اللَّه علیهم الجنّه مدمن الخمر و العاقّ و الدّیّوث الّذی یقرّ فی أهله الخبث؛
سه کسند که خداوند بهشت را بر آنها حرام کرده است: شراب خوار و آن که پدر و مادر از او ناراضی نباشند و دیوث که بی ناموسی را در خانواده خود ندیده گیرد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
برّوا آباءکم تبرّکم أبناؤکم و عفّوا تعفّ نساؤکم؛
با پدران خود نیکی کنید تا فرزندانتان با شما نیکی کنند و عفیف باشید تا زنان شما عفیف باشند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
برّ الوالدین یزید فی العمر و الکذب ینقص الرّزق و الدّعاء یردّ القضاء؛
نیکی با پدر و مادر عمر را افزون کند و دروغ روزی را کاهش دهد و دعا قضا را دفع کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
برّ الوالدین یجزئ عن الجهاد؛
نیکی با پدر و مادر جای جهاد را می گیرد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
بابان معجّلان عقوبتهما فی الدّنیا البغی و العقوق؛
دو چیز است که کیفر آن را در دنیا می دهند ظلم و بد رفتاری با پدر و مادر.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إنّ اللَّه تعالی ینهاکم أن تحلفوا بآبائکم؛
خداوند نهی کرده که به پدران خود قسم بخورید.
نهج الفصاحه
من نظر الی ابویه نظرماقت ، و هما ظالمان لم یقبل الله له صلاة؛
هر که به پدر و مادر نگاه تند و خشم آلود کند، اگر چه به وی ستم کرده باشند، خداوند نمازش را نمی پذیرد.
( جامع السعادات ، ج ۲، ص ۳۵۱ )
قال رسول اللّه صلىاللهعليهوآلهوسلم :
النّظر الی العالم عبادة، و النّظر الی الامام المقسط عبادة، و النّظر الی الوالدین برأفة و رحمة عبادة، و النّظر الی أخ تَوَدُه فی اللّه عزّوجّل عبادةَ؛
نگریستن به دانشمند عبادت است، نگریستن به پیشوای دادگر عبادت است، نگاه دلسوزانه و مهرآمیز به پدر و مادر عبادت است و نگریستن به برادری که برای خدای عزوجل دوستش داری عبادت است.
أمالی الطوسّی: ۴۵۴ / ۱۰۱۵.
امام صادق عليهالسلام می فرمایند :
اِنَّ لِلْمُؤْمِنِ عَلی الْمُؤْمِنِ سَبْعَةَ حُقوقٍ، فَاَوْجَبُها اَنْ یَقولَ الرَّجُلُ حَقّا وَ اِنْ کانَ عَلی نَفْسِهِ اَوْ عَلی والِدَیْهِ، فَلا یَمیلَ لَهُمْ عَنِ الْحَقِّ؛
مؤمن را بر مؤمن، هفت حق است. واجبترین آنها این است که آدمی تنها حق را بگوید، هر چند بر ضد خود یا پدر و مادرش باشد و به خاطر آنها از حق منحرف نشود.
بحار الأنوار ، ج ۷۴ ، ص ۲۲۳، ح ۸
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
مَنْ یَضْمُنْ لی بِرَّ الْوالِدَیْنِ وَ صِلَةَ الرَّحِمِ اَضْمُنْ لَهُ کَثْرَةَ الْمالِ وَ زیادَةَ الْعُمْرِ وَ الْمَحَبَّةَ فِی الْعَشیرَةِ؛
هر کس نیکی به پدر و مادر و صله رحم را برایم ضمانت کند، من نیز زیادی ثروت، طول عمر و محبّت او را در دل خویشاوندان ضمانت مینمایم.
مستدرک الوسائل، ج ۱۵، ص ۱۷۶، ح ۱۲.
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم و سلم می فرمایند :
اَلصَّدَقَةُ عَلی وَجْهِها وَاصْطِناعُ الْمَعْروفِ وَ بِرُّ الْوالِدَیْنِ وَصِلَةُ الرَّحِمِ تُحَوِّلُ الشِّقاءَ سَعادَةً وَتَزیدُ فِی الْعُمْرِ وَ تَقی مَصارِ عَ السُّوءِ؛
صدقه بجا، نیکوکاری، نیکی به پدر و مادر و صله رحم، بدبختی را به خوشبختی تبدیل و عمر را زیاد و از پیشامدهای بد جلوگیری میکند.
نهج الفصاحه، ح ۱۸۶۹
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ثَلاثٌ لَیْسَ لاَِحَدِ مِنَ النّاسِ فیهِنَّ رُخصَةٌ: بِرُّ الْوالِدَینِ مُسْلِما کانَ اَو کافِرا وَ الْوَفاءُ بِالْعَهْدِ لِمُسْلِمٍ کانَ اَو کافِرٍ وَ اَداءُ الاَْمانَةِ اِلی مُسْلِمٍ کانَ اَو کافِرٍ؛
سه چیز است که ترک آن برای هیچ کس جایز نیست: نیکی به پدر و مادر؛ مسلمان باشند یا کافر، وفای به عهد؛ با مسلمان یا کافر و ادای امانت؛ به مسلمان یا کافر.
جامع الصغیر، ج ۲، ص ۷۱۶، ح ۳۴۶۹.
امام علی عليهالسلام می فرمایند:
از جمله عقوق (نافرمانی و آزار پدر و مادر) ضایع کردن و تباه ساختن حقوق آنهاست.
غررالحکم ، باب حقوق
امام علی عليهالسلام می فرمایند:
سه چیز است که نباید از آنها شرم کرد : خدمت کردن به میهمان ، برخاستن انسان از جایگاه خود برای پدر و آموزگار ، و طلب حق اگر چه اندک باشد.
غررالحکم ، باب حیا
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
اَطیعی زَوْجَکَ یَکْفِکَ خَیْرَ الدُّنْیا وَ الآخِرَةِ وَ بِرِّی والِدَیْکَ یَکْثُرْ خَیْرُ بَیْتِکَ؛
شوهرت را اطاعت کن تا خیر دنیا و آخرت تو را کفایت کند و به پدر و مادرت نیکی کن تا خیر خانهات زیاد شود.
کنزالعمال، ح ۴۳۳۸۸.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
کانَ فی ما اَعْطَی اللّهُ تَعالی مُوسی فِی الاَْلْواحِ... اُشْکُرْ لی وَ لِوالِدَیْکَ اَقِکَ الْمَتالِفَ وَ اُنـْسِیءْ لَکَ فی عُمُرِکَ وَ اُحْیِیکَ حَیاةً طَیِّـبَةً وَ اَقْلَبَکَ اِلی خَیْرٍِ مِنْها؛
در آنچه خدای متعال در الواح به موسی عليهالسلام داد، از جمله چنین بود:... مرا و پدر و مادرت را سپاسگزاری کن، تا از نابود شدنها حفظت کنم و اجلت را به تأخیر بیندازم و به تو زندگیای پاک ببخشم و تو را از این زندگی به سوی بهتر از آن، ببرم.
تاریخ دمشق ، ج ۶۱، ص ۱۲۸.
امام رضا عليهالسلام می فرمایند:
خداوند سه چیز را به سه چیز دیگر مربوط کرده است و به طور جداگانهنمیپذیرد نماز را با زکات ذکر کرده است ، هرکس نماز بخواند و زکات ندهد نمازش پذیرفته نیست نیز شکر خود و شکر از والدین را با هم ذکر کرده است از این رو هرکس از والدین خود قدردانی نکند از خدا قدردانی نکرده است نیز در قرآن سفارش به تقوا و سفارش به ارحام در کنار هم آمده است بنابراین اگر کسی به خویشاوندانش رسیدگی و احسان ننماید ، با تقوا محسوب نمیشود
(عیون اخبار الرضا ، ج ۱ ، ص ۲۵۸)
امام موسی کاظم عليهالسلام فرمودند:
مَن اَحزَنَ والدَیهِ فَقَد عَقهُما؛
هر که پدر و مادر را اندوهگین کند آنان را ناسپاسی کرده است
(تحف العقول ، ص ۴۲۵)
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
اثنان یعلهما الله فی الدنیا البغی وعقوق الوالدین.
دو چیز را خداوند در دنیا کیفر می دهد: تعدی و ناسپاسی پدر و مادر.
(کنز العمال، ج ۱۶، ص ۴۶۲، ح ۴۵۴۵۸)
حضرت امام صادق عليهالسلام می فرمایند:
به پدران خود نیکی کنید، تا فرزندانتان به شما نیکی کنند.
تحف العقول، ص ۳۵۹.
حضرت فاطمه زهرا عليهاالسلام می فرمایند:
الزم رجلها فان الجنة تحت اقدامها؛
در خدمت مادر باش، زیرا بهشت زیر پای مادران است.
کنزالعمال، ج۱۶، ص ۴۲۶.
هنگامی که زن باردار میشود ، همانند روزهدارِ شبزندهدار و مجاهدی است که با جان و مالش در راه خدا جهاد میکند و هنگامی که فارق شود ، پاداشی دارد که نمیدانی عظمت آن چهقدر است و هنگامی که شیر بدهد ، در هر بار مکیدن ، پاداش آزاد کردن یکی از فرزندان اسماعیل عليهالسلام برای اوست و آنگاه که شیردادن تمام شود ، فرشتهای بر پهلوی او میزند و میگوید : عمل را از نو آغاز کن که بیتردید ، آمرزیده شدی
امالی صدوق ، ص ۴۹۶، ح ۶۷۸
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اَلصَّدَقَةُ عَلی وَجْهِها وَ بِرُّ الْوالِدَیْنِ وَ اصْطِناعُ الْمَعْروفِ یُحَوِّلُ الشَّقاءَ سَعادَةً وَ یَزیدُ فِی الْعُمْرِ؛
صدقه دادن با مراعات شرایطش و خوبی کردن به پدر و مادر و انجام دادن کارهای نیک، بدبختی را به خوشبختی تبدیل میکند و بر عمر میافزاید.
کنزالعمال ، ح ۴۴۴۴
امام صادق عليهالسلام :
اِنْ اَحْبَبْتَ اَنْ یَزیدَ اللّهُ فی عُمُرِکَ فَسُرَّ اَبَـوَیْکَ ؛
اگر دوست داری که خداوند عمرت را زیاد کند، پدر و مادرت را شاد کن.
بحارالأنوار ، ج ۷۴ ، ص ۸۱ ، ح ۸۴
پیامبر صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَنْ اُلْهِمَ الصِّدْقَ فی کَلامِهِ وَ الاِْنْصافَ مِنْ نَفْسِهِ وَ بِرَّ والِدَیْهِ وَ وَصلَ رَحِمِهِ، اُنْسِیءَ لَهُ فی اَجَلُهُ وَ وُسِّعَ عَلَیْهِ فی رِزْقِهِ وَ مُتِّعَ بِعَقْلِهِ وَ لُـقِّنَ حُجَّتَهُ وَقْتَ مُساءَلَتِهِ ؛
به هر کس، راستگویی در گفتار، انصاف در رفتار، نیکی به والدین و صله رحم الهام شود، اجلش به تأخیر میافتد، روزیش زیاد میگردد، از عقلش بهرهمند میشود و هنگام سئوال [مأموران الهی] پاسخ لازم به او تلقین میگردد.
اعلام الدین ، ص ۲۶۵
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم :
یَابْنَ آدَمَ! اِبْرِرْ واِلدَیْکَ وَ صِلْ رَحِمَکَ، یُیَسَّر لَکَ یُسْرُکَ وَ یُمَدَّ لَکَ فی عُمْرِکَ و اَطِع رَبَّکَ تُسَّمی عاقِلاً و لا تَعصَهُ تُسَمّی جاهِلاً ؛
ای فرزند آدم! به پدر و مادرت نیکی کن و صله رحم داشته باش تا خداوند، کارت را آسان و عمرت را طولانی بگرداند. پروردگارت را فرمان ببر تا خردمند به شمار آیی و از او نافرمانی نکن که نادان شمرده میشوی.
الفردوس، ج ۵، ص ۲۸۲، ح ۸۱۹۰
حضرت امام رضا عليهالسلام می فرمایند:
بِرُّالْوَالِدَینِ وَاجِبٌ وَ إنْ کانَا مُشْرِکَینِ وَ لاطَاعَةَ لَهُمَا فِی مَعْصِیَةِ الْخَالِق؛
نیکی به پدر ومادر واجب است ، هرچند مشرک باشند ، ولی درراه معصیتِ آفریدگار، اطاعت از آن دوجایز نیست.
بحارالانوار، ج۷۱، ص۷۲
حضرت امام رضا عليهالسلام می فرمایند:
عَلَیکَ بِطاعَةِ الأبِ وَبِرِّهِ وَالتَّوَاضُعِ والخُضُوعِ وَالإعظَامِ وَالإکْرَامِ لَهُ وَ حَفْضِ الصَّوْتِ بِحَضْرَتِةِ؛
بر تو باد که از پدر فرمانبرداری کنی ، به او نیکی کنی ، دربرابرش فروتنی وکرنش وبزرگداشت واحترام داشته باشی وصدایت را در حضور او پایین بیاوری.
فقه الرضا عليهالسلام ،ص ۳۳۴
قال الامام علی عليهالسلام :
... حقّ الوالِدِ أن یُطیعَهُ فی کلّ شئٍ الاّ فی معصیةِ اللهِ سبحانَهُ.
امام علی عليهالسلام فرمودند:
حق والدین برفرزندان این است که در هر چیزی از او اطاعت کند مگر در چیزی که موجب معصیت و نافرمانی خداوند سبحان است.
«نهج البلاغه، حکمت ۳۳۹»
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم میفرمایند:
خیر الرجال من امتی الذین لایتطاولون علی اهلیهم و یحنون علیهم ولا یظلمونهم ؛
بهترین مردان امت من، آن کسانی هستند که نسبت به خانواده خود خشن و متکبر نباشند و بر آنان ترحم و نوازش کنند و به آنان آزار نرسانند
مکارم الاخلاق، ص۲۱۶
امام سجاد عليهالسلام میفرمایند:
«لان ادخل السوق ومعی درهم ابتاع به لحما لعیالی وقد قرموا الیه احب الی من ان اعتق نسمة؛
برای من به بازار رفتن و خرید یک درهم گوشت برای خانوادهام که میل به گوشت دارند، از بنده آزاد کردن دوست داشتنیتر است
وسائل الشیعة، ج۱۵، ص۲۵۱
قال الامام علی عليهالسلام : اَخْلِصْ تَنَلْ.
امام علی عليهالسلام فرمودند: اخلاص داشته باش، کامیاب و سعادتمند می شوی.
«غررالحکم، ح ۲۲۴۸»
قال الامام الصّادق عليهالسلام : بیتُ الغناء بیتٌ لا تُؤمَنُ فیه الفجیعةُ و لا تُجابُ فیه الدَّعوةُ و لا تَدخلُه الملائکة.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: خانه ای که در آن غناء و ساز و آواز نواخته شود، از مصیبت ها و بلاهای دردناک در امان نیست و دعا در آن خانه مستجاب نمی گردد و فرشتگان به آن خانه وارد نمی شوند.
«دعائم الاسلام، ج ۲، ص ۲۸۰»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : لا تَدخلُ الملائکةُ بیتاً فیه خَمرٌ أو دفٌّ أو طَنبُور أو نَردٌ و لا یُستجابُ دعاءُ هُم و تَرتفِع عَنهم البرکةُ.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: فرشتگان وارد خانه ای که در آن شراب یا دایره یا طنبور (نوعی از آلات موسیقی) و یا نرد (نوعی وسیله قمار) باشد، نمی شوند و دعای اهل آن خانه مستجاب نمی گردد و برکت از آنان برداشته می شود.
«مستدرک الوسائل، ج ۱۳، ص ۲۱۸»
قال الامام الصادق عليهالسلام : أَروَحُ الرَّوحِ اَلیَأسُ مِنَ النَّاسِ.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: آساینده ترین آسایش، ناامیدی از مردم است.
«بحار الأنوار، ج ۷۸، ص ۲۴۹»
قال الامام علی عليهالسلام : مِنْ دَلائِلِ الدَّوْلَةِ قِلَّةُ الْغَفْلَةِ.
امام علی عليهالسلام فرمودند: یکی از نشانه های کامیابی کمی غفلت است.
«غررالحکم، ح ۹۴۱۰»
عَن الامام الصادق عليهالسلام : الرزقُ مَعَ النساءِ و العیالِ.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: رزق و روزی انسان در گرو وجود زن و فرزند است.
«نور الثقلین، ج ۳ ص ۵۹۵»
قال الامام الصادق عليهالسلام : مَنْ حَسُنَ بِرُّهُ بِاَهْلِهِ زادَ اللّه فی عُمُرِهِ.
امام صادق عليهالسلام : هر کس به شایستگی در حقّ خانواده اش نیکی کند، خداوند بر عمرش می افزاید.
«الکافی، ج ۸، ص ۲۱۹، ح ۲۶۹»
امام علی عليهالسلام :
وَلَو ضَرَبتَ فی مَذاهِبِ فِکرِکَ لِتَبلُغَ غایاتِهِ ما دَلَّتکَ الدَّلالَةُ إِلاّ عَلی أَنَّ فاطِرَ النَّملَةِ هُوَ فاطِرُ النَّخلَةِ لِدَقیقِ تَفصیلِ کُلِّ شَی ءٍ وَغامِضِ اختِلافِ کُلِّ حَیٍّ وَمَا الجَلیلُ وَاللَّطیفُ وَالثَّقیلُ وَالخَفیفُ وَالقَویُّ وَالضَّعیفُ فی خَلقِهِ إِلاّ سَواءً؛
اگر راههای اندیشه ات را در نوردی تا به پایانه های آن رسی، هیچ دلیلی تو را جز به این رهنمون نشود که آفریننده مورچه همان آفریننده درخت خرما است و این به سبب دقت و ظرافتی است که جداسازی هر چیزی از چیز دیگر و پیچیدگی و تنوعی است که در هر موجود زنده ای به کار رفته است موجودات بزرگ و کوچک، سنگین و سبک و نیرومند و ناتوان، همگی در آفرینش برای خداوند یکسانند.
نهج البلاغه، خطبه ۱۸۴
امام صادق عليهالسلام میفرمایند:
اذا سَافَرَ احدکم فَقَدِمَ مِنْ سَفَرِهِ فلیات أَهْلَهُ بِمَا تَیَسَّرَ ؛
هرگاه یکی از شما به مسافرت رود و سپس از سفر برگردد، پس باید برای خانواده خود به اندازهای که توانایی دارد سوغاتی بیاورد
وسائل الشیعه، ج۸، ص۳۳۷
امام سجاد عليهالسلام میفرمایند:
لَانَ ادْخُلِ السُّوقَ وَ مَعِی دِرْهَمُ ابْتَاعَ بِهِ لَحْماً لِعِیَالِی وَقَدْ قَرِمُوا الیه أَحَبَّ الی مِنْ انَّ أُعْتِقَ نَسَمَةً ؛
برای من به بازار رفتن و خرید یک درهم گوشت برای خانوادهام که میل به گوشت دارند، از بنده آزاد کردن دوست داشتنیتر است.
وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۲۵۱
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم میفرمایند:
مَنْ دَخَلَ السُّوقَ فَاشْتُرِیَ تُحْفَةً فَحَمَلَهَا الی عِیَالِهِ کان کحامل صَدَقَةَ الی قَوْمٍ مَحَاوِیجَ ولیبدا بالاناث قَبْلَ الذکور فَانٍ مَنْ فَرَّحَ ابْنَتَهُ فکانما أَعْتَقَ رَقَبَةً مِنْ وُلْدِ اسماعیل وَ مَنْ أَقَرَّ بِعَیْنِ ابْنٍ فکانما بکی مِنْ خَشْیَةِ اللَّهِ وَ مَنْ بکی مِنْ خَشْیَةِ اللَّهِ ادْخُلْهُ اللَّهُ جَنَّاتِ النَّعِیمِ ؛
هر کس به بازار رود و هدیهای برای خانوادهاش بخرد و ببرد، [پاداش او ] مانند کسی است که برای نیازمندان صدقه میبرد [ و هنگامی که هدیه را به خانه میبرد]، باید، قبل از پسران، به دختران بدهد، زیرا کسی که دخترش را شادمان کند، مانند کسی است که یک بنده از فرزندان اسماعیل را آزاد کرده است و هر کس [با دادن هدیهای ] چشم پسری را روشن کند، گویا از ترس خدا گریسته است و هر کس از ترس خدا بگرید، خداوند او را داخل نعمتهای بهشت کند
وسائل الشیعة، ج۱۵، ص۲۲۷
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم میفرمایند:
خَیْرُ الرِّجَالِ مِنْ أُمَّتِی الَّذِینَ لایتطاولون عَلِیِّ أَهْلِیهِمْ وَ یَحِنُّونَ عَلَیْهِمْ وَ لَا یظلمونهم ؛
بهترین مردان امت من، آن کسانی هستند که نسبت به خانواده خود خشن و متکبر نباشند و بر آنان ترحم و نوازش کنند و به آنان آزار نرسانند
مکارم الاخلاق، ص۲۱۶
امام علی عليهالسلام فرمودند:
إِنَّ أهنَأَ النّاسِ عَیشا مَن کانَ بِما قَسَمَ اللّهُ لَهُ راضِیا ؛
گواراترین زندگی را کسی دارد که از آنچه خدا قسمت او کرده، خشنود باشد
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۳۳۹۷
امام علی عليهالسلام فرمودند:
اَلقَناعَةُ أهنَأُ عَیشٍ ؛
قناعت ، گواراترین زندگی است
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۹۳۳
امام صادق عليهالسلام :
مَن حَسَّنَ بِرَّهُ أهلَ بَیتِهِ زِیدَ فی رِزقِهِ؛
هرکه با خانواده خود نیکوکار باشد، روزیش زیاد شود
بحار الأنوار : ۶۹ / ۴۰۸ / ۱۱۷
امام باقر عليهالسلام :
کَنسُ البُیوتِ یَنفی الفَقرَ؛
جارو کردن اتاقها فقر را از بین میبرد
وسائل الشیعه : ۳/ ۵۷۱ / ۲
امام صادق عليهالسلام :
غَـسـلُ الإنـاءِ وکَسـحُ الفِناءِ ، مَجلَبَةٌ للرِّزقِ؛
شستن ظرف و جارو زدن جلو در منزل ، باعث جلب روزی میشود
الخصال : ۵۴ / ۷۳
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
نوروا منازلکم بالصلاة و قرائة القرآن ؛
به خانه هایتان با خواندن نماز، و قرائت قرآن ، نورانیت ببخشید.
(کنزالعمال ، ج ۱۵، ص ۳۹۲، حدیث - ۴۱۵۱۸)
امام علی عليهالسلام :
لا یَسعَدُ امْرُؤٌ إلاّ بِطاعَةِ اللّهِ سُبحانَهُ وَ لا یَشقَی امْرُؤٌ إلاّ بِمَعصیَةِ اللّهِ؛
هیچ کس جز با اطاعت خدا خوشبخت نمیشود و جز با معصیت خدا بدبخت نمیگردد.
(غررالحکم، ح ۱۰۸۴۸)
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
مَن طَلَبَ الدُّنیا اِستِعْفافاً عَنِ النّاسِ وَ سَعْیاً عَلی اَهْلِهِ وَ تَعَطٌّفاً عَلی جارِهِ لَقَی اللهَ عَزَّوَجَلَّ یَوْمَ الْقِیامَـةِ وَ وَجْهُهُ مِثلُ القَمَرِ لَیْلَـةَ الْبَدْرِ؛
هرکس دنیا را طلب کند به قصد این که آبروی خود را از مردم حفظ، رفاه خانوادهاش را تأمین و به همسایهاش کمک کند، وقتی با خدا دیدار کند، چهرهاش همانند ماه شب بدر میدرخشد.
وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۲۱
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
اَلکادُّ عَلَی عِیالِهِ کَالْمُجاهِدِ فی سَبیلِ اللهِ؛
کسی که خود را برای روزی خانوادهاش به زحمت میاندازد و کار می کند مانند رزمندهاست که در راه خدا میجنگد.
کافی، ج۵، ص۸۸
امام رضا عليهالسلام فرمودند:
الَّذی یطْلُبُ مِنْ فَضْلٍ یکُفُّ بِهِ عِیالَهُ اَعْظُمُ اَجْراً مِنَ الْمُجاهِدِ فی سَبیلِ اللهِ؛
کسی که دنبال روزی میرود تا آبروی خود و خانوادهاش را حفظ کند، اجر و پاداشش از رزمندهای که در راه خدا جنگ میکند بیشتر است (عرق کارگر معادل خون شهید است.)
وسائل الشیعه، ج۱۷، ص۶۷
امام محمد باقر عليهالسلام فرمودند:
هر کس با خانوادهاش خوشرفتار باشد ، بر عمرش افزوده میگردد
بحارالانوار ، دار احیاء الترا العربی ، ج ۷۵ ، ص ۱۷۵
امام صادق عليهالسلام می فرمایند:
غَـسـلُ الإنـاءِ وکَسـحُ الفِناءِ ، مَجلَبَةٌ للرِّزقِ؛
شستن ظرف و جارو زدن جلو در منزل ، باعث جلب روزی میشود
الخصال : ۵۴ / ۷۳
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
المُؤْمِنُ یَأْکُلُ بشَهْوَةِ أهْلِهِ، والمُنَافِقُ یَأْکُلُ أهْلُهُ بِشَهْوَتِهِ
مؤمن ، به میل خانوادهاش خود غذا میخورد و منافق ، خانوادهاش به میل او میخورند
بحار الأنوار : ۶۲ / ۳۲۴
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
من باع دارا ثمّ لم یجعل ثمنها فی مثلها لم یبارک له فیها؛
هر که خانه ای فروشد و با قیمت آن خانه دیگر نخرد، برکت نیابد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
لیس منّا من وسع اللَّه علیه ثمّ قتر علی عیاله؛
هر کس خدا بدو گشایش دهد و باز بر عیال خود سخت گیرد، از ما نیست.
نهج الفصاحه
کلّ نفس من بنی آدم سیّد فالرّجل سیّد أهله، و المرأه سیّده بیتها؛
هر یک از فرزندان آدم فرمان روایی است: مرد فرمانروای کسان خویش است و زن فرمانروای خانه خویش است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
کفی بالمرء سعاده أن یوثق به فی أمر دینه و دنیاه؛
خوشبختی مرد همین بس که در کار دین و دنیایش بر او اعتماد کنند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
قلّه العیال أحد الیسارین؛
نانخور کم داشتن یکی از طرق توانگر بودن است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
خیرکم خیرکم لأهله و أنا خیرکم لأهلی ما أکرم النّساء إلّا کریم و لا أهانهنّ إلّا لئیم؛
بهترین شما کسی است که برای کسان خود بهتر است، من از همه شما برای کسان خود بهترم، بزرگ مردان زنان را گرامی شمارند و فرومایگان زنان را خوار دارند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
خیر بیوتکم بیت فیه یتیم مکرّم؛
بهترین خانه های شما خانه ایست که در آن یتیمی محترم باشد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
خیر بیت فی المسلمین بیت فیه یتیم یحسن إلیه و شرّ بیت فی المسلمین بیت فیه یتیم یساء إلیه أنا و کافل الیتیم فی الجنّه هکذا؛
بهترین خانه های مسلمانان خانه ایست که در آن یتیمی باشد و به او نیکی کنند و بدترین خانه های مسلمانان خانه ایست که در آن یتیمی باشد و به او بدی کنند من و کسی که کفالت یتیم را به عهده بگیرد در بهشت مانند دو انگشت همراهیم.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
الثّلث و الثّلث کثیر إنّک أن تذر ورثتک أغنیاء خیر من أن تذرهم عالّه یتکفّفون النّاس و إنّک لن تنفق نفقه تبتغی بها وجه اللَّه إلّا أجرت بها حتّی ما تجعل فی فی أمرأتک؛
ضمن وصیت فقط ثلث مال خود را به دیگران ده و ثلث بسیار است تو اگر وارثان خود را بی نیاز واگذاری بهتر از آن است که فقیر و محتاج مردم باشند، تو هیچ خرجی در راه خدا نمی کنی مگر آنکه در مقابل آن پاداش می یابی حتی غذایی که به زن خود می خورانی.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
البیت الّذی یقرأ فیه القرآن یتراءی لأهل السّماء کما تتراءی النّجوم لأهل الأرض؛
خانه ای که در آن قرآن خوانده می شود در نظر اهل آسمان چنان می نماید که ستارگان در نظر اهل زمین.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
بیت لا صبیان فیه لا برکه فیه؛
خانه که بچه در آن نیست برکت در آن نیست.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
بئس القوم قوم لا ینزلون الضّیف؛
چه بدند مردمی که مهمان به خانه نمی آورند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إنّ من أکمل المؤمنین إیمانا أحسنهم خلقا و ألطفهم بأهله؛
از همه مؤمنان ایمان آن کس کاملتر است که اخلاقش نیک تر است و با کسان خود بهتر رفتار می کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
اسمح یسمح لک؛
با کسان سهل انگاری کن تا با تو سهل انگاری کنند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
أربع من سعاده المرء أن تکون زوجته صالحه و أولاده أبرارا و خلطاؤه صالحین و أن یکون رزقه فی بلده؛
چهار چیز نشان خوشبختی مرد است، زنش پارسا باشد و فرزندانش نیکوکار باشند، و معاشرانش صالح باشند و روزی خویش را در شهر خود به دست آورد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
أحبّ بیوتکم إلی اللَّه بیت فیه یتیم مکرّم؛
محبوبترین خانه های شما در نظر خدا خانه ایست که در آن یتیمی محترم باشد.
نهج الفصاحه
امام محمد باقر عليهالسلام می فرمایند:
هر کس با خانواده اش خوش رفتار باشد ، بر عمرش افزوده می گردد
بحارالانوار ، دار احیاء التراث العربی ، ج ۷۵ ، ص ۱۷۵
أطْرِقُوا أهالیکُمْ فی کُلِّ لَیْلَةِ جُمْعَة بِشَیْء مِنَ الْفاکِهَةِ، کَیْ یَفْرَحُوا بِالْجُمْعَةِ ؛
امام علی عليهالسلام فرمودند:
در هر شب جمعه همراه با مقداری میوه بر اهل منزل و خانواده خود وارد شوید تا موجب شادمانی آن ها در جمعه گردد.
بحارالأنوار، ج ۱۰۱، ص ۷۳، ح ۲۴
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
نوروا منازلکم بالصلاة و قرائة القران؛
به خانه هایتان با خواندن نماز، و قرائت قرآن ، نورانیت ببخشید.
( کنز العمال ، ج ,۱۵ ص ۳۹۲ حدیث - ۴۱۵۱۸ )
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند :
طوبی لمن اسلم وکان عیشه کفافاً وقواه شداداً؛
خوشبخت کسی است که اسلام را پذیرفته و به قدر معاش خود در آمد دارد وقوای بدنش نیرومند است.
بحار الانوار : ۷۲ / ۶۷
امام صادق عليهالسلام می فرمایند:
مَنْ حَسُنَ بِرُّهُ فی اَهْلِ بَیْتِهِ زیدَ فی رِزْقِهِ؛
هر کس به شایستگی در حقّ خانوادهاش نیکی کند، روزیش زیاد میشود.
الدعوات الراوندی، ص ۱۲۷.
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم و سلم می فرمایند :
کُلُّ بَیْتٍ لایَدْخُلُ فیهِ الضَّیْفُ لاتَدْخُلُهُ الْمَلائِکَةُ؛
هر خانهای که میهمان بر آن وارد نشود، فرشتگان واردش نمیشوند.
جامع الأخبار، ص ۳۷۸.
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
شَرُّ النّاسِ الضَّیِّقُ عَلی اَهْلِهِ، قالوا یا رَسُولَ اللّهِ وَ کَیْفَ یَکُونُ ضَیِّقا عَلی اَهْلِهِ قالَ: الرَّجُلُ اِذا دَخَلَ بَیْتَهُ خَشَعَتِ امْرَأَتُهُ وَ هَرَبَ وَلَدُهُ وَ فَرَّ فَاِذا خَرَجَ ضَحِکَتِ امْرَأَتُهُ وَ اسْتَأْنَسَ اَهْلُ بَیْتِهِ؛
بدترین مردم کسی است که بر خانوادهاش سختگیر باشد. گفتند ای رسول خدا! سختگیری بر خانواده چگونه است؟ فرمودند: مرد وقتی وارد خانه شود، همسرش از او هراسان و فرزندان از او گریزان شده، فرار کنند و چون بیرون رود همسرش شاد گردد و خانوادهاش با یکدیگر انس گیرند.
مجمع الزوائد و منبع الفوائد، ج ۸، ص ۲۵.
امام علی عليهالسلام :
اِنَّ لِلّدارِ شَرَفا وَ شَرَفُهَا السّاحَةُ الْواسِعَةُ وَ الْخُلَطاءُ الصّالِحونَ وَ اِنَّ لَها بَرَکَةً وَ بَرَکَتُها جَودَةُ مَوْضِعِها وَسَعَةُ ساحَتِها وَ حُسْنُ جِوارِ جیرانِها؛
خانه را شرافتی است. شرافت خانه به وسعت حیاط (قسمت جلوی خانه) و همنشینان خوب است. و خانه را برکتی است، برکت خانه جایگاه خوب آن، وسعت محوطه آن و همسایگان خوب آن است.
(مکارم الاخلاق، ص ۱۲۵.)
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اِذا دَخَلَ اَحَدُکُمْ بَیْتَهُ فَلْیُسَلِّمْ، فَاِنَّهُ یُنْزِلُهُ الْبَرَکَةَ وَ تُؤنِسُهُ الْمَلائِکَةُ؛
هرگاه یکی از شما به خانه خود وارد میشود، سلام کند، چرا که سلام برکت میآورد و فرشتگان با سلام دهنده انس میگیرند.
علل الشرایع، ج ۲، ص ۵۸۳، ح ۲۳.
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
خَیْرُ الرِّجالِ مِنْ اُمَّتِیَ الَّذینَ لایَتَطاوَلونَ عَلی اَهْلیهِمْ وَ یَحِنّونَ عَلَیْهِمْ وَ لا یَظْلِمونَهُمْ؛
بهترین مردان امت من کسانی هستند که نسبت به خانواده خود خشن نباشند، اهانت نکنند، دلسوزشان باشند و به آنان ظلم نکنند.
مکارم الاخلاق، ص ۲۱۶.
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
خَیْرُکُمْ خَیْرُکُمْ لاَِهْلِهِ وَاَنَا خَیْرُکُمْ لاَِهْلی ما اَکْرَمَ النِّساءَ اِلاّ کَریمٌ وَ لا اَهانَهُنَّ اِلاّ لَئیمٌ؛
بهترین شما کسی است که برای خانواده خود بهتر باشد و من از همه شما برای خانوادهام بهترم، زنان را گرامی نمیدارد، مگر انسان بزرگوار و به آنان اهانت نمیکند، مگر شخص پَست و بیمقدار.
نهج الفصاحه، ح ۱۵۲۰.
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
خَیْرُ بَیْتٍ فِی الْمُسلِمینَ بَیْتٌ فیهِ یَتیمٌ یُحْسَنُ اِلَیْهِ وَ شَرُّ بَیْتٍ فِی الْمُسْلِمینَ بَیْتٌ فیهِ یَتیمٌ یُساءُ إلَیْهِ اَنَا وَ کافِلُ الْیَتیمِ فِی الْجَنَّةِ هکَذا؛
بهترین خانههای مسلمانان، خانهای است که در آن یتیمی باشد که به او نیکی میشود و بدترین خانه های مسلمانان خانهای است که در آن یتیمی باشد که با او بدی میشود، من و سرپرست یتیم در بهشت مانند دو انگشت همراهیم.
نهج الفصاحه، ص ۱۵۱۰.
امام علی عليهالسلام می فرمایند :
إنَّ حَقیقَةَ السَّعادَةِ أن یُختَمَ لِلْمَرءِ عَمَلُهُ بِالسَّعادَةِ و إنَّ حَقیقَةَ الشَّقاءِ أن یُختَمَ لِلْمَرءِ عَمَلُهُ بِالشَّقاءِ؛
براستی که حقیقت خوشبختی آن است که پایان کار انسان خوشبختی باشد و حقیقت بدبختی آن است که کار انسان به بدبختی خاتمه یابد.
معانی الأخبار، ص ۳۴۵، ح ۱.
امام علی عليهالسلام می فرمایند :
مَن أجهَدَ نَفسَهُ فی إصلاحِها سَعِدَ، مَن أهمَلَ نَفسَهُ فی لَذّاتِها شَقِیَ وَ بَعُدَ؛
هر کس برای اصلاح خود، خویشتن را به زحمت بیندازد، خوشبخت میشود هر کس خود را در لذتها رها کند، بدبخت میگردد و بیبهره میماند.
غررالحکم، ح ۸۲۴۶ و ح ۸۲۴۷
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
مِن سَعادَةِ ابْنِ آدَمَ حُسنُ الْخُلقِ وَ مِن شَقاوَةِ ابْنِ آدَمَ سُوءُ الْخُلقِ؛
از خوشبختی انسان خوش اخلاقی و از بدبختی انسان بد اخلاقی است.
کنز العمّال، ح ۵۲۴۳
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
اِنَّ السَّعیدَ کُلَّ السَّعیدِ حَقَّ السَّعیدِ مَن أحَبَّ عَلیّا فی حَیاتِهِ و بَعدَ مَوتِهِ و إنَّ الشَّقِیَّ کُلَّ الشَّقیِّ حَقَّ الشَّقیِّ مَن أَبغَضَ عَلیّا فی حَیاتِهِ و بَعدَ وَفاتِهِ؛
خوشبخت کامل و واقعی کسی است که علی را در زندگی و بعد از مرگش دوست بدارد و بدبخت کامل و واقعی کسی است که دشمن علی در زندگی و بعد از مرگش باشد.
الأمالی، صدوق، ص ۲۴۹، ح۸
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
مِن سَعادَةِ ابنِ آدَمَ اسْتِخارَةُ اللّهِ و رِضاهُ بِما قَضَی اللّهُ و مِن شِقْوَةِ ابن آدَمَ تَرکُهُ اسْتِخارَةَ اللّهِ و سَخَطُهُ بِما قَضَی اللّهُ ؛
از خوشبختی انسان درخواست خیر از خداوند و خشنودی به خواست اوست و از بدبختی انسان است که از خدا درخواست خیر نکند و به خواست او ناخشنود باشد.
تحف العقول، ص ۵۵
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
یا عَلیُّ لا یَخْدُمُ الْعِیالَ اِلاّ صِدِّیقٌ اَوْ شَهیدٌ اَوْ رَجُلٌ یُریدُ اللّهُ بِهِ خَیْرَ الدُّنْیا وَ الآخِرَةِ؛
ای علی! به خانواده خود خدمت نمیکند، مگر مرد بسیار راستگو یا شهید یا مردی که خداوند خیر دنیا و آخرت را برای او میخواهد.
مستدرک الوسائل، ج ۱۳، ص ۴۹.
امام علی عليهالسلام می فرمایند:
مَنْ تَحَرَّی الصِّدْقَ خَفَّتْ عَلَیهِ المُؤُنُ؛
هر کس صداقت و راستگویی پیشه کند، بار زندگی برای او سبک میشود.
تحف العقول، ص ۹۱.
امام صادق عليهالسلام :
اِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْبَیْتَ الَّذی فیهِ الْعُرْسُ وَ یُبْغِضُ الْبَیْتَ الَّذی فیهِ الطَّلاقُ؛
خداوند خانهای را که در آن عروسی برپا شود دوست دارد و با خانهای که در آن طلاق صورت گیرد، دشمن است.
کافی، ج ۶، ص ۵۴، ح۳.
امام علی عليهالسلام می فرمایند:
حُسْنُ الْخُلْقِ فی ثَلاثٍ: اِجْتِنابُ الْمَحارِمِ وَ طَـلَبُ الْحَلالِ وَ التَّـوَسُّعُ عَلَی الْعِیالِ؛
خوش اخلاقی در سه چیز است: دوری کردن از حرام، طلب حلال و فراهم آوردن آسایش و رفاه برای خانواده.
بحارالأنوار، ج ۷۱، ص ۳۹۴
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
حَقُّ الْوَلَدِ عَلی والِدِهِ... اَنْ یَسْتَفْرِهَ اُمَّهُ ؛
حق فرزند بر پدر این است که مادر او را گرامی بدارد.
کافی ، ج ۶، ص ۴۸.
امام صادق عليهالسلام می فرمایند:
مَنْ حَسُنَ بِرُّهُ بِاَهْلِهِ زادَ اللّهُ فی عُمُرِهِ ؛
هر کس به شایستگی در حقّ خانوادهاش نیکی کند، خداوند بر عمرش میافزاید.
کافی ، ج ۸، ص ۲۱۹، ح ۲۶۹
امام علی عليهالسلام می فرمایند :
وُصولُ الْمَرْءِ اِلی کُلِّ ما یَبْتَغیهِ مِنْ طیبِ عَیْشِهِ وَ اَمنِ سِرْبِهِ وَ سَعَةِ رِزْقِهِ بِحُسْنِ نیَّتِهِ وَ سَعَةِ خُلْقِهِ؛
انسان، با نیّت خوب و اخلاق خوب، به تمام آنچه در جستجوی آن است، از زندگی خوش و امنیت محیط و روزی زیاد، دست مییابد.
غررالحکم، ح ۱۰۱۴۱
حضرت علی عليهالسلام می فرمایند:
مَنِ اقتَصَرَ عَلی بُلغَةِ الکَفافِ فَقَدِ انتَظَمَ الراحَةَ وَ تَبَوَّأَ خَفضَ الدَّعَةِ؛
هر کس به مقدار کفایت، قناعت کند، آسایش مییابد و برای خویش زمینه گشایش فراهم میکند.
نهج البلاغه، حکمت ۳۷۷
امام علی عليهالسلام می فرمایند:
وُصولُ المَرءِ اِلی کُلِّ ما یَبتَغیهِ مِن طیبِ عَیشِهِ وَ اَمنِ سِربِهِ وَ سَعَةِ رِزقِهِ بِحُسنِ نیَّتِهِ وَ سَعَةِ خُلظِهِ؛
انسان، با نیّت خوب و اخلاق خوب، به تمام آنچه در جستجوی آن است، از زندگی خوش و امنیت محیط و روزی زیاد، دست مییابد.
غررالحکم، ح ۱۰۱۴۱
امام علی عليهالسلام فرمودند:
مَن حَسُنَت خَلیقَتُهُ طابَت عِشرَتُهُ؛
هر کس خوش اخلاق باشد، زندگیاش پاکیزه و گوارا میگردد.
(غررالحکم، ح۸۱۵۳)
امام صادق عليهالسلام می فرمایند:
اَلاُنسُ فی ثَلاثٍ : فِی الزَّوجَةِ المُوافِقَةِ وَالوَلَدِ البارِّ وَالصِّدیقِ المُصافی؛
انس (وآرامش) در سه چیز است : در زن سازگار ، فرزند خوشرفتار و دوست باصفای وفادار.
تحف العقول، ص ۳۱۸
امام علی عليهالسلام می فرمایند:
إنَّ أهنَأ النّاسِ عَیشاًَ مَن کانَ بِما قَسَمَ اللهُ لَهُ راضیا؛
گواراترین زندگی برای کسی است که به آنچه خداوند قسمت او کرده، خرسند و راضی باشد.
غررالحکم و دررالکلم، ح ۳۳۹۷
امام علی عليهالسلام فرمودند:
اَطیبُ العَیشِ القَناعَةُ؛
خوشترین زندگی، زندگی با قناعت است.
(غررالحکم، ح ۲۹۱۸)
امام علی عليهالسلام فرمودند:
مَنِ اقتَصَرَ عَلی بُلغَةِ الکفافِ فَقَدِ انتَظَـمَ الرّاحَةَ وَ تَبَوَّاَ خَفضَ الدَّعَةِ
هر کس به اندازهای که او را کفایت می کند، قناعت کند، به آسایش و نظم می رسد و در آسودگی و رفاه منزل می گیرد.
(نهج البلاغه، حکمت ۳۷۱)
فَدَارِهَا عَلِیِّ کل حَالٍ واحسن الصُّحْبَةَ لَهَا فَیَصْفُوَ عیشک ؛
همیشه با همسرت مدارا کن، و با او به نیکی همنشینی کن تا زندگیتباصفا شود
مکارم الاخلاق، ص۲۱۸
امام صادق عليهالسلام :
کُلُّ بِناءٍ لیسَ بِکَفافٍ فهُو وبالٌ علی صاحِبهِ یَومَ القِیامَةِ
هر بنایی که بیش از نیاز باشد ، در روز قیامت وبال گردن صاحب اوست
الکافی : ۶ / ۵۳۱ / ۷ منتخب میزان الحکمة : ۲۷۶
امام علی عليهالسلام :
مِنَ العَناءِ أنَّ المَرءَ یَجمَعُ مالا یَأکُلُ ویَبنِی ما لا یَسکُنُ ، ثُمّ یَخرُجُ إلی اللّه تعالی لا مالاً حَمَلَ ، ولا بِناءً نَقَلَ!
یـکـی از رنجها این اسـت که انسان چیزی را فراهم آورد که نمیخورد و بنایی بسازد که در آن سکونت نمیکند و سپس به جانب خداوند متعال میرود در حالی که نه مالی با خود میبرد و نه ساختمانی منتقل میکند!
نهج البلاغة : الخطبة ۱۱۴ منتخب میزان الحکمة : ۲۷۶
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
إنّ اللّه تبارکَ وتعالی علَی الإناثِ أرأفُ مِنهُ علَی الذُّکورِ ، وما مِن رجُلٍ یُدخِلُ فَرحَةً علَی امرأةٍ بَینَهُ وبَینَها حُرمَةٌ ، إلاّ فَرَّحَةُ اللّهُ تعالی یَومَ القِیامَةِ ؛
خداوند تبارک و تعالی به زنان مهربانتر از مردان است هیچ مردی نیست که زنی از محارم خود را خوشحال سازد ، مگر این که خداوند متعال در روز قیامت او را شادمان گرداند
الکافی : ۶ / ۶ / ۷ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۲
امام صادق عليهالسلام :
إنَّ المَرءَ یَحتاجُ فی مَنزِلِهِ وعِیالِهِ إلی ثَلاثِ خِلالٍ یَتَکَلَّفُها وإن لَم یَکُن فی طَبعِهِ ذلکَ : مُعاشَرَةٍ جَمیلَةٍ ، وسَعَةٍ بتَقدیرٍ ، وغَیرَةٍ بتَحَصُّنٍ ؛
مرد برای اداره خانه و خانوادهاش باید سه کار انجام دهد ، هر چند بر خلاف طبع او باشد : خوشرفتاری ، گشاده دستی به اندازه ، و غیرت و ناموس داری
بحار الأنوار : ۷۸ / ۲۳۶ / ۶۳ منتخب میزان الحکمة : ۳۸۰
امام سجّاد عليهالسلام :
إنَّ أرضاکُم عِندَاللّه أسبَغُکُم عَلی عِیالِهِ ؛
خداوند از آن کـس خـشنودتر اسـت ، کـه خانواده خود را بیشتر در رفاه و نعمت قرار دهد
بحار الأنوار : ۷۸ / ۱۳۶ / ۱۳ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۶
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مِن سَعادَةِ الرّجُلِ الوَلَدُ الصّالِحُ؛
از خوشبختی مرد ، داشتن فرزند شایسته است
بحار الأنوار : ۱۰۴ / ۹۸ / ۶۷ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۲
امامسجّاد عليهالسلام :
منسَعادَةِ الرّجُلِ أن یَکونَ لَهُ وُلْدٌ یَستَعینُ بهِم ؛
یـکی از خـوشبختیهای مـرد ایـن است که فرزندانی داشته باشد که کمک کار و یاور او باشند
الکافی : ۶ / ۲ / ۲ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۲
امام باقر عليهالسلام :
مِن سَعادَةِ الرّجُلِ أن یَکونَ لَهُ الوَلَدُ یَعرِفُ فیهِ شِبهَهُ : خَلقَهُ ، وخُلقَهُ ، وشَمائلَهُ ؛
از خوشبختی مرد این است که قیافه و اخلاق و رفتار فرزندش شبیه خود او باشد
الکافی : ۶ / ۴ / ۲ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۲
امام علی عليهالسلام :
أنعَمُ النّاسِ عَیشا مَن مَنَحَهُاللّه سُبحانَهُ القَناعَةَ ، وأصلَحَ لَهُ زَوجَهُ ؛
خوشترین و آسودهترین زندگی راکسی دارد که خداوند سبحان او را قناعت ببخشد و همسری پاک و شایسته عطایش فرماید
غرر الحکم : ۳۲۹۵ منتخب میزان الحکمة : ۴۲۲
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
جُلوسُ المَرءِ عندَ عِیالِهِأحَبُّ إلی اللّه تعالی مِنِ اعتِکافٍ فی مَسجِدِی هذا ؛
نشستن مرد نزد زن و فرزندش ، نزد خداوند متعال محبوبتر است از اعتکاف در این مسجد من
تنبیه الخواطر : ۲ / ۱۲۲ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۴
امام صادق عليهالسلام :
لا یَنبَغی لِمَن لم یَکُن عالِما أن یُعَدَّ سَعیدا ؛
کسی که عالم نباشد سزاوار نیست که خوشبخت شمرده شود
تحف العقول : ۳۶۴ منتخب میزان الحکمة : ۲۷۲
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآله :
أفشِ السَّلامَ یَکثُرْ خَیرُ بَیتِکَ؛
سلام را رواج ده تا خیر و برکت خانهات زیاد شود.
الخصال، ص ۱۸۱
امام صادق عليهالسلام :
أروَحُ الرُّوحِ الْیَأسُ عَنِ النّاسِ؛
خوشترین آسایش، نومیدی از مردم است.
مشکاة الأنوار، ص ۳۲۴
امام کاظم عليهالسلام می فرمایند:
«لایدخل الفقر بیتا فیه اسم محمد او احمد او علی او الحسن او الحسین او جعفر او طالب او عبدالله او فاطمة من النساء؛
در خانه ای که نام محمد یا احمد یا علی یا حسن یا حسین یا جعفر یا طالب یا عبدالله و یا از میان زنان، فاطمه باشد، فقر [و تنگدستی] وارد نمی شود .»
کافی، ج ۶، ص ۱۹
امام علی عليهالسلام فرمودند:
اَهنَی العَیشِ اطِّراحُ الکلَفِ
گواراترین زندگی، رها کردن تکلّفها (تجمّلات) است.
(غررالحکم، ح ۲۴۷۲)
امام علی عليهالسلام فرمودند:
مَن حَسُنَت خَلیقَتُهُ طابَت عِشرَتُهُ
هر کس خوش اخلاق باشد، زندگیاش پاکیزه و گوارا میگردد.
(غررالحکم، ح۸۱۵۳)
امام علی عليهالسلام فرمودند:
لا یسعَدُ امرؤ ٌإلاّ بِطاعَةِ اللّهِ سُبحانَهُ وَ لا یشقَی امرُؤٌ إلاّ بِمَعصیةِ اللّهِ.
هیچ کس جز با اطاعت خدا خوشبخت نمی شود و جز با معصیت خدا بدبخت نمی گردد.
(غررالحکم، ح ۱۰۸۴۸)
امام علی عليهالسلام فرمودند:
اِنَّ اَهنَأَ النّاسِ عَیشا مَن کانَ بِما قَسَمَ اللّهُ لَهُ راضیا
هر کس به آنچه خداوند به او داده است راضی باشد، راحتترین زندگی را دارد.
(غررالحکم، ح ۳۳۹۷)
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
مَا زُویَ الرّفقُ عَن أهل بَیت إلّا زُویَ عَنهُمُ الخَیرُ؛
سازگاری و مدارا از اهل هیچ خانه ای باز داشته نشده جز این که آنان از خیر و خوبی محروم و بی بهره گشته است.
(جهاد با نفس، ح ۲۷۹)
حضرت امام کاظم عليهالسلام می فرمایند:
هر کس به برادران و خانواده ی خود نیکی کند، عمرش دراز شود.
بحارالانوار، ج۷۸، ص ۵۳.
حضرت امام علی عليهالسلام می فرمایند:
کوشش در راه اصلاح توده ی مردم، از کمال خوشبختی است.
غررالحکم، ح ۹۳۶۱.
حضرت امام صادق عليهالسلام می فرمایند:
خوشبخت کسی است که در نفس خود فراغتی یابد و به کار اصلاح آن بپردازد.
بحارالانوار، ج۷۸، ص ۲۰۳.
حضرت امام علی عليهالسلام می فرمایند:
بالاترین خوشبختی، استواری در دین است.
غررالحکم، ح ۲۸۶۹.
حضرت امام علی عليهالسلام می فرمایند:
خالی بودن دل از کینه و حسادت، از خوشبختی بنده است.
غررالحکم، ح ۵۰۸۳.
حضرت امام علی عليهالسلام می فرمایند:
خوشبخت ترین مردم کسی است که نفس او متقاضی طاعت خدا باشد.
غررالحکم، ح ۳۳۹۶.
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
با ایمان ترین مردم، خوش اخلاق ترین آنها و مهر ورزترین شان به خانواده خود است.
بحارالانوار، ج۷۱، ص ۳۷۸.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
بَیْتٌ لا صِبْیانَ فیهِ لا بَرَکَةَ فیهِ؛
خانهای که کودک در آن نباشد، برکت ندارد.
کنز العمّال ، ح ۴۴۴۲۵.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اَلصَّدَقَةُ عَلی وَجْهِها وَ بِرُّ الْوالِدَیْنِ وَ اصْطِناعُ الْمَعْروفِ یُحَوِّلُ الشَّقاءَ سَعادَةً وَ یَزیدُ فِی الْعُمْرِ؛
صدقه دادن با مراعات شرایطش و خوبی کردن به پدر و مادر و انجام دادن کارهای نیک، بدبختی را به خوشبختی تبدیل میکند و بر عمر میافزاید.
کنزالعمال ، ح ۴۴۴۴
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
مَن سَعی عَلی عِیالِهِ فی طَلَبِ الحَلالِ فَهُوَ فی سَبیلِ اللّه ِ؛
هرکس در جست و جوی حلال، برای گذران زندگی خانواده اش بکوشد،[تلاشِ] او در راه خدا است.
کنز العمّال : ۴ / ۱۲ / ۹۲۵۲
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم میفرمایند:
فای رجل لطم امراته لطمة، امرالله عزوجل مالک خازن النیران فیلطمه علی حر وجهه سبعین لطمة فی نار جهنم؛
هر کس به صورت زنش سیلی بزند، خداوند به آتشبان جهنم دستور میدهد تا در آتش جهنم هفتاد سیلی بر صورت او بزند
مستدرک الوسائل، ج۱۴، ص۲۵۰
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم میفرمایند:
للمراة علی زوجها ان یشبع بطنها، و یکسو ظهرها، ویعلمها الصلاة والصوم والزکاة ان کان فی مالها حق، ولاتخالفه فی ذلک ؛
حق زن بر شوهرش این است که او را سیر کند، لباس بپوشاند، نماز و روزه و زکات را اگر در مال زن حق زکاتی است به او یاد دهد، و زن نیز در این کارها با او مخالفت نورزد
مستدرک الوسائل، ج۱۴، ص۲۴۳
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم به یکی از زنان درباره حق زن بر شوهرش میفرمایند:
حقک علیه ان یطعمک مما یاکل ویکسوک مما یلبس ولا یلطم ولا یصیح فی وجهک؛
حق تو بر شوهرت این است که از آنچه خود میخورد به تو غذا دهد، و از آنچه خود میپوشد تو را نیز بپوشاند، و به روی تو سیلی نزند و فریاد نکشد
مکارم الاخلاق، ص۲۱۸
قال الامام علی عليهالسلام : اذا رأی أحدُکم امرأةً تُعجِبُهُ فلیأتِ أهلَه فانّ عند أهله مثلَ ما رأی .
امام علی عليهالسلام فرمودند: هر گاه فردی از شما زنی را دید و به شگفت آمد به نزد همسرش رود، زیرا نظیر آنچه دیده است در همسر خود او نیز هست، پس شیطان را به دل خود راه ندهد و چشم خود را از آن زن برگرداند؛ و اگر همسر ندارد دو رکعت نماز بخواند و بسیار حمد خدا گوید و بر پیامبر و آل او صلوات فرستد، و آن گاه از خداوند درخواست کند که از فضل خویش (همسری) عطایش فرماید، خداوند هم از روی مهر و رأفت خود نیاز او را برطرف می سازد.
«بحار الانوار، ج ۱۰، ص ۱۱۵»
رسول اللّه صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اِختَضِبوا بِالحِنّاءِ ؛ فَإِنَّهُ یَجلُو البَصَرَ ، ویُنبِتُ الشَّعرَ ، ویُطَیِّبُ الرّیحَ ، ویُسَکِّنُ الزَّوجَةَ
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
به حنا خضاب بندید ؛ چرا که دیده را جلا میدهد ، مو بر میرویاند ، بو را خوش میسازد و همسر مرد را آرامش میبخشد
الکافی ، جلد ۶ ، صفحه ۴۸۳ ، حدیث - ۴ ، ۹ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۵۴۸
رسول اللّه صلىاللهعليهوآلهوسلم
فی وَصایاهُ لِعَلِیٍّ عليهالسلام : یا عَلِیُّ ، لا تُجامِعِ امرَأَتَکَ فی أوَّلِ الشَّهرِ ووَسَطِهِ وآخِرِهِ ؛ فَإِنَّ الجُنونَ وَالجُذامَ وَالخَبَلَ لَیُسرِ عُ إلَیها وإلی وَلَدِها
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم
در سفارشهای ایشان به امام علی عليهالسلام فرمودند: ای علی! در آغاز ، میان و پایان ماه با همسرت همبستری مکن؛ چه ، [در این صورت] دیوانگی ، جذام و تباهمغزی به سوی وی و فرزندش خواهد شتافت.
بحار الأنوار ، جلد ۱۰۳ ، صفحه ۲۸۱ ، حدیث - ۱ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۲۶۸
الإمام الرضا عليهالسلام :
الجِماعُ بَعدَ الجِماعِ مِن غَیرِ أن یَکونَ بَینَهُما غُسلٌ ؛ یورِثُ لِلوَلَدِ الجُنونَ
امام رضا عليهالسلام :
آمیزش پس از آمیزش ، بی آن که میان آنها غسلی صورت پذیرفته باشد ، دیوانگی فرزند را در پی میآورَد.
طبّ الإمام الرضا عليهالسلام ، صفحه ۲۸ ، بحار الأنوار ، جلد ۶۲ ، صفحه ۳۲۱ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۲۶۸
رسول اللّه صلىاللهعليهوآلهوسلم :
یُکرَهُ لِلرَّجُلِ أن یَغشَی المَرأَةَ وقَدِ احتَلَمَ ، حَتّی یَغتَسِلَ مِنِ احتِلامِهِ الَّذی رَأی ؛ فَإِن فَعَلَ وخَرَجَ الوَلَدُ مَجنوناً فَلا یَلومَنَّ إلاّ نَفسَهُ
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
برای مرد ، مکروه است که پس از احتلام ، با زن همبستری کند ، مگر آن که از احتلام پیشین ، غسل کرده باشد ؛ چه ، اگر چنین کند و فرزندش دیوانه زاده شود ، جز خویش را نکوهش نکند
بحار الأنوار ، جلد ۱۰۳ ، صفحه ۲۸۳ ، حدیث - ۳
عَن الامامِ الباقرِ عليهالسلام قال: لَهو المؤُمنِ فی ثَلاثةِ اشیاءٍ التَمتعُ بِالنساءِ و مُفاکهَةِ الاِخوانِ و الصَلاةُ بِاللیلِ.
امام باقر عليهالسلام فرمودند: سرگرمی انسان مؤمن در سه چیز است: کامجویی از زنان (حلال)، خوش گویی با دوستان و خواندن نماز شب.
«الخصال، ج ۱، ص ۱۱۶»
عَن النبی صلىاللهعليهوآلهوسلم قال: مَنْ احبَّ انْ یلقی الله مطهراً فلیُلْقِهِ بزوجهِ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: کسی که دوست دارد خدا را با طهارت (درون) ملاقات کند، پس با زوجش زناشویی نماید.
«سنن النبی، ص ۱۴۷»
قال الامام الباقر عليهالسلام : إنَّ اللهَ عَزَّ وَ جَلَّ کتَبَ عَلَی الرِّجالِ الْجِهادَ وَ عَلَی النِّساءِ الْجِهادَ فَجِهادُ الرَّجُلِ أنْ یَبْذُلَ مالَهُ وَ دَمَهُ حَتّی یُقْتَلَ فِی سَبِیلِ اللهِ وَ جِهادُ الْمَرْأةُ أنْ تَصْبِرَ عَلی ماتَری مِنْ أذی زَوْجِها وَ غِیرَتِهِ.
امام باقر عليهالسلام فرمودند: خداوند متعال برای مردان جهاد را مقرّر داشت و برای زنان نیز جهاد را منظور داشت و جهاد مردان آن است که مال و جان خویش را در راه خدا ایثارکنند. ولی جهاد زنان آنست که بر اذیت های شوهر و غیرت ورزیهای او صبر کنند.
«وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۱۵۷»
قال الإمام الباقر عليهالسلام : أیما امرأة خدمت زوجها سبعة أیام أغلق الله عنها سبعة أبواب النار وفتح لها ثمانیة أبواب الجنة تدخل من أیها شاءت. وقال عليهالسلام : ما من امرأة تسقی زوجها شربة من ماء .
امام باقر عليهالسلام فرمودند: هر زنی که هفت روز شوهرش را خدمت کند، خداوند هفت در دوزخ را به روی او ببندد و هشت در بهشت را به رویش بگشاید، تا از هر در که خواهد وارد شود و فرمودند: هیچ زنی نیست که جرعه ای آب به شوهرش بنوشاند مگر آن که این عمل او برایش بهتر از یک سال باشد که روزهایش را روزه بگیرد و شبهایش را به عبادت سپری کند.
«وسائل الشیعه، ج ۱۴، ص ۱۲۳»
قال الامام الباقر عليهالسلام : لاشَفیعَ لِلمَرأَةِ أنجَحُ عِندَ رَبِّها مِن رِضا زَوجِها.
امام باقر عليهالسلام فرمودند: برای زن نزد پروردگارش، هیچ شفیعی کارسازتر از رضایت شوهرش نیست.
«میزان الحکمه، ح ۷۸۶۴»
قال الامام السجاد عليهالسلام : و أمّا حَقُّ الزَّوجَةِ فَأن تَعلَمَ أنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ جَعَلَها لک سَکنَاً واُنساً، فَتَعلَمَ أنَّ ذلِک نِعمَةٌ مِنَ اللَّهِ عَلَیک فَتُکرِمَها و تَرفُقَ بِها.
امام سجّاد عليهالسلام فرمودند: حقّ زن این است که بدانی خداوند او را مایه آرامش و انس تو قرار داده است و بدانی این نعمتی است که خداوند به تو داده؛ پس باید او را گرامی داری و با وی نرمی کنی.
«بحار الأنوار، ج ۷۴، ص ۵»
عَنْ الامام زَیْنِ الْعابِدینَ عليهالسلام قالَ: إنَّ أقْرَبَکمْ مِنَ اللهِ أوْسَعُکمْ خُلْقاً وَ إنَّ أرْضاکم عِنْدَاللهِ أسْبَغُکمْ عَلی عِیالِهِ.
امام سجاد عليهالسلام فرمودند: نزدیکترین شما به خدا کسی است که نسبت به اهل منزلش خوش رفتارتر باشد و کسی در پیشگاه خدا بیشتر مورد رضایت است که نسبت به خانواده خود نیکوکارتر و با محبت تر باشد.
«تحف العقول، ص ۲۰۱»
عَنِ الامام الصَّادِقِ عليهالسلام قالَ: أیُّما أهْلِ بَیْتٍ أعْطُوا حَظّهُمْ مِنَ الرِّفْقِ فَقَدْ وَسَّعَ اللهُ عَلَیْهِمْ فِی الرِّزْقِ.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: هر خانواده ای که با هم دیگر با رفق و مدارا برخورد کنند، خداوند نیز به رزق و روزی آنان وسعت می بخشد.
«وسائل الشیعه، ج ۱۴، ص ۱۲۳»
قالَ الامام الصَّادِقُ عليهالسلام : أیُّما إمْرَأةٍ باتَتْ وَ زَوْجُها عَلَیْها ساخِطٌ فی حَقٍ لَمْ تُقْبَلْ مِنْها صَلوةٌ حَتّی یَرْضی عَنْها.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: هر زنی بخوابد در حالیکه شوهرش بر او خشمگین باشد نماز وی قبول نخواهد شد مگر اینکه رضایت شوهر خود را جلب کند.
«مسند امام رضا عليهالسلام ، ج ۲، ص ۲۵۶»
قال الامام الصادق عليهالسلام : لا یَنْبَغِی لِلْمَرْأةِ أنْ تُعَطِّلَ نَفْسَها وَ لَو أنْ تُعَلِّقَ فی عُنُقِها قِلادَةً.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: سزاوار نیست برای زن که خویشتن را برای شوهرش نیاراید، گرچه به آویختن چیزی بگردن خود.
«وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۱۶۶»
قال الإمام الصادق عليهالسلام : ملعونة ملعونة امرأة تؤذی زوجها وتغمه، وسعیدة سعیدة امرأة تکرم زوجها ولا تؤذیه وتطیعه فی جمیع أحواله.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: معلون است، ملعون است آن زنی که شوهر خود را بیازارد و غمگین کند و خوشبخت است، خوشبخت است آن زنی که شوهر خود را احترام نهد و آزارش ندهد و در همه حال (غیر از امور حرام) از وی فرمان برد.
«بحار الأنوار، ج ۱۰۳، ص ۲۵۳»
قال الإمام الصادق عليهالسلام : سألت ام سلمة رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم عن فضل النساء فی خدمة أزواجهن، فقال: أیما امرأة رفعت من بیت زوجها شیئا من موضع إلی موضع ترید به صلاحا ..
امام صادق عليهالسلام فرمودند: ام سلمه از رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم درباره فضیلت خدمت کردن زنان به شوهرانشان پرسید، آن حضرت فرمودند: هر زنی که در خانه شوهر خود به قصد مرتب کردن آن، چیزی را جا به جا کند، خداوند به او نظر افکند و هر که را خداوند به او نظر کند، عذابش نمی کند.
«بحار الأنوار، ج ۱۰۳، ص ۲۵۱»
قال الامام الصادق عليهالسلام : لاغِنی بِالزَّوجَةِ فیما بَینَها و بَینَ زَوجِها المُرافِقِ لَها عَن ثَلاثِ خِصالٍ و هُنَّ: صِیانَةُ نَفسِها عَن کلِّ دَنَسٍ حَتّی یَطمَئِنَّ قَلبُهُ إلَی الثِّقَةِ بِها فی حالِ المَحبوبِ والمَکروهِ .
امام صادق عليهالسلام فرمودند: زن در رابطه به شوهر سازگار خود از رعایت سه خصلت بی نیاز نیست: حفظ کردن خود از هر گناه و آلودگی تا شوهرش در هر حال، خوشایند یا ناخوشایند، در دل به او اطمینان داشته باشد؛ مراقبت از او و زندگی اش تا شوهرش در صورتی که لغزشی از او سرزند با او مهربانی کند و اظهار عشق به او با عشوه و دلبری و ظاهر مناسب و خوشایند در نظر او.
«بحار الأنوار، ج ۷۸، ص ۲۳۷»
قال الامام الصادق عليهالسلام : لاغِنی بِالزَّوجَةِ فیما بَینَها و بَینَ زَوجِها المُرافِقِ لَها عَن ثَلاثِ خِصالٍ و هُنَّ: صِیانَةُ نَفسِها عَن کلِّ دَنَسٍ حَتّی یَطمَئِنَّ قَلبُهُ إلَی الثِّقَةِ بِها فی حالِ المَحبوبِ والمَکروهِ .
امام صادق عليهالسلام فرمودند: زن در رابطه به شوهر سازگار خود از رعایت سه خصلت بی نیاز نیست: حفظ کردن خود از هر گناه و آلودگی تا شوهرش در هر حال، خوشایند یا ناخوشایند، در دل به او اطمینان داشته باشد؛ مراقبت از او و زندگی اش تا شوهرش در صورتی که لغزشی از او سرزند با او مهربانی کند و اظهار عشق به او با عشوه و دلبری و ظاهر مناسب و خوشایند در نظر او.
«بحار الأنوار، ج ۷۸، ص ۲۳۷»
قال الامام الصادق عليهالسلام : مَن حَسُنَ بِرُّهُ بِأهلِ بَیتِهِ مُدَّ لَهُ فی عُمرِهِ.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: هر کس به خانواده اش نیکی کند، بر عمرش افزوده شود.
«الکافی، ج ۲، ص ۱۰۵»
قال الامام الصادق عليهالسلام : لاغنی بِالزَّوجِ عَن ثَلاثَةِ أشیاء فیما بَینَهُ و بَینَ زوجَتِهِ و هِی: المُوافَقَةُ لِیَجتَلِبَ بِها مُوافَقَتَها و مَحَبَّتَها و هَواها و حُسنُ خُلقِهِ مَعَها وَ استِعمالُهُ استِمالَةَ قَلبِها بِالهَیئَةِ الحَسَنَةِ فی عَینِها و تَوسِعَتِهِ عَلَیها.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: شوهر در رابطه خود با همسرش از سه چیز بی نیاز نیست: سازگاری با او تا به این وسیله سازگاری و محبت و عشق او را به خود جلب کند و خوش خویی با او و دلبری از او با آراستن خود برای وی و فراهم آوردن امکانات آسایش او.
«میزان الحکمه، ح ۷۸۷۶»
قال الامام الصادق عليهالسلام : إنَّ المَرءَ یَحتاجُ فی مَنزِلِهِ و عیالِهِ إلی ثَلاثِ خِصالٍ یَتَکلَّفُها و إن لَم یَکن فی طَبعِهِ ذلِک: مُعاشَرَةٍ جَمیلَةٍ و سَعَةٍ بِتَقدیرٍ و غَیرَةٍ بِتَحَصُّنٍ.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: مرد برای اداره منزل و خانواده خود به سه خصلت نیاز دارد که حتی اگر در طبیعت او نباشد، (باید خود را به آنها وادارد)، آن خصلت ها عبارتند از: خوش رفتاری، گشاده دستی سنجیده و غیرت برای حفاظت از آنها.
«تحف العقول، ص ۳۲۲»
قال الامام السجاد عليهالسلام : لَأن أدخُلَ السُّوقَ و مَعی دِرهَمٌ أبتاعُ بِهِ لَحماً لِعِیالی و قَد قَرِمُوا إلیهِ أحَبُّ إلَی مِن أن اعتِقَ نَسَمَةً.
امام سجّاد عليهالسلام فرمودند: چنان چه وارد بازار شوم و درهمی داشته باشم و با آن برای خانواده ام گوشتی بخرم که بدان رغبت کرده اند، برای من محبوب تر است از این که بنده ای را آزاد کنم.
«وسائل الشیعه، ج ۲۱، ص ۵۴۳»
قال الامام السجاد عليهالسلام : إنَّ أرضاکم عِندَاللَّهِ أسبَغُکم عَلی عِیالِهِ.
امام سجّاد عليهالسلام فرمودند: خداوند از آن کس خشنودتر است که خانواده خود را بیشتر در آسایش و نعمت قرار دهد.
«بحار الأنوار، ج ۷۸، ص ۱۳۶»
مِنْ وَصِیَّةِ أمِیرِالمومنین عليهالسلام لِوَلَدِهِ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِیَّةِ: فَدارِها عَلی کلِّ حالٍ وَ أحْسِنِ الْصُّحْبَةَ لَها لِیَصْفُوَ عَیْشُک.
امیرالمومنین عليهالسلام در سفارشی به پسرش محمد بن حنیفه فرمودند: درهر حال با همسر خود مدارا و ملاطفت و خوش رفتاری کن تا زندگی ات بر تو گوارا باشد.
«وسائل الشیعه، ج ۱۴، ص ۱۱۰»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : أعظم الناس حقا علی المرأة زوجها، و أعظم الناس حقا علی الرجل امه.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: بزرگترین حق را بر زن، شوهر او دارد و بزرگترین حق را بر مرد، مادر او دارد.
«کنز العمال، ح ۴۴۷۷۱»
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: هر گاه مرد به زن خود آبی بنوشاند، پاداش برد.
«کنز العمال، ح ۴۴۴۳۵»
قالَ رَسُولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : یا علیُّ خِدمَةُ الْعِیالِ کفَّارَةٌ لِلْکبائِِرِ وَ تُطْفِی غَضَبَ الرَّبِّ وَ مُهُورُ حُورِالْعِینِ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: یا علی خدمت به خانواده, کفاره گناهان کبیره است و مایه فرونشاندن غضب پرودگار و مهریه حوریان بهشتی خواهد بود.
«جامع السعادات، ج ۲، ص ۱۴۲»
قالَ رَسُولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : ثَلاثَةٌ مِنَ الْجَفاء أنْ یَصْحَبَ الرَّجُلُ الرَّجُلُ فَلا یَسْئَلُهُ عَنْ إسْمِهِ وَ کنْیَتِهِ وَ أنْ یدْعَی الرَّجُلُ إلی طَعامٍ فَلا یُجیبُ أَوْ یُجیبُ فَلا یَأکلُ وَ مَواقَعَةِ الرَّجُلُ أهْلَهُ قَبْلَ الْمُلاعَبَةِ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: سه چیز از جفا کاریست: کسی که با کسی همسفر باشد ولی از اسم و کنیه اش جویا نشود و کسی را به غذا دعوت کنند ولی نپذیرد و یا بپذیرد اما از آن غذا نخورد و مردی که قبل از ملاعبه با همسرش همبستر شود.
«وسائل الشیعه، ج ۱۲، ص ۱۴۵»
قالَ رَسُولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : أیُّما إمْرَأةٍ خَرَجَتْ مِنْ بَیْتِها بِغَیْرِ إذْنِ زَوْجِها فَلا نَفَقَةَ لَها حَتّی تَرْجِع.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: زنی که بدون اجازه شوهرش از منزل خارج گردد، نفقه او بر شوهر واجب نیست تا آنکه باز گردد.
«الکافی، ج ۵، ص ۵۰۶»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : من صبرت علی سوء خلق زوجها أعطاها مثل (ثواب) آسیة بنت مزاحم.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: هر زنی که در برابر بداخلاقی شوهرش شکیبایی ورزد، خداوند همانند (ثواب) آسیه دختر مزاحم به او عطا کند.
«بحار الأنوار، ج ۱۰۳، ص ۲۴۷»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : من صبر علی سوء خلق امرأته و احتسبه أعطاه الله تعالی بکل مره یصبر علیها من الثواب ما أعطی أیوب عليهالسلام علی بلائه، و کان علیها من الوزر فی کل یوم و لیلة مثل رمل عالج.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: هر مردی که به خاطر خدا و به امید پاداش او در برابر بداخلاقی همسرش صبر کند، خدای متعال برای هر مرتبه ای که شکیبایی می ورزد، همان ثوابی را به او دهد که به ایوب عليهالسلام در قبال بلایی که دید عطا کرد و گناه زن نیز در هر روز و شب به اندازه ریگهای ریگستان می باشد.
«ثواب الأعمال، ص ۲۸۷»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : إنی لأتعجب ممن یضرب امرأته و هو بالضرب أولی منها.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: من درشگفتم از کسی که زنش را کتک می زند، در حالی که خودش به کتک خوردن سزاوارتر از اوست.
«جامع الأخبار، ص ۴۴۷»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : من کان له امرأة تؤذیه لم یقبل الله صلاتها ولا حسنة من عملها حتی تعینه وترضیه وإن صامت الدهر وعلی الرجل مثل ذلک الوزر والعذاب إذا کان لها مؤذیا ظالما.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: هر که زنی داشته باشد که آن زن وی را بیازارد، خداوند نه نماز آن زن را قبول کند و نه کار نیکش را، هر چند همه عمر روزه بگیرد تا زمانی که به شوهرش کمک کند و او را خشنود سازد، مرد نیز اگر زن خود را بیازارد و به او ستم کند همین گناه و عذاب را دارد.
«وسائل الشیعه، ج ۱۴، ص ۱۱۶»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : إن الرجل لیؤجر فی رفع اللقمة إلی فی امرأته.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: مردی که به طرف دهان همسرش لقمه ای بالا برد، پاداش برد.
«المحجة البیضاء، ج ۳، ص ۷۰»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : اتقوا الله فی الضعیفین: الیتیم و المرأة فإن خیارکم، خیارکم لأهله.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: از خدا درباره دو ناتوان بترسید: یتیم و زن؛ به درستی که بهترین شما کسی است که برای خانواده اش بهتر باشد.
«بحار الأنوار، ج ۷۹، ص ۲۶۸»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : لا یخدم العیال إلا صدیق أو شهید أو رجل یرید الله به خیر الدنیا والآخرة.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: به زن خود خدمت نکند مگر صدیق یا شهید یا مردی که خداوند خیر دنیا و آخرت او را بخواهد.
«بحار الأنوار، ج ۱۰۴، ص ۱۳۲»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : حق المرأة علی زوجها أن یسد جوعتها وأن یستر عورتها ولا یقبح لها وجها.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: حقّ زن به شوهرش این است که شکمش را سیر کند و بدنش را بپوشاند و برای او هیچگاه روی درهم نکشد.
«بحار الأنوار، ج ۱۰۳، ص ۲۵۴»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : ما زال جبرئیل یوصینی بالمرأة حتی ظننت أنه لا ینبغی طلاقها إلا من فاحشة مبینة.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: جبرئیل پیوسته مرا درباره زن سفارش می کرد تا جایی که گمان بردم طلاق او جایز نیست مگر در صورت ثابت شدن فحشا.
«بحار الأنوار، ج ۱۰۳، ص ۲۵۳»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : ویل لامرأة أغضبت زوجها، و طوبی لامرأة رضی عنها زوجها.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: وای بر زنی که شوهرش را ناراحت کند و خوشا به حال زنی که شوهرش از او راضی باشد.
«بحار الأنوار، ج ۱۰۳، ص ۲۴۵»
قالَ رَسُولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : لَو أمَرتُ أحَداً أن یَسجُدَ لأِحَدٍ لأَمَرتُ المَرأةَ أن تَسجُدَ لِزَوجِها.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: اگر قرار بود دستور دهم کسی در برابر کسی سجده کند، به زن دستور می دادم تا برای شوهرش سجده کند.
«بحار الأنوار، ج ۱۰۳، ص ۲۴۶»
قالَ رَسُولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : أیَّما اِمرَأةٍ حَمَلَتهُ عَلی ما لایَقدِرُ عَلَیهِ وما لا یُطیقُ لَم تُقبَلَ مِنها حَسَنَةٌ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: زنی که شوهر خود را بر انجام کارهایی وادار کند که او توانایی انجام دادن آنها را ندارد، هیچ یک از کارهای نیک او پذیرفته نخواهد شد.
«مکارم الأخلاق، ص ۲۱۵»
قالَ رَسُولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : إذا حَمَلَتْ الْمَرْئَةُ کانَتْ بِمَنْزِلِهِ الصَّائِمِ الْقائِّمِ الْمُجاهِدِ بِنَفْسِهِ وَ مالِهِ فِی سَبِیلِ اللهِ فَإذا وَضَعَتْ کانَ لَها مِنَ الْأجْرِ ما لا یَدْریِ أحَدٌ ما هُوَ لِعِظَمِهِ .
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: آنگاه که زن حامله شود چنان است که با دهان روزه به جهاد مالی و جسمی در راه خدا بپردازد و هنگامی که زایمان کند، برای او اجر و پاداش عظیمی است که کسی قادر به محاسبه آن نخواهد بود و آنگاه که به شیر دادن فرزند می پردازد، در هر مرتبه چنان است که بنده ای از اولاد اسماعیل پیامبر را در راه خدا آزاد کرده باشد و آنگاه که بچه را از شیر گرفت، فرشته ای به پهلویش می زند و می گوید: همه گناهانت آمرزیده شد.
«وسائل الشیعه، ج ۱۵، ص ۱۷۵»
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم میفرمایند:
للمراة عَلِیِّ زَوْجُهَا انَّ یُشْبِعُ بَطْنِهَا، وَ یکسو ظَهْرِهَا ، وَ یُعَلِّمَهَا الصَّلَاةَ وَ الصَّوْمَ والزکاة انَّ کان فِی مَالِهَا حَقٍّ ، وَ لَا تُخَالِفْهُ فِی ذلک ؛ حق زن بر شوهرش این است که او را سیر کند، لباس بپوشاند، نماز و روزه و زکات را اگر در مال زن حق زکاتی است به او یاد دهد، و زن نیز در این کارها با او مخالفت نورزد
مستدرک الوسائل، ج۱۴، ص۲۴۳
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم میفرمایند:
فای رَجُلٍ لَطَمَ امراته لَطْمَةً ، امرالله عزوجل مالک خَازِنَ النِّیرَانِ فَیَلْطِمُهُ عَلَیَّ حُرِّ وَجْهِهِ سَبْعِینَ لَطْمَةً فِی نَارِ جَهَنَّمَ ؛
هر کس به صورت زنش سیلی بزند، خداوند به آتشبان جهنم دستور میدهد تا در آتش جهنم هفتاد سیلی بر صورت او بزند
مستدرک الوسائل، ج۱۴، ص۲۵۰
حضرت علی عليهالسلام میفرمایند:
فَدَارِهَا عَلِیِّ کل حَالٍ واحسن الصُّحْبَةَ لَهَا فَیَصْفُوَ عیشک ؛
همیشه با همسرت مدارا کن، و با او به نیکی همنشینی کن تا زندگیتباصفا شود
مکارم الاخلاق، ص۲۱۸
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
کُلَّما ازدادَ العَبدُ إیمانا ازدادَ حُبّا للنِّساءِ ؛
هر چه ایمان بنده بیشتر شود، زن دوستی او فزونتر میشود
النوادر للراوندیّ : ۱۲ منتخب میزان الحکمة : ۵۱۰
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
ما استَفادَ المؤمنُ بعدَ تَقوَی اللّه عز و جل خَیرا لَهُ مِن زَوجَةٍ صالِحَةٍ ؛
مـؤمن ، بـعد از تـقوای خداوند عز و جل ، بهرهای بهتر از زن شایسته نبرده است
کنز العمال : ۴۴۴۱۰ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۶
امامصادق عليهالسلام :
مِن أخلاقِ الأنبیاءِصلّی اللّهُ علَیهِم حُبُّ النِّساءِ ؛
از اخلاق پیامبران عليهمالسلام ، زن دوستی است
الکافی : ۵ / ۳۲۰ / ۱
امام علی عليهالسلام :
ولا تُمَلِّکِ المرأةَ مِن أمرِها ما جاوَزَ نَفسَها ؛ فإنَّ المرأةَ رَیحانَةٌ ولَیسَت بقَهرَمانَةٍ ، ولا تَعْدُ بکَرامَتِها نَفسَها ، ولا تُطمِعْها فی أن تَشفَعَ لِغَیرِها
به زن ، کاری را که از حدّ و توان او فراتر است ، مسپار ؛ زیرا زن گُل است نه کارگزار و در گرامیداشت او پا از حدّ فراتر مگذار و کاری مکن که (نزد تو) به شفاعت کردن از کسی طمع کند
نهج البلاغة : الکتاب ۳۱ منتخب میزان الحکمة : ۵۱۰
امام علی عليهالسلام :
أنعَمُ النّاسِ عَیشا مَن مَنَحَهُاللّه سُبحانَهُ القَناعَةَ ، وأصلَحَ لَهُ زَوجَهُ ؛
خوشترین و آسودهترین زندگی راکسی دارد که خداوند سبحان او را قناعت ببخشد و همسری پاک و شایسته عطایش فرماید
غرر الحکم : ۳۲۹۵ منتخب میزان الحکمة : ۴۲۲
امام علی عليهالسلام :
إذا أرادَ اللّه بعَبدٍ خَیرا ألْهَمَهُ الْقَناعَةَ ، وأصْلَحَ لَه زَوجَةُ ؛
وقتی خداوند خوبی بندهای را بخواهد به او قناعت عطا کند وهمسرش را شایسته گرداند
غررالحکم : ۴۱۱۵ منتخب میزان الحکمة : ۱۹۰
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَن صَبَرَ عَلی سُوءِ خُلُقِ امرَأتِهِ واحتَسَبَهُ ، أعطاهُ اللّه تعالی بکُلِّ یَومٍ ولَیلةٍ یَصبِرُ علَیها مِنَ الثَّوابِ ما أعطی أیُّوبَ عليهالسلام عَلی بَلائهِ ، وکانَ علَیها مِنَ الوِزْرِ فی کُلِّ یَومٍ ولَیلةٍ مِثلُ رَمْلٍ عالِجٍ ؛
هر مردی که به خاطر خدا و به امید پاداش او در برابر بداخلاقی همسرش صبر کند و آن را به حساب خدا گذارد ، خداوند متعال برای هر روز و شبی که شکیبایی میورزد همان ثوابی را به او دهد که به ایّوب عليهالسلام در قبال بلایی که دید ، عطا کرد و گناه زن نیز در هر روز و شب به اندازه ریگهای ریگستان باشد
ثواب الأعمال : ۳۳۹ / ۱ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۴
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَن کانَ لَهُ امرَأةٌ تُؤذِیهِ لَم یَقبَلِ اللّهُ صلاتَها ولا حَسَنَةً مِن عَمَلِها حتّی تُعِینَهُ وتُرضِیَهُ وإن صامَتِ الدَّهرَ وعلی الرَّجُلِ مِثلُ ذلکَ الوِزْرِ والعَذابِ إذا کانَ لَها مُؤذِیا ظالِما ؛
هر که زنش وی را بیازارد ، خداوند ، نماز آن زن را قبول نکند و کار نیکش را نپذیرد تا زمانی که به شوهرش کمک کند و او را خشنود سازد ، هر چند آن زن همه عمرش روزه بگیرد ، مرد نیز اگر زن خودرا بیازارد و به او ستم کند همین گناه و عذاب را دارد
وسائل الشیعه : ۱۴ / ۱۱۶ / ۱
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
إذا سَقَی الرجلُ امرَأتَهُ اُجِرَ ؛
هرگاه مرد به زن خود آب بنوشاند ، پاداش برد
کنز العمّال : ۴۴۴۳۵
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
جُلوسُ المَرءِ عندَ عِیالِهِأحَبُّ إلی اللّه تعالی مِنِ اعتِکافٍ فی مَسجِدِی هذا ؛
نشستن مرد نزد زن و فرزندش ، نزد خداوند متعال محبوبتر است از اعتکاف در این مسجد من
تنبیه الخواطر : ۲ / ۱۲۲ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۴
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
إنَّ الرَّجُلَ لَیُؤجَرُ فی رَفعِ اللُّقمَةِ إلی فِی امرَأتِهِ ؛
کسی که به طرف دهان همسرش لقمهای بالا برد پاداش برد
المحجّه البیضاء : ۳ / ۷۰ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۴
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
حَقُّ المرأةِ علی زَوجِها أن یَسُدَّ جَوعَتَها، وأن یَستُرَ عَورَتَها ، ولا یُقَبِّحَ لَها وَجها ؛
حقّ زن به شوهرش این است که شکمش را سیر کند و بدنش را بپوشاند و برای او هیچگاه روی درهم نکشد
بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۲۵۴ / ۶۰ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۴
الإمام الرضا عليهالسلام
فی ذِکرِ الجِماعِ وآدابِهِ: ثُمَّ اغتَسِل وَاشرَب مِن ساعَتِکَ شَیئاً مِنَ المومِیائیِّ بِشَرابِ العَسَلِ أو بِعَسَلٍ مَنزوعِ الرَّغوَةِ ؛ فَإِنَّهُ یَرُدُّ مِنَ الماءِ مِثلَ الَّذی خَرَجَ مِنکَ
امام رضا عليهالسلام
درباره آمیزش و آداب آن: پس ، غسل کن و همان دم ، قدری مومیایی با شربت عسل یا با عسلی که کف آن را برداشته باشند ، بخور ؛ زیرا این کار ، همانند آن آبی را که از تو بیرون رفته است ، به تو باز میگردانَد
بحار الأنوار ، جلد ۶۲ ، صفحه ۳۲۷ نقلاً عن طبّ الإمام الرضا عليهالسلام ، وکذا فی بعض نسخ الکتاب ، ولکنّه سقطت من الطبعة التی بأیدینا دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۲۸
الإمام الرضا عليهالسلام
فی ذِکرِ الجِماعِ وآدابِهِ: فَإِذا فَعَلتَ ذلِکَ فَلا تَقُم قائِما ، ولا تَجلِس جالِسا ، ولکِن تَمیلُ عَلی یَمینِکَ ، ثُمَّ انهَض لِلبَولِ إذا فَرَغتَ مِن ساعَتِکَ شَیئاً ؛ فَإِنَّک تَأمَنُ الحَصاةَ بِإِذنِ اللّه تَعالی
امام رضا عليهالسلام درباره آمیزش و آداب آن فرمودند: پس چون آن کار را کردی ، راست مَایست و کامل هم منشین؛ بلکه بر پهلوی راست لَم بده و سپس، زمانی پس از آن که کار خویش به پایان بردهای، برای پیشاب کردن برخیز. در این صورت، به اذن خداوند عز و جل از سنگ [مثانه] در امان خواهی بود
بحار الأنوار ، جلد ۶۲ ، صفحه ۳۲۷ نقلاً عن طبّ الإمام الرضا عليهالسلام ، وقد سقطت من الطبعة التی بأیدینا دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۲۶
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
یُکرَهُ لِلرَّجُلِ أن یَغشَی المَرأَةَ وقَدِ احتَلَمَ ، حَتّی یَغتَسِلَ مِنِ احتِلامِهِ الَّذی رَأی ؛ فَإِن فَعَلَ وخَرَجَ الوَلَدُ مَجنوناً ، فَلا یَلومَنَّ إلاّ نَفسَهُ
برای مرد مکروه است پس از احتلام با زن همبستری کند، مگر آن که از احتلام، غسل کرده باشد؛ چه ، اگر چنین کند و فرزندش دیوانه زاده شود، جز خویش را نکوهش نکند
تهذیب الأحکام ، جلد ۷ ، صفحه ۴۱۲ ، حدیث - ۱۶۴۶ ، بحار الأنوار، جلد ۱۰۳ ، صفحه ۲۸۳ ، حدیث - ۳ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۲۴
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
إذا أتی أحَدُکُم أهلَهُ ، ثُمَّ أرادَ أن یَعودَ فَلیَتَوَضَّأ ؛ فَإِنَّهُ أنشَطُ لِلعَودِ؛
اگر کسی از شما به سراغ زن خویش برود و آنگاه بخواهد دیگر بار هم این کار را انجام دهد ، وضویی بسازد ؛ زیرا این کار ، نشاط بیشتری برای بازگشتن ، ایجاد میکند
کنز العمّال ، جلد ۱۶ ، صفحه ۳۴۷ ، حدیث - ۴۴۸۵۵ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۲۴
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
ثَلاثَةٌ مِنَ الجَفاءِ : أن یَصحَبَ الرَّجُلُ الرَّجُلَ فلا یَسأَلَهُ عَنِ اسمِهِ وکُنیَتِهِ ، وأن یُدعَی الرَّجُلُ إلی طَعامٍ فَلا یُجیبَ أو یُجیبَ فَلا یَأکُلَ ، ومُواقَعَةُ الرَّجُلِ أهلَهُ قَبَل المُداعَبَةِ ؛
سه چیز از نامهربانی است : این که کسی با کسی همراه شود و از نام و کنیه وی نپرسد ؛ این که مردی به غذایی دعوت شود و نپذیرد یا بپذیرد و نخورد ؛ و این که مرد پیش از بازی ، با همسر خویش نزدیکی کند
کنز العمّال ، جلد ۹ ، صفحه ۳۷ ، حدیث - ۲۴۸۱۴ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۲۰
امام صادق عليهالسلام :
هر کس بخواهد زنش بچّهدار شود ، پس از نماز جمعه ، دو رکعت نماز بگزارد و در آنها رکوع و سجده را طولانی سازد و سپس بگوید : «خداوندا! به حرمت آنچه زَکَریّا بدان از تو مسئلت داشت ، از تو میخواهم. پروردگارا! مرا تنها مگذار که تو خود ، برترینِ وارثانی خداوندا! از نزد خویش ، مرا فرزندانی پاک ببخش که تو شنوای دعایی خداوندا! به نام تو او را بر خویش حلال ساختم و به امانت تو ، او را در اختیار گرفتم اکنون ، اگر در رَحِم او برایم فرزندی تقدیر کردهای ، او را فرزندی خجسته و پیراسته قرار ده و در او برای شیطان ، بهره و سهمی قرار مده»
بحار الأنوار ، جلد ۹۰ ، صفحه ۷۱ ، حدیث - ۱۴ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۱۶
امام باقر عليهالسلام :
إذا أرَدتَ الوَلَدَ فَقُل عِنَد الجِماعِ :
«اللّهُمَّ ارزُقنی وَلَداً وَاجعَلهُ تَقِیّاً لَیسَ فی خَلقِهِ زِیادَةٌ ولا نُقصانٌ ، وَاجعَل عاقِبَتَهُ إلی خَیرٍ» ؛
اگر فرزند خواستی ، در هنگام آمیزش بگو : «خداوندا! مرا فرزندی روزی کن و او را پرهیزگاری که در خلقت وی فزونی و کاستیای نیست ، قرار ده و عاقبت او را به خیر گردان»
الکافی ، جلد ۶ ، صفحه ۱۰ ، حدیث - ۱۲
امام علی عليهالسلام :
إذا أرادَ أحَدُکُم مُجامَعَةَ زَوجَتِهِ فَلیَقُل :
«اللّهُمَّ إنِّی استَحلَلتُ فَرجَها بِأَمرِکَ ، وقَبِلتُها بِأَمانَتِکَ ؛ فَإِن قَضَیت لی مِنها وَلَداً فَاجعَلهُ ذَکَراً سَوِیّاً ، ولا تَجعَل لِلشَّیطانِ فیهِ نَصیباً ولا شَریکاً» ؛
اگر کسی از شما بخواهد با همسر خویش به هم آید ، بگوید : «خداوندا! من به فرمان تو شرمگاه او را بر خویش حلال دانستم و به عنوان امانت تو ، او را پذیرفتم اکنون ، اگر از او برایم فرزندی تقدیر کردی ، وی را پسری سالم و کامل قرار ده و در او برای شیطان ، بهره و سهمی مگذار»
بحار الأنوار ، جلد ۱۰۳ ، صفحه ۲۸۷ ، حدیث - ۱۹
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
أما لَو أنَّ أحَدَهُم یَقولُ حینَ یَأتی أهلَهُ :
«بِاسمِ اللّهِ ، اللّهُمَّ جَنِّبنِی الشَّیطانَ وجَنِّبِ الشَّیطانَ ما رَزَقتَنا» ثُمَّ قُدِّرَ بَینَهُما فی ذلِکَ أو قُضِیَ وَلَدٌ لَم یَضُرَّهُ شَیطانٌ أبَداً ؛
زنهار که اگر کسی هنگام همبستری با همسرش بگوید : «به نام خدا ، خداوندا! شیطان را از من دور کن و شیطان را از آنچه روزیمان کردهای ، دور ساز» و سپس میانشان در این آمیزش یا به هر ترتیب ، فرزندی تقدیر شود ، هرگز شیطان به او زیانی نخواهد رساند
الکافی ، جلد ۵ ، صفحه ۵۰۳ ، حدیث - ۳
امام علی عليهالسلام :
نَهی رَسولُ اللّهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم أن یُجامِعَ الرَّجُلُ امرَأَتَهُ ، وَالصَّبِیُّ فِی المَهدِ یَنظُرُ إلَیهِما ؛
پیامبر خدا از این نهی فرمودند که در حالی مرد با همسرش آمیزش کند که کودکی در گهواره ، آنان را مینگرد
بحار الأنوار ، جلد ۱۰۳ ، صفحه ۲۹۵ ، حدیث - ۵۱
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
لا یُجامِعَنَّ أحَدُکُم وبِهِ حَقنٌ مِن خَلاءٍ ؛ فَإِنَّهُ یَکونُ مِنهُ البَواسیرُ ، ولا یُجامِعَنَّ أحَدُکُم وبِهِ حَقنٌ مِن بَولٍ ؛ فَإِنَّهُ یَکونُ النَّواصیرُ ؛
مبادا کسی در حالی که از قضای حاجت خودداری میورزد ، نزدیکی کند ؛ چرا که این کار ، بواسیر میآورد ؛ و مبادا کسی در حالی که پیشاب خود را نگه میدارد ، نزدیکی کند ؛ چرا که این کار ، ناسور میآور د
کنز العمّال ، جلد ۱۶ ، صفحه ۳۵۵ ، حدیث - ۴۴۹۰۲ نقلاً عن ابن النجّار عن أنس ، دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۰۴ ناسور ، بیماریی است که در محاق چشم، اطراف مقعد و بُن دندان ، ظاهر میشود و موجب جراحتی چرکین در موضع بیماری میگردد (ر .ک : لغتنامه دهخدا : ذیل «ناسور» و «ناصور»)
امام رضا عليهالسلام :
لا تَقرَبِ النِّساءَ فی أوَّلِ اللَّیلِ لا شِتاءً ولا صَیفاً ؛ وذلِکَ أنَّ المَعِدَةَ وَالعُروقَ تَکونُ مُمتَلِئَةً وهُوَ غَیرُ مَحمودٍ ، یُتَخَوَّفُ مِنهُ . ضَعفُ البَصَرِ وَالدِّماغِ ؛
در اوایل شب ، چه زمستان و چه پاییز ، با زنان نزدیکی مکن؛ چرا که معده و رگها [در این هنگام] ، پُر است و این کار ، ناستوده است و از آن بیمِ... ضعف بینایی و سستْخِردی میرود.
طبّ الإمام الرضا عليهالسلام ، صفحه ۶۴ ، بحار الأنوار ، جلد ۶۲ ، صفحه ۳۲۷ نحوه دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۲۸۴
رسول اللّه صلىاللهعليهوآلهوسلم
فی وَصایاهُ لِعَلِیٍّ عليهالسلام : یا عَلِیُّ ، لا تُجامِعِ امرَأَتَکَ بَعدَ الظُّهرِ ، فَإِنَّهُ إن قُضِیَ بَینَکُما وَلَدٌ فی ذلِکَ الوَقتِ یَکونُ أحوَلَ ، وَالشَّیطانُ یَفرَحُ بِالحَوَلِ فِی الإِنسانِ
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
از سفارشهای ایشان به امام علی عليهالسلام : ای علی! بعد از ظهر با همسرت نزدیکی مکن ، که اگر در این هنگام برایتان فرزندی تقدیر شود ، کژْ چشم خواهد بود ، و شیطان نیز به کژ چشمی انسان ، شادمان میگردد.
بحار الأنوار ، جلد ۱۰۳ ، صفحه ۲۸۱ ، حدیث - ۱ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۲۸۴
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
خَمسُ خِصالٍ تورِثُ البَرَصَ : النّورَةُ یَومَ الجُمُعَةِ ویَومَ الأَربَعاءِ ، وَالتَوَضُّؤُ وَالاِغتِسالُ بِالماءِ الَّذی تُسَخِّنُهُ الشَّمسُ ، وَالأَکلُ عَلَی الجَنابَةِ ، وغِشیانُ المَرأَةِ فی أیّامِ حَیضِها ، وَالأَکلُ عَلَی الشِّبَعِ ؛
پنج چیز است که پیسی میآورَد : نوره کشیدن در روز جمعه و چهارشنبه ؛ وضو گرفتن و غسل کردن با آبی که به آفتاب گرم شده است ؛ خوردن در حال جنابت ؛ آمیزش با زن در هنگام حائض بودنش ؛ و خوردن در حال سیری
الخصال ، صفحه ۲۷۰ ، حدیث - ۹ عن ابن عبّاس ، روضة الواعظین ، صفحه ۳۳۸ ، بحار الأنوار ، جلد ۵۹ ، صفحه ۳۴ ، حدیث - ۱۱ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۵۰۸
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَن جامَعَ امرَأَتَهُ وهِیَ حائِضٌ ، فَخَرَجَ الوَلَدُ مَجذوماً أو أبرَصَ ، فَلا یَلومَنَّ إلاّ نَفسَهُ ؛
هر کس با زن خود در حالی که وی حائض است ، آمیزش کند و فرزند جذامی یا پیس زاده شود ، مبادا جز خود را نکوهش کند
کتاب من لا یحضره الفقیه ، جلد ۱ ، صفحه ۹۶ ، حدیث - ۲۰۱ ، مکارم الأخلاق ، جلد ۱ ، صفحه ۴۵۹ ، حدیث - ۱۵۵۷ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۰۲
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
إنَّ اللّهَ تَبارَکَ وتَعالی کَرِهَ لَکُم أیَّتُهَا الاُمَّةُ أربَعاً وعِشرینَ خَصلَةً ونَهاکُم عَنها : . کَرِهَ لِلرَّجُلِ أن یَغشَی امرَأَتَهُ وهِیَ حائِضٌ ، فَإِن غَشِیَها فَخَرَجَ الوَلَدُ مَجذوماً أو أبرَصَ ، فَلا یَلومَنَّ إلاّ نَفسَهُ ؛
ای امّت! خداوند تبارک و تعالی برای شما امّت ، ۲۴ چیز را دوست ندارد و شما را از آنها نهی میکند : . برای مرد ، این را خوش نمیدارد که با زن خویش در حالی که وی حائض است ، آمیزش کند پس اگر چنین کند و فرزند حاصل از آن جذامی یا گرفتار پیسی زاده شود ، مبادا جز خویش را نکوهش کند
کتاب من لا یحضره الفقیه ، جلد ۳ ، صفحه ۵۵۶ ، حدیث - ۴۹۱۴ ، الخصال ، صفحه ۵۲۰ ، حدیث - ۹ ، الأمالی للصدوق ، صفحه ۳۷۸ ، حدیث - ۴۷۸ کلّها عن الحسین بن زید عن الإمام الصادق عن آبائه علیهمالسلام ، المحاسن ، جلد ۲ ، صفحه ۴۱ ، حدیث - ۱۱۳۱ عن سلیمان بن جعفر البصری عن الإمام الصادق عن آبائه علیهمالسلام ولیس فیه صدره ، بحار الأنوار ، جلد ۷۶ ، صفحه ۳۳۸ ، حدیث - ۲ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۰۲
امام رضا عليهالسلام :
الجِماعُ بَعدَ الجِماعِ مِن غَیرِ أن یَکونَ بَینَهُما غُسلٌ ؛ یورِثُ لِلوَلَدِ الجُنونَ؛
آمیزش پس از آمیزش، بی آن که میان آنها غسلی صورت پذیرفته باشد، دیوانگی فرزند را در پی میآورَد.
طبّ الإمام الرضا عليهالسلام ، صفحه ۲۸ ، بحار الأنوار ، جلد ۶۲ ، صفحه ۳۲۱ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۲۶۸
رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم
فی وَصایاهُ لِعَلِیٍّ عليهالسلام : یا عَلِیُّ ، لا تُجامِعِ امرَأَتَکَ فی أوَّلِ الشَّهرِ ووَسَطِهِ وآخِرِهِ ؛ فَإِنَّ الجُنونَ وَالجُذامَ وَالخَبَلَ لَیُسرِ عُ إلَیها وإلی وَلَدِها
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم
در سفارشهای ایشان به امام علی عليهالسلام : ای علی! در آغاز ، میان و پایان ماه با همسرت همبستری مکن؛ چه ، [در این صورت] دیوانگی ، جذام و تباهمغزی به سوی وی و فرزندش خواهد شتافت.
کتاب من لا یحضره الفقیه ، جلد ۳ ، صفحه ۵۵۲ ، حدیث - ۴۸۹۹ ، علل الشرائع ، صفحه ۵۱۵ ، حدیث - ۵ ، الأمالی للصدوق ، صفحه ۶۶۳ ، حدیث - ۸۹۶ کلّها عن أبی سعید الخدری ، بحار الأنوار ، جلد ۱۰۳ ، صفحه ۲۸۱ ، حدیث - ۱ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۲۶۸
امام صادق عليهالسلام :
إنَّ اللّه عز و جل یُحِبُّ البیتَ الذی فیهِ العُرسُ ، ویُبغِضُ البیتَ الذی فیهِ الطلاقُ ، وما مِن شَیءٍ أبغَضَ إلی اللّه عز و جل مِن الطلاقِ ؛
خداوند عز و جل خانهای را که در آن عروسی باشد دوست دارد و خانهای را که در آن طلاق باشد ، دشمن دارد و نزد خداوند عز و جل چیزی منفورتر از طلاق نیست
الکافی : ۶ / ۵۴ / ۳ منتخب میزان الحکمة : ۳۴۴
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
ما أحَلَّ اللّه شیئا أبغَضَ إلَیهِ مِن الطَّلاقِ ؛
خداوند چیزی را که نزد او منفورتر از طلاق باشد، حلال نکردهاست
کنزالعمّال : ۲۷۸۷۱ منتخب میزان الحکمة : ۳۴۲
امام رضا عليهالسلام فرمودند:
لَیْسَ بَیْنَ الْوالِدِ وَ وَلَدِهِ رِبا وَ لا بَیْنَ الزَّوْجِ وَ الْمَرأَةِ رِبا؛
بین پدر و فرزند و بین شوهر و همسرش ربا (حرام) نیست.
فقه الرضا، ص ۲۵۸
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
خَمْسُ خِصالٍ مَنْ فَـقَـدَ واحِدَةً مِنْهُنَّ لَمْ یَزَلْ ناقِصَ العَیْشِ زائِلَ الْعَقْلِ مَشْغولَ الْقَلْبِ، فَاَوَّلُّها: صِحَّةُ البَدَنِ وَ الثّانیَةُ: اَلاَْمْنُ وَ الثّالِثَةُ: اَلسَّعَةُ فِی الرِّزْقِ، وَ الرّابِعَةُ: اَلاَْنیسُ الْمُوافِقُ (قال الراوی:) قُلْتُ: و مَا الاَْنیسُ الْمُوافِقُ؟ قال: اَلزَّوجَةُ الصّالِحَةُ، وَ الوَلَدُ الصّالِحُ، وَ الْخَلیطُ الصّالِحُ وَ الخامِسَةُ: وَ هِیَ تَجْمَعُ هذِه الْخِصالَ: الدَّعَةُ؛
پنج چیز است که هر کس یکی از آنها را نداشته باشد، همواره در زندگیاش کمبود دارد و کم خرد و دل نگران است: اول، تندرستی، دوم امنیت، سوم روزی فراوان، چهارم همراهِ همرأی. راوی پرسید: همراهِ همرأی کیست؟ امام فرمودند: همسر و فرزند و همنشین خوب و پنجم که در برگیرنده همه اینهاست، رفاه و آسایش است.
خصال، ص ۲۸۴
امام سجاد عليهالسلام فرمودند:
وَ اَمّا حَقُّ الزَّوجَةِ فَاَنْ تَعْلَمَ اَنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ جَعَلَها لَکَ سَکَنا وَ اُنْسا فَتَعْلَمَ اَنَّ ذلِکَ نِعْمَةٌ مِنَ اللّهِ عَلَیْکَ فَـتُـکْرِمَها وَ تَرْفُقَ بِها وَ اِنْ کانَ حَقُّکَ اَوجَبَ فَاِنَّ لَها عَلَیْکَ اَنْ تَرْحَمَها؛
حق زن این است که بدانی خداوند عزوجل او را مایه آرامش و انس تو قرار داده و این نعمتی از جانب اوست، پس احترامش کن و با او مدارا نما، هر چند حق تو بر او واجبتر است اما این حق اوست که با او مهربان باشی.
من لایحضره الفقیه، ج ۲، ص ۶۲۱، ح ۳۲۱۴
امام علی عليهالسلام فرمودند:
أَحسِنِ الصُّحبَةَ لَها فَیَصفُوَ عَیشُکَ؛
با همسرت خوش رفتار باش تا زندگی ات با صفا گردد.
من لایحضره الفقیه، ج۴، ص۳۹۲، ح۵۸۳۴
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند :
خَیْرُکُم خَیْرُکُم لِنِسائِهِ و اَنَا خَیْرُکُم لِنِسائی؛
بهترین شما کسی است که برای زنان خود بهتر باشد و من بهترین شما برای زن خود هستم.
من لایحضره الفقیه، ج ۳، ص ۴۴۳
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند :
اِذا اَتی اَحَدُکُم اَهلَهُ فَلیَستَتِر، فَاِنَّهُ اِذا لَم یَستَتِر استَحیَتِ المَلائِکَةُ وَ خَرَجَت، وَ حَضَرَتِ الشَّیاطینُ؛
هرگاه کسی از شما خواست با همسرش آمیزش کند ، باید خود را بپوشاند ، چرا که اگر نپوشاند ، فرشتگان حیا می کنند و خارج می شوند و شیطان حاضر می شود.
کنز العمّال، ح ۴۴۸۳۵
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند :
إنَّ الرَّجُلَ إذا نَظَرَ إلَی امرَأَتِهِ وَنَظَرَت إلَیهِ نَظَرَ اللّه تَعالی إلَیهِما نَظَرَ الرَّحَمَةِ؛
وقتی مردی به همسر خود نگاه کند و همسرش به او نگاه کند خداوند بدیده رحمت به آنان نگاه می کند.
نهج الفصاحه، ح ۶۲۱
امام علی عليهالسلام فرمودند:
إذا أرادَ اللّهُ بِعَبدٍ خَیرا ألهَمَهُ القَناعَةَ و أصلَحَ لَه زَوجَهُ ؛
وقتی خداوند خیرخواه بندهای باشد، قناعت را در دل او میاندازد و همسرش را شایسته میگردانَد
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث - ۴۱۱۵
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اذا ایقظ الرجل اهله من اللیل توضیا و صلیا کتبا من الذاکرین الله کثیرا و الذاکرات ؛
هرگاه مردی همسر خویش را در نیمه های شب بیدار کند و با هم وضو بسازند و به نماز بایستند، آنان از ذاکرانی ، که خداوند تبارک و تعالی بسیار یاد می کنند، محسوب می گردند.
(میزان الحکمه ، ج ۵، ص ۴۱۸).
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
من کان له امرئة توذیه لم یقبل الله صلاتها و لاحسنة من عملها حتی تعینه و ترضیه و ان صامت الدهر... و علی الرجل مثل ذلک الوزر اذا کان لها مؤ ذیا ظالما ؛
کسی که همسر خود را بیازارد، نماز و اعمال نیک او مورد پذیرش الهی قرار نمی گیرد، مگر آن که به کمک او بپردازد و رضایتش را جلب کند، گرچه همیشه روزه دار باشد والبته شوهر نیز دارای همین نوع از عقاب است و در صورتی که همسر خویش را بیازارد و به او ظلم روا دارد.
(وسائل الشیعه ، ج ۱۴، ص ۱۱۶)
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
رَحِمَ اللّهُ رَجلاً قامَ مِنَ اللیلِ فَصلّی وأیقَظَ امرَأتَهُ فَصَلَّت ، فإن أبَت نَضَحَ فی وَجهِها الماءَ ، رَحِمَ اللّهُ امرأةً قامَت مِن اللیلِ فَصلَّت وأیقَظَت زَوجَها ، فإن أبی نَضَحَت فی وَجهِهِ الماءَ ؛
رحمت خدا بر آن مردی باد ، که نیمههای شب برخیزد و نماز بخواند و همسرش را برای نماز خواندن بیدار کند و اگر بیدار نشد آب به صورتش بپاشد رحمت خدا بر آن زنی باد که نیمههای شب از خواب برخیزد و نماز بخواند و شوهرش را برای نماز بیدار کند و اگر امتناع کرد ، به صورتش آب پاشد
سنن أبی داود : ۱۴۵۰ منتخب میزان الحکمة : ۳۳۰
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
خَمسُ خِصالٍ تورِثُ البَرَصَ : النّورَةُ یَومَ الجُمُعَةِ ویَومَ الأَربَعاءِ، وَالتَوَضُّؤُ وَالاِغتِسالُ بِالماءِ الَّذی تُسَخِّنُهُ الشَّمسُ، وَالأَکلُ عَلَی الجَنابَةِ، وغِشیانُ المَرأَةِ فی أیّامِ حَیضِها، وَالأَکلُ عَلَی الشِّبَعِ؛
پنج چیز است که پیسی میآورَد: نوره کشیدن در روز جمعه و چهارشنبه؛ وضوگرفتن و غسل کردن با آبی که به آفتاب گرم شده است؛ خوردن درحال جنابت؛ آمیزش با زن در هنگام حائض بودنش؛ و خوردن در حال سیری
الخصال، صفحه ۲۷۰، حدیث - ۹
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
من رزقه اللَّه امرأه صالحه فقد أعانه علی شطر دینه فلیتّق اللَّه فی الشّطر الباقی؛
هر که را خدا زنی پارسا داده وی را بر نصف دین خویش یاری کرده و باید در باره نصف دیگر آن از خدا بترسد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ما استفاد المؤمن بعد تقوی اللَّه عزّ و جلّ خیرا له من زوجه صالحه إن أمرها أطاعته و إن نظر إلیها سرّته و إن أقسم علیها أبرّته و إن غاب عنها نصحته فی نفسها وماله؛
مؤمن پس از پرهیزکاری خدای عز و جل چیزی بهتر از زن پارسائی که فرمانش دهد اطاعت کند و اگر بدو نگرد مسرورش کند و اگر در باره او قسم خورد قسمش را رعایت کند واگر از او غایب شود مال وی و عفت خویش حفظ کند، چیزی بهتر از این نیابد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ما من حلال أبغض إلی اللَّه من الطّلاق؛
هیچ حلالی نزد خدا مبغوضتر از طلاق نیست.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
لیس للمرأه أن تنتهک شیئا من مالها إلّا بإذن زوجها؛
زن حق ندارد چیزی از مال خود را بی اجازه شوهرش ببخشد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
کفی بالمرء إثما أن یضیع من یقوت؛
گناهکاری مرد همین بس که عیال خویش را بی تکلیف گذارد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
خیارکم خیارکم لنسائهم؛
بهترین شما کسانی هستند که برای زنان خود بهتر باشند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
خدمتک زوجتک صدقه.
خدمتی که به زن خود می کنی، صدقه است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
تعوّذوا باللَّه من ثلاث فواقر: جار سوء إن رأی خیرا کتمه و إن رأی شرّا أذاعه و زوجه سوء إن دخلت علیها لسنتک و إن غبت عنها خانتک و إمام سوء إن أحسنت لم یقبل و إن أسأت لم یغفر؛
از سه چیز به خدا پناه ببرید که کمر شکن است: همسایه بد که اگر خیری ببیند مستور دارد و اگر بدی ببیند منتشر سازد و همسر بدی که اگر پیش وی باشی بد زبانی کند و اگر پیش وی نباشی به تو خیانت کند و پیشوای بدی که اگر نیکی کنی نپذیرد و اگر بدی کنی نبخشد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إنّ اللَّه تعالی یبغض الطّلاق؛
خداوند طلاق را دشمن دارد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إنّ الرّجل إذا نظر إلی امرأته و نظرت إلیه نظر اللَّه تعالی إلیهما نظر الرّحمه؛
وقتی مرد به زن خود نگرد و زنش بدو نگرد خداوند به دیده رحمت بر آنها می نگرد.
نهج الفصاحه
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
أبغَضُ الحَلالِ إلَی اللَّهِ الطَّلاقُ؛
منفورترین چیزهای حلال در پیش خدا طلاق است.
نهج الفصاحه
إجْتَنِبُوا الْغِشْیانَ فی اللَّیْلَةِ الَّتی تُریدُون فیها السَّفَرَ، فإنَّ مَنْ فَعَلَ ذلِکَ، ثُمَّ رُزِقَ وَلَدٌ کانَ جَوّالَةً ؛
امام حسین عليهالسلام فرمودند:
در آن شبی که قصد مسافرت دارید، با همسر خود زناشوئی نکنید، که چنانچه عمل زناشوئی انجام گردد و در آن زمان فرزندی منعقد شود، بسیار متحرّک و افکارش مغشوش می باشد.
وسائل الشّیعة، ح ۲۰، ج ۳، ص ۲۴۳
قالَتْ فاطِمَةُ الزَّهْراء عليهاالسلام : یا أبَا الحَسَن، إنّی لأسْتَحی مِنْ إلهی أنْ أکَلِّفَ نَفْسَکَ ما لا تَقْدِرُ عَلَیْهِ ؛
حضرت فاطمه زهرا عليهاالسلام خطاب به همسرشان امیرالمؤمنین علی عليهالسلام کردند و اظهار نمودند: من از خدای خود شرم دارم که از تو چیزی را در خواست نمایم و تو توان تهیه آن را نداشته باشی.
امالی شیخ طوسی، ج ۲، ص ۲۲۸
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
کسی که همسر خود را بیازارد، نماز و اعمال نیک او مورد پذیرش الهی قرارنمی گیرد، مگر آن که به کمک او بپردازد و رضایتش را جلب کند، گر چه همیشه روزه دار باشد و البته شوهر نیز دارای همین نوع از عقاب است ، درصورتی که همسر خویش را بیازارد و به او ظلم روا دارد.
( وسائل الشیعه ، ج ,۱۴ ص ۱۱۶ )
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
خَیْرُکُم خَیْرُکُم لِنِسائِهِ و اَنَا خَیْرُکُم لِنِسائی؛
بهترین شما کسی است که برای زنان خود بهتر باشد و من بهترین شما برای زن خود هستم.
من لایحضره الفقیه، ج ۳، ص ۴۴۳.
امام رضا عليهالسلام می فرمایند:
همبستری در حال حیض باعث جذام فرزند میشود. همبستریای که در پی آن دفع مَنی و ادرار نباشد باعث سنگ کلیه و مثانه میشود.
طب الرضا، ص ۷۵.
امام علی عليهالسلام می فرمایند:
انس و همدمی در سه کس باشد: همسر همراه، فرزند صالح، و برادر همراه.
(غررالحکم ، باب انس و الفت)
امام سجاد عليهالسلام می فرمایند:
وَ اَمّا حَقُّ الزَّوجَةِ فَاَنْ تَعْلَمَ اَنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ جَعَلَها لَکَ سَکَنا وَ اُنْسا فَتَعْلَمَ اَنَّ ذلِکَ نِعْمَةٌ مِنَ اللّهِ عَلَیْکَ فَـتُـکْرِمَها وَ تَرْفُقَ بِها وَ اِنْ کانَ حَقُّکَ اَوجَبَ فَاِنَّ لَها عَلَیْکَ اَنْ تَرْحَمَها؛
حق زن این است که بدانی خداوند عزوجل او را مایه آرامش و انس تو قرار داده و این نعمتی از جانب اوست، پس احترامش کن و با او مدارا نما، هر چند حق تو بر او واجبتر است اما این حق اوست که با او مهربان باشی.
من لایحضره الفقیه، ج ۲، ص ۶۲۱
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
حَقُّ الْوَلَدِ عَلی والِدِهِ... اَنْ یَسْتَفْرِهَ اُمَّهُ ؛
حق فرزند بر پدر این است که مادر او را گرامی بدارد.
کافی ، ج ۶، ص ۴۸.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
وَالَّذی نَفْسی بِیَدِهِ لَوْ اَنَّ رَجُلاً غَشِیَ امْرَاَتَهُ وَ فِی الْبَیْتِ صَبیٌّ مُسْتَیْقِظٌ یَراهُما وَیَسْمَعُ کَلامَهُما وَنَفَسَهُما ما اَفْلَحَ اَبَدا ؛ اِذا کانَ غُلاما کانَ زانیا اَوْ جاریَةً کانَتْ زانیَةً؛
سوگند به کسی که جانم به دست اوست ، اگر کسی با همسرش درآمیزد و در اتاق ، کودکی بیدار باشد که آنان را ببیند و سخن گفتن و صدای نَفَس آنان را بشنود ، هرگز رستگار نمیشود اگر پسر باشد ، مردی زناکار و اگر دختر باشد ، زنی زناکار میگردد
کافی، ج ۵، ص ۵۰۰، ح ۲.
امام رضا عليهالسلام می فرمایند :
لا تَقْرَبِ النِّساءَ فی اَوَّلِ اللَّیْلِ لا شِتاءً وَ لا صَیْفا وَ ذلِکَ اَنَّ الْمَعِدَةَ وَ الْعُروقَ تَـکونُ مُمْتَلِئَةً وَ هُوَ غَیْرُ مَحْمودٍ ، یُتَخَوَّفُ مِنْهُ الْقولَنْجُ وَ الفالِجُ ، وَ الْلَّقْوَةُ وَ النِّقرِسُ ، وَ الْحَصاةُ وَ التَّقْطیرُ ، وَ الْفَتْقُ وَ ضَعْفُ الْبَصَرِ وَ الدِّماغِ. فَاِذا اُریدَ ذلِکَ فَلْیَکُنْ فی آخِرِ اللَّیْلِ؛ فَاِنَّهُ اَصَحُّ لِلْبَدَنِ ، وَ اَرْجی لِلْوَلَدِ ، وَ اَذْکی لِلْعَقْلِ فِی الْوَلَدِ الَّذی یُقْضی بَیْنَهُما؛
آغاز شب ، چه در زمستان و چه در تابستان ، با زنان آمیزش مکن ، این بدان جهت است که معده و رگها پُرند و این وضعیت مناسبی [برای آمیزش] نیست و بیم قولنج و فلج و لقوه چانه و نِقرس و سنگ [کلیه [و تقطیر (چکایش(بول وفتق و ضعف در بینایی و ذهن میرود پس اگر قصد آمیزش دارد ، باید در پایان شب انجام دهد، که برای بدن ، صحتافزاتر و برای فرزنددار شدن امیدبخشتر و برای باهوش شدن فرزندی که در این میان پدید میآید ، بهتر است
طب الامام الرضا عليهالسلام ، ص ۶۴.
امام صادق عليهالسلام می فرمایند :
الْمَرأَةُ تَحیضُ، یَحْرُمُ عَلی زَوْجِها اَن یَأتِیَها لِقَولِ اللّهِ تَعالی و لا تَقرَبوهُنَّ حَتّی یَطهُرْنَ)؛
زنی که در عادت ماهیانه (حیض) است بر شوهرش آمیزش با او حرام است به دلیل این گفته خداوند متعال: به زنان حائض نزدیک نشوید تا زمانی که پاک گردند.
وسائل الشیعه ، ج ۲، ص ۳۲۲، ح ۹.
امام رضا عليهالسلام می فرمایند:
کسی که نعمت دارد باید که بر عیالش در هزینه وسعت بخشد.
(تحف العقول ، ص ۴۶۶)
امام صادق عليهالسلام می فرمایند:
اَلاُنسُ فی ثَلاثٍ : فِی الزَّوجَةِ المُوافِقَةِ وَالوَلَدِ البارِّ وَالصِّدیقِ المُصافی؛
انس (وآرامش) در سه چیز است : در زن سازگار ، فرزند خوشرفتار و دوست باصفای وفادار.
تحف العقول، ص ۳۱۸
حضرت فاطمه زهرا عليهاالسلام می فرمایند:
بهترین شما کسی است که در برخورد با مردم نرم تر و مهربان تر است و ارزشمندترین مردم کسانی هستند که با همسرانشان مهربان و بخشنده اند.
کنزالعمال، ج۷، ص ۲۲۵.
حضرت فاطمه زهرا عليهاالسلام می فرمایند:
خیارکم ألینکم مناکبة و اکرمهم لنسائهم؛
بهترین شما کسی است که در برخورد با مردم نرم تر و مهربان تر است و ارزشمندترین مردم کسانی هستند که با همسرانشان مهربان و بخشنده اند.
کنزالعمال، ج۷، ص ۲۲۵.
وَالَّذی نَفْسی بِیَدِهِ لَوْ اَنَّ رَجُلاً غَشِیَ امْرَاَتَهُ وَ فِی الْبَیْتِ صَبیٌّ مُسْتَیْقِظٌ یَراهُما وَیَسْمَعُ کَلامَهُما وَنَفَسَهُما ما اَفْلَحَ اَبَدا ؛ اِذا کانَ غُلاما کانَ زانیا اَوْ جاریَةً کانَتْ زانیَةً؛
سوگند به کسی که جانم به دست اوست ، اگر کسی با همسرش درآمیزد و در اتاق ، کودکی بیدار باشد که آنان را ببیند و سخن گفتن و صدای نَفَس آنان را بشنود ، هرگز رستگار نمیشود اگر پسر باشد ، مردی زناکار و اگر دختر باشد ، زنی زناکار میگردد
کافی، ج ۵، ص ۵۰۰، ح ۲.
امام رضا عليهالسلام :
لا تَقْرَبِ النِّساءَ فی اَوَّلِ اللَّیْلِ لا شِتاءً وَ لا صَیْفا وَ ذلِکَ اَنَّ الْمَعِدَةَ وَ الْعُروقَ تَـکونُ مُمْتَلِئَةً وَ هُوَ غَیْرُ مَحْمودٍ ، یُتَخَوَّفُ مِنْهُ الْقولَنْجُ وَ الفالِجُ ، وَ الْلَّقْوَةُ وَ النِّقرِسُ ، وَ الْحَصاةُ وَ التَّقْطیرُ ، وَ الْفَتْقُ وَ ضَعْفُ الْبَصَرِ وَ الدِّماغِ. فَاِذا اُریدَ ذلِکَ فَلْیَکُنْ فی آخِرِ اللَّیْلِ؛ فَاِنَّهُ اَصَحُّ لِلْبَدَنِ ، وَ اَرْجی لِلْوَلَدِ ، وَ اَذْکی لِلْعَقْلِ فِی الْوَلَدِ الَّذی یُقْضی بَیْنَهُما؛
آغاز شب ، چه در زمستان و چه در تابستان ، با زنان آمیزش مکن ، این بدان جهت است که معده و رگها پُرند و این وضعیت مناسبی [برای آمیزش] نیست و بیم قولنج و فلج و لقوه چانه و نِقرس و سنگ [کلیه [و تقطیر (چکایش) بول وفتق و ضعف در بینایی و ذهن میرود پس اگر قصد آمیزش دارد ، باید در پایان شب انجام دهد، که برای بدن ، صحتافزاتر و برای فرزنددار شدن امیدبخشتر و برای باهوش شدن فرزندی که در این میان پدید میآید ، بهتر است
طب الامام الرضا عليهالسلام ، ص ۶۴.
امام باقر عليهالسلام میفرمایند:
النسآء یحببن ان یرین الرجل فی مثل ما یحب الرجل ان یری فیه النسآء من الزینة ؛
همان گونه که مردان دوست دارند زینت و آرایش را در زنانشان ببینند، زنان نیز دوست دارند زینت و آرایش را در مردانشان ببینند
مکارم الاخلاق، ص۸۰
عَن النبی صلىاللهعليهوآلهوسلم قال: ثلاثةٌ حقٌ علی الله تعالی عونُهم، المجاهدُ فی سبیلِ اللهِ و المکاتِبُ الذی یُریدُ الاَداءَ، و الناکحْ الذّی یُریُد العفافَ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: سه گروه بر خداوند متعال حق دارند تا آنها را یاری کند: مجاهد در راه خدا و کسی که سعی می کند تا قرض خویش را ادا کند و آنکه می خواهد ازدواج کند تا دامن خویش را پاک نگهدارد.
«نهج الفصاحه، ح ۱۲۱۹»
عَن الامام الصادق عليهالسلام : لما زُفّتْ فاطمةُ الی عَلیٍ عليهالسلام نَزلَ جبرئیلُ و میکائیلُ و اسرافیلُ فَکبرَ جَبرئیلُ و کبّر اسرافیلُ و کبّر میکائیلُ فکبرتِ الملائکةُ و جرِت السُنةُ بالتکبیرِ فی الزفافِ الی یومِ القیامةِ.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: وقتی که شب عروسی حضرت فاطمه عليهاالسلام فرا رسید، جبرئیل و میکائیل و اسرافیل آمدند. جبرئیل تکبیر گفت و سپس اسرافیل و پس از آن میکائیل تکبیر گفت و آنگاه فرشتگان نیز تکبیر گفتند و بر این اساس «سنت» است که در شب عروسی «تکبیر» گفته شود.
«سنن النبی، ص ۱۵۰»
عَن الامامِ موسی بنِ جعفرٍ عليهالسلام قال: ثَلاثةٌ یُستظلونَ بظلِ عَرشِ اللهِ یومَ القیامةِ یومٌ لا ظِلَّ الا ظلةُ رَجلٌ زوّجَ اَخاهُ المسلمَ او اَخدمهُ او کتَمَ له سرّاً.
امام موسی بن جعفر عليهالسلام فرمودند: خداوند در روز قیامت سه دسته را در زیر سایه عرش خویش پناه می دهد در حالتی که سایه ای جز سایه عرش پروردگار وجود ندارد و آنها عبارتند از: کسی که برادر مسلمان خود را زن دهد و کسی یا به برادر دینی خود خدمت کند و یا آنکه از فاش شدن اسرار برادر مسلمانش جلوگیری کند.
«نور الثقلین، ج ۳، ص ۵۹۹»
عَن الامام الصادق عليهالسلام : و لا تزوّجوا الحمقاءَ.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: با زنان احمق ازدواج نکنید.
«قصارالجمل، ج ۱، ص ۲۹»
قال الامامُ الجوادُ عليهالسلام : انّ الله عَزوجلَّ حَرمَ علی شیعتنا المُسکرَ مِن کل شرابٍ و عَوَّضَهم عَن ذلک المتعةَ.
امام جواد عليهالسلام فرمودند: خداوند متعال بر شیعیان ما استفاده از هر چیز مست کننده را حرام نموده و در برابر آن ازدواج موقت را حلال دانسته است.
«معانی الاخبار، ص ۳۱۶»
عَن الامام الرضا عليهالسلام : انَّ اللهَ جَعلَ اللّیل سکناً و جعل النساءَ سکناً و مِن السنةِ التزویجُ باللیلِ و اطعامُ الطّعامِ.
امام رضا عليهالسلام فرمودند: خداوند متعال شب را برای استراحت و آرامش قرار داده و زن را نیز مایه آرامش مرد قرار داده است و از سنت پیامبر است ازدواج در شب و طعام دادن.
«سنن النبی، ص ۱۴۷»
عَن النبی صلىاللهعليهوآلهوسلم قال: شاربُ الخَمرِ لا یزوّجُ اذا خطبَ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: با آدم شراب خوار، ازدواج نکنید.
«قصار الجمل، ج ۱، ص ۲۸۳»
قال رسولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : و اِذا ارادَ انْ یتزوجَ امرئةً بعثَ الیها مَنْ یَنظرُ الیها.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: هنگامی که مردی خواست با زنی ازدواج کند، به سوی آن زن کسی را بفرستد تا او را ببیند(مورد ارزیابی قرار دهد).
«سنن النبی، ص ۱۴۷»
قالَ رسولُ اللهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : علیکمْ بالاَبکارِ من النساء فانهنَّ اعذَبُ افواهاً انتقُ ارحاماً و ارضی بالیسیرِ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: بر شما باد به ازدواج با دختران باکره، زیرا اینان شیرین دهن تر، پاک رحم تر و سازگارترند.
«مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۱۷۹»
عَنِ النبیِ صلىاللهعليهوآلهوسلم قالَ: مَنْ تزوَّجَ اِمرئةً لم یُرِدْ بها الآ أن یَغضَّ بَصرهُ و یحصن فَرْجهُ او یصلَ رحمَهُ بارک اللهُ لَهُ فیها وبارک لها فیه.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: کسی که ازدواج نکند مگر به خاطر پاکی چشم و دامن خود و یا جهت صله رحم، خداوند وجود آن زن را برای او و نیز وجود او را برای آن زن مبارک و میمون می سازد.
«الزواج، ص ۲۷۶»
عَن النبیِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : مَن تزوّجَ امرئةً لایتزّوجُها الآ لِجمالِها لَمْ یَرَ فیها ما یُحبُ و مَنْ تزوجها لِمالها وکلهُ الله الیهِ فعلیکمْ بذاتِ الدین.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: کسی که با زنی ازدواج کند و ازدواج نکرده باشد مگر برای زیبایی آن زن، آنچه را که دوست می دارد در او نخواهد دید و کسی که با زنی به خاطر مالش ازدواج کند، خداوند متعال او را به همان مال وی واگذارد، پس بر شما باد به ازدواج با زن با ایمان.
«وسائل الشیعه، ج ۳، ص ۶»
عَن النبی صلىاللهعليهوآلهوسلم قال: تَزوّجْ فانَّ فی التزویجِ بَرکةً والتعففُ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: ازدواج کن، زیرا برکت و عفت در ازدواج است.
«مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۱۶۲»
عَن النبیِ صلىاللهعليهوآلهوسلم : تَناکحوا تَناسَلُو تَکثّروا فَانی اُباهی بکمُ الاممَ یومَ القیامةِ ولو بالسِّقطِ..
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: ازدواج کنید، فرزند به هم رسانید و تعداد افراد خود را فراوان کنید، من در قیامت در برابر امتها، به شما و حتی به فرزندان سقط شده شما مباهات می کنم.
«جامع الأخبار، ص ۱۰۱»
قال رسولُ الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : اِلْتَمسوا الرزقَ بالنکاحِ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: بخواهید رزق و روزی خود را به وسیله ازدواج.
«مکارم الأخلاق، ص ۱۹۶»
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: درهای آسمان رحمت الهی در چهار مورد گشوده می شود، هنگام آمدن باران، آنگاه که فرزند به صورت پدر و مادر خود نگاه کند و هنگام بازگشایی درب خانه خدا و هنگام ازدواج، کسی که دوست دارد خدا را پاک و مطهر ملاقات کند، باید به زناشویی بپردازد.
«بحار الأنوار, ج ۱۰۰، ص ۲۲۱»
عَنِ النبی صلىاللهعليهوآلهوسلم : و مَن مَشی فی فِسادٍ ما بینَهما و لم یُفْرقْ کانَ فی سَخَطِِ اللهِ فی الدُّنیا و الآخِرَةِ و حَرِمَ انَّظَرَ إلی وَجْهِهِ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: هرکس برای ایجاد بی مهری و کاستن علاقه میان زن و مردی قدمی بردارد در دنیا و آخرت مورد لعن الهی است و از رحمت خدا محروم خواهد بود.
«ثواب الاعمال، ص ۶۶۸»
عَنِ النبی صلىاللهعليهوآلهوسلم : و مَنْ عَمِلَ فی فُرقةٍ بین امراة و زَوجِها کانَ علیهِ غَضَبُ اللهِ و لَعنتهُ فی الدنیا وَ الاخرةِ و کان حقاً علی الله ان یَرضخهُ بِألفِ صَخرةٍ منْ نارٍ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: هر کس بکوشد میان زن و مردی تفرقه اندازد، خشم و لعنت خدا بر اوست و خداوند متعال در دنیا و آخرت وی را با هزار پاره سنگ آتشین سنگسار سازد.
«ثواب الاعمال، ص ۶۶۸»
عَن النبی صلىاللهعليهوآلهوسلم : مَنْ اَحَب فِطْرتی فَلیَستَنَّ بِسُنتی و مِن سُنتی النَکاحُ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: کسی که دین مرا دوست می دارد باید به سنت من پایبند باشد و از سنتهای من ازدواج است.
«مکارم الأخلاق، ص ۱۹۶»
عَنِ النبی صلىاللهعليهوآلهوسلم : وَ مَن عملَ فی تزویجٍ بینَ مؤمنینِ حَتی یَجمعَ بَینهما زَوّجهُ اللهُ الفَ اِمراةٍ مِن الحورِ العینِ کل امرئةٍ فی قصرٍ مِنْ ذرٍ وَ یاقوتٍ وَ کانَ له بِکلِ خُطوةٍ خطاها مِن ذلک .
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: هر کس در امر برقرار ساختن ازدواج میان زن و مردی کوششی کند، خداوند متعال هزار حورالعین به وی عطا نماید که هر یک قصری از در و یاقوت دارند و نیز در برابر هر گامی که در این امر بر می دارد و یا هر کلامی که در این رابطه می گوید، خداوند عمل یک سال عبادت که روزها را روزه و شبها را در نماز باشد در نامة اعمال او می نگارد.
«ثواب الاعمال، ص ۶۶۸»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : مَنْ تزّوجَ احرزَ نِصفَ دینهِ فلیتَّقِ الله فی النصفِ الآخرِ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: کسی که ازدواج کند نصف ایمان خود را حفظ کرده، پس باید جهت حفظ نصف دیگر آن تقوای الهی را پیشه کند.
«نور الثقلین، ج ۳، ص ۵۹۶»
عَن النبی صلىاللهعليهوآلهوسلم قال: رَکعتانِ یُصلیهما المُتزوجُ اَفضلُ مِن رجلٍ عَزبٍ یَقومُ لَیلهُ و یَصومُ نهارَهُ.
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: دو رکعت نماز انسان با همسر برتر است از عمل انسان عزبی که همه شب را در نماز و روز آن را روزه دار باشد.
«وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۱۹»
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَـن تَـزَوَّجَ امرَأةً لا یَـتَزَوَّجُها إلاّ لِـجَمالِها لَم یَرَ فیها ما یُحِبُّ ، ومَن تَزَوَّجَها لِمالِها لا یَتَزَوَّجُها إلاّ وَکَلَهُ اللّهُ إلَیهِ ، فعلَیکُم بذاتِ الدِّینِ؛
هر که با زنی به خاطر زیباییاش ازدواج کند ، دلخواه خود را در او نبیند و هر که با زنی به خاطر مال و ثروتش ازدواج کند خداوند او را به همان مال و ثروت واگذارد ، پس بر شما باد به (ازدواج با) زنان متدیّن
بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۲۳۵ / ۱۹
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
لا یُختارُ حُسنُ وَجهِ المَرأةِ علی حسُنِ دِینِها ؛
نباید حُسن صورت زن را بر حُسن دینداری او برگزید
کنز العمّال : ۴۴۵۹۰ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۲
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَن أحَبَّ أن یَلقَی اللّهَ طاهِرا مُطَهَّرا فَلْیَلْقَهُ بزَوجَةٍ ؛
هر که دوست دارد که پاک و پاکیزه خدا را دیدار کند، با داشتن همسر به دیدارش رود
بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۲۲۰ / ۱۸
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
النِّکاحُ سُنَّتِی، فَمَن رَغِبَ عَن سُنَّتی فَلَیسَ مِنّی ؛
ازدواج سنّت من است ؛ پس هر که از سنّت من روی گرداند از (امّت) من نیست
بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۲۲۰ / ۲۳ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۲
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
ما مِن شابٍّ تَزَوَّجَ فی حَداثَهِسِنِّهِ إلاّ عَجَّ شَیطانُهُ : یا وَیْلَهُ ، یا وَیْلَهُ ! عَصَمَ مِنّی ثُلُثَی دِینِهِ ، فَلْیَتَّقِ اللّهَ العَبدُ فی الثُّلُثِ الباقِی ؛
هیچ جوانی نیست که در دوره جوانی خود ازدواج کند ، مگر آن که شیطان او فریاد برآورد که : «وای بر او ، وای براو ! دو سوم دینش را از (گزند) من حفظ کرد» بنابراین ، انسان باید برای حفظ یک سوم دیگر ، تقوای خدا در پیش گیرد
بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۲۲۱ / ۳۴ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۲
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
المُتَزَوِّجُ النائمُ أفضَلُ عِندَاللّه مِنَ الصائمِ القائمِ العَزَبِ ؛
همسردار خفته، نزد خدا فضیلت دارد بر بیهمسرِ روزهگیرِ شبزندهدار
بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۲۲۱ / ۲۵
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
زَوِّجُوا أیاماکُم ، فَإنَّ اللّه یُحسِنُ لَهُم فی أخلاقِهِم ، ویُوَسِّعُ لَهُم فی أرزاقِهِم ، ویَزِیدُهُم فی مُرُوّاتِهِم ؛
بیهمسران خود را همسر دهید ؛ زیرا با این کار خداوند اخلاق آنان را نیکو میگرداند و روزیهایشان را زیاد میکند و بر جوانمردیهای آنان میافزاید
بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۲۲۲ / ۳۸
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اِتَّخِذُوا الأهلَ ؛ فإنّه أرْزَقُلَکُم ؛
اهل و عیال اختیار کنید؛ زیرا که این کار روزی شما را بیشتر میکند
بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۲۱۷ / ۱ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۲
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
إیّاکُم وتَزَوُّجَ الحَمْقاءِ ، فإنَّ صُحبَتَها ضَیاعٌ ووُلْدَها ضِباعٌ ؛
از ازدواج با زن احمق بپرهیزید ؛ زیرا همنشینی با او تباهی است و فرزندانش کفتار صفت هستند
بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۲۳۷ / ۳۵ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۴
الإمامُ الحسنُ عليهالسلام
لرجل جاءَ إلَیهِ یَستَشِیرُهُ فی تَزویجِ ابنَتِهِ: زَوِّجْها مِن رَجُلٍ تَقِیٍّ ، فإنّهُ إن أحَبَّها أکرَمَها وإن أبغَضَها لَم یَظلِمْها ؛
امام حسن عليهالسلام
خطاب به مردی که با ایشان در باره ازدواج دختر خود مشورت کرد فرمودند: او را به مردی باتقوا شوهر ده ؛ زیرا اگر دختر تو را دوست داشته باشد گرامیش میدارد و اگر دوستش نداشته باشد به وی ستم نمیکند
مکارم الأخلاق : ۱ / ۴۴۶ / ۱۵۳۴ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۴
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
إذا جاءَکُم مَن تَرضَونَدِینَهُ وأمانَتَهُ یَخطُبُ (إلَیکُم) فَزَوِّجُوهُ ، إن لا تَفعَلُوهُ تَکُن فِتنَةٌ فی الأرضِ وفَسادٌ کبیرٌ ؛
هرگاه کسی به خواستگاری نزد شما آمد و دینداری و امانتداری او را پسندیدید ، به او زن دهید ؛ که اگر چنین نکنید ، در روی زمین تبهکاری و فساد بسیار پدید خواهد آمد
بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۳۷۲ / ۳ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۲
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
أظهِرُوا النِّکاحَ وأخفُوا الخِطبَةَ ؛
(مراسم) ازدواج را آشکار برگزار کنید و خواستگاری را پنهان
کنز العمّال : ۴۴۵۳۲ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۶
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
زن را صرفا برای زیبایی ظاهرش به همسری انتخاب نکن چون ممکن است زیبائی زن سبب پستی و سقوط اخلاقیش شود و همچنین به انگیزه مالش با وی پیوند زناشوئی برقرار مکن زیرا مال او می تواند وسیله سرکشی و طغیانش بر تو گردد بلکه به سرمایه دینش و ایمانش متوجه باش و با زن با ایمان ازدواج نما.
محجة البیضاء، ج ۳، ص ۸۶
امام باقر عليهالسلام :
انَّ الرّجُلَ إذا أصابَ مالاً مِن حَرامٍ لَم یُقْبَلْ مِنهُ حَجُّ ولا عُمْرَةٌ ولا صِلَةُ رَحِمٍ حتّی أنّه یَفْسُدُ فیهِ الفَرْجُ ؛
هرگاه انسان مالی از حـرام بـه دست آورد نه حجّی از او پذیرفته شود، نه عمرهای و نه صله رحمی و حتّی در ازدواج و زناشویی او تأثیر سوء میگذارد.
أمالی الطوسیّ : ۶۸۰ / ۱۴۴۷
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
رکعتان من المتاءهل خیر من اثنتین و ثمانین رکعة من العزب ؛
دو رکعت نماز کسی که همسر دارد، بهتر از هشتاد و دو رکعت نماز انسان مجرد است
(نهج الفصاحه ، ص ۳۵۰).
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
ثلاث لاتوخر و هن الصلاة اذا انت و الجنازة اذا حضرت و الایم اذا وجدت کفوا ؛
سه چیز را نباید تاءخیر انداخت ، نماز همین که وقت آن رسید، و برداشتن جنازه وقتی آماده شد، و شوهر دادن بیوه وقتی هم کفو خود را یافت
(نهج الفصاحه ، ص ۲۶۲، حدیث - ۱۲۶۱)
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
من أفضل الشّفاعه أن تشفع بین اثنین فی النّکاح؛
از جمله بهترین وساطت، وساطت میان دو کس در کار زناشوئی است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
من تزوّج فقد استکمل نصف الإیمان فلیتّق اللَّه فی النّصف الباقی؛
هر که زن بگیرد یک نیمه ایمان خویش را کامل کرده از خدا در باره نیم دیگر بترسد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
زوّجوا الأکفاء و تزوّجوا الأکفاء، و اختاروا لنطفکم؛
به اشخاص هم شأن زن بدهید و از اشخاص هم شأن زن بگیرند و محل نطفه های خود را به دقت انتخاب کنید.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
رکعتان من المتزوّج أفضل من سبعین رکعه من الأعزب؛
دو رکعت نماز شخص زن دار بهتر از هفتاد رکعت نماز عزبست.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
خیر النّکاح أیسره؛
بهترین ازدواجها آن است که آسان تر انجام گیرد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
حقّ علی اللَّه عون من نکح التماس العفاف عمّا حرّم اللَّه؛
هر که زن گیرد به این منظور که از محرمات بر کنار ماند، بر خدا لازم است که او را یاری کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ثلاث لا یجوز اللّعب فیهنّ: الطّلاق و النّکاح و العتق؛
سه چیز است که شوخی در آن روا نیست: طلاق و نکاح و آزاد کردن بنده.
نهج الفصاحه
ثلاث لا تؤخّر و هنّ الصّلاه إذا أتت و الجنازه إذا حضرت و الأیّم إذا وجدت کفؤا؛
سه چیز را نباید تأخیر انداخت: نماز همین که وقت آن رسید و بر داشتن جنازه وقتی آماده شد و شوهر دادن بیوه وقتی هم شأنی یافت.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ثلاث جدّهنّ جدّ و هزلهنّ جدّ: النّکاح و الطّلاق و الرّجعه؛
سه چیز است که جدی آن جدیست و شوخی آن نیز جدی است: نکاح و طلاق و رجوع.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ثلاثه حقّ علی اللَّه تعالی عونهم: المجاهد فی سبیل اللَّه و المکاتب الّذی یریدا الأداء و النّاکح الّذی یرید العفاف؛
سه کسند که یاری آنها بر خدا لازم است: آن که در راه خدا جهاد کند و بنده ای که برای آزادی خود قرارداد بسته و می خواهد قیمت آن را بپردازد و کسی که به منظور عفت زن می گیرد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
تنکح المرأه لأربع، لمالها، و لحسبها و لجمالها و لدینها فاظفر بذات الدّین تربّت یداک؛
زن را برای چهار چیز گیرند، مال و شرف و جمال و دین و تو زن دین دار بجوی.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
تناکحوا تکثروا فإنّی أباهی بکم الامم یوم القیامه؛
ازدواج کنید تا عده شما بسیار شود زیرا من در روز رستاخیز به فزونی شما بر امتهای دیگر افتخار می کنم.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآله می فرمایند:
تزوّجوا و لا تطلّقوا فإنّ الطّلاق یهتزّ منه العرش؛
زن بگیرید و طلاق مدهید زیرا عرش از وقوع طلاق می لرزد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
تزوّجوا و لا تطلّقوا فإنّ اللَّه لا یحبّ الذّوّاقین و لا- الذّوّاقات؛
زن بگیرید و طلاق مدهید زیرا خداوند مردانی را که مکرر زن گیرند و زنانی را که مکرر شوهر کنند، دوست ندارد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
تزوّجوا فإنّی مکاثر بکم الامم و لا تکونوا کرهبانیّه النّصاری؛
زن بگیرید که من به کثرت شما بر ملل دیگر افتخار می کنم و مانند مسیحیان راه رهبانیت پیش مگیرید.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
تزوّجوا الودود الولود فإنّی مکاثر بکم الأنبیاء؛
زن مهربان و بچه آور بگیرید زیرا من به کثرت شما بر سایر پیغمبران افتخار می کنم.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
تزوّجوا النّساء فإنّهنّ یأتین بالمال؛
زن بگیرید که زنان توانگری می آورند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
تخیّروا لنطفکم فإنّ النّساء یلدن أشباه إخوانهنّ و أخواتهنّ؛
برای نطفه های خود جای مناسب انتخاب کنید زیرا زنان نظیر برادران و خواهران خود فرزند می آورند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
تخیّروا لنطفکم فأنکحوا الأکفاء و أنکحوا إلیهم؛
برای نطفه های خود محل مناسب انتخاب کنید و از اشخاص هم شأن خود زن بگیرید و به آنها زن بدهید.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
بئس الطّعام طعام العرس یطعمه الأغنیاء و یمنعه المساکین؛
چه بد است غذای عروسی که ثروتمندان از آن بخورند و فقیران محروم مانند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
أیّما شابّ تزوّج فی حداثه سنّه عجّ شیطانه یا ویله عصم منّی دینه؛
هر جوانی در آغاز جوانی زن بگیرد شیطان وی بانگ برآرد وای بر او دین خود را از دستبرد من محفوظ داشت.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
أیّما رجل تزوّج امرأه فنوی أن لا یعطیها من صداقها شیئا مات یوم یموت و هو زان و أیّما رجل اشتری من رجل بیعا فنوی أن لا یعطیه من ثمنه شیئا مات یوم یموت و هو خائن و الخائن فی النّار؛
هر که زنی گیرد و در خاطر داشته باشد که مهر او را نپردازد هنگام مرگ چون زناکاران بمیرد و هر کس چیزی از مردی بخرد و در خاطر داشته باشد که قیمت آن را نپردازد هنگام مرگ چون خائنان بمیرد و خائن در آتش است.
نهج الفصاحه
إیّاکم و خضراء الدّمن قیل و ما خضراء الدّمن؟ قال المرأه الحسناء فی منبت سوء؛
از سبزه مزبله بپرهیزید گفتند سبزه مزبله چیست؟ گفت زن زیبا در خانواده بد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إنّ من یمن المرأه تیسیر خطبتها و تیسیر صداقها؛
نشان میمنت زن این است که خواستگاریش آسان و مهرش سبک باشد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إنّ من حقّ الولد علی والده أن یعلّمه الکتابه و أن یحسن اسمه و أن یزوّجه إذا بلغ؛
از جمله حقوق فرزند بر پدر آن است که او را نوشتن آموزد و نام او را خوب انتخاب کند و هنگام بلوغ به او زن بدهد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إنّ اللَّه تعالی لا یحبّ الذّوّاقین و لا الذّوّاقات.
خداوند مردانی را که مکرر زن بگیرند و زنانی را که مکرر شوهر کنند دوست ندارد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
التمسوا الرّزق بالنّکاح؛
به وسیله زناشوئی روزی بجوئید.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
أشیدوا النّکاح و أعلنوه؛
عقد نکاح را محکم کنید و آن را علنی سازید.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إذا خطب أحدکم المرأه و هو یخضب بالسّواد فلیعلمها أنّه یخضب؛
اگر کسی زنی را خواستگاری کرد و موی خود را رنگ می بندد باید بدو خبر دهد که موی خود را رنگ می بندد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إذا جاءکم الأکفاء فأنکحوهنّ و لا تربّصوا بهنّ الحدثان؛
وقتی اشخاص هم شأن به خواستگاری پیش شما آمدند، دختران خود را شوهر بدهید و در کار آنها منتظر حوادث مباشید.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إذا ألقی اللَّه فی قلب امرء خطبه امرأه فلا بأس أن ینظر إلیها؛
وقتی خداوند خواستگاری زنی را به دل کسی انداخته باشد، مانعی نیست که او را بنگرد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إذا أتاکم من ترضون خلقه و دینه فزّوّجوه إن لا تفعلوا تکن فتنه فی الأرض و فساد عریض؛
وقتی کسی که خلق و دین وی مایه رضایت است به خواستگاری می آید به وی زن بدهید و اگر چنین نکنید فتنه و فساد در زمین فراوان خواهد شد.
نهج الفصاحه
قال رَسُولُ اللّهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَنْ تَزَوَّجَ إمْرَأةً لِمالِها وَ کَلَهُ اللّهُ إلَیْهِ، وَ مَنْ تَزَوَّجَها لِجَمالِها رَأی فیها ما یَکَرَهُ، وَ مَنْ تَزَوَّجَها لِدینِها جَمَعَ اللّهُ لَهُ ذلِکَ؛
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
هر کس زنی را به جهت ثروتش ازدواج کند خداوند او را به همان واگذار می نماید، و هر که با زنی به جهت زیبائی و جمالش ازدواج کند خوشی نخواهد دید، و کسی که با زنی به جهت دین و ایمانش تزویج نماید خداوند خواسته های او را تأمین می گرداند.
تهذیب الأحکام، ج ۷، ص ۳۹۹، ح ۵
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
ثلاث لا تؤخر و هن الصلاة اذا انت والجنازة اذا حضرت و الأیم اذا وجدت کفؤا؛
سه چیز را نباید به تأخیر انداخت ،نماز همین که وقت آن رسید، و برداشتن جنازه وقتی آماده شد، و شوهر دادن بیوه وقتی هم کفو خود را یافت
( نهج الفصاحه ، ص ,۲۶۲ حدیث - ۱۲۶۱ )
امام حسن مجتبی عليهالسلام :
زَوِّجْها مِنْ رَجُلٍ تَقیٍّ فَاِنَّهُ اِنْ اَحَبَّها اَکْرَمَها وَ اِنْ اَبْغَضَها لَمْ یَظْلِمْها؛
دخترت را به ازدواج مردی با تقوا درآور؛ زیرا اگر دخترت را دوست داشته باشد، گرامیاش میدارد و اگر دوستش نداشته باشد به او ظلم نمیکند.
مکارم الاخلاق، ص ۲۰۴
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
هر جوانی در آغاز جوانی زن بگیرد ، شیطان وی بانگ برآورد ، وای بر او ، دین خود را از دستبرد من محفوظ داشت. (به شرط رعایت آداب همسرداری)
(نهج الفصاحه ، ح ۱۰۳۴)
رسول خدا صلىاللهعليهوآله فرمودند:
زن بگیرید که من به کثرت شما بر سایر ملل افتخار می کنم و مانند مسیحیان راه رهبانیت پیش نگیرید.
(نهج الفصاحه ، ح ۱۱۴۵)
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
وقتی کسی که خلق و دین وی مایه رضایت است به خواستگاری می آید , به او زن دهید و اگر چنین نکنید فتنه و فساد در زمین فراوان خواهد شد.
(نهج الفصاحه ، ح ۱۳۰)
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
یا مَعْشَرَ الشَّبابِ عَلَیْکُم بِالْباهِ فَاِنْ لَمْ تَسْتَطیعوهُ فَعَلَیْـکُمْ بِالصّیامِ فَاِنَّهُ وِجاؤُهُ ؛
ای گروه جوانان! ازدواج کنید اگر نمیتوانید ، روزه بگیرید ، که روزه مهارِ شهوت است
کافی ، ج ۴، ص ۱۸۰، ح ۲
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
ما مِنْ شابٍ تَزَوَّجَ فی حَداثَةِ سِنِّهِ اِلاّ عَجَّ شَیْطانُهُ : یا وَیْلَهُ ، یا وَیْلَهُ! عَصَمَ مِنّی ثُلُـثَی دینِهِ ، فَلْیَتَّقِ اللّهَ الْعَبدُ فِی الثُّـلُثِ الْباقی ؛
هر جوانی که در سن کم ازدواج کند ، شیطان فریاد بر میآورد که : وای برمن ، وای بر من! دو سوم دینش را از دستبرد من ، مصون نگه داشت پس بنده باید برای حفظ یک سومِ باقی مانده دینش ، تقوای الهی پیشه سازد
نوادر راوندی ، ص ۱۱۲
امام رضا عليهالسلام می فرمایند:
اطعام و میهمانی کردن برای ازدواج از سنت است.
(تحف العقول ، ص ۴۶۹)
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
یا مَعشَرَ الشَّبابِ عَلَیکُم بِالباهِ فَاِن لَم تَستَطیعوهُ فَعَلَیـکُم بِالصّیامِ فَاِنَّهُ وِجاؤُهُ؛
ای گروه جوانان! ازدواج کنید اگر نمیتوانید، روزه بگیرید که روزه مهارِ شهوت است.
کافی ، ج ۴، ص ۱۸۰، ح ۲
رسول اللّه صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مِن سُنَّتِی التَّزویجُ ، وَاطلُبُوا الوَلَدَ ؛ فَإِنّی اُکاثِرُ بِکُمُ الاُمَمَ غَداً وتَوَقَّوا عَلی أولادِکُم لَبَنَ البَغِیِّ مِنَ النِّساءِ ، وَالمَجنونَةِ ؛ فَإِنَّ اللَّبَنَ یُعدی
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
همسر دادن و همسر گرفتن ، از سنّت من است فرزند بجویید ؛ چرا که من ، فردا به شما بر دیگر امّتها فراوانی میجویم درباره فرزندانتان ، از شیر زنان بدکاره و دیوانه ، اجتناب کنید ؛ چرا که شیر ، سرایت میکند
بحار الأنوار ، جلد ۱۰۳ ، صفحه ۳۲۳ ، حدیث - ۹ دانش نامه احادیث پزشکی : ۱ / ۶۸۴
قال الامام الصادق عليهالسلام : لا یَطمَعَنَّ البَخیلُ فی صِلَةِ الرَّحم.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: شخص بخیل نسبت به صله رحم رغبتی از خود نشان نمیدهد.
«بحار الانوار، ج ۷۳، ص ۳۰۴»
قال الامام الصادق عليهالسلام : ما نَعْلَمُ شَیْئا یَزیدُ فِی الْعُمْرِ اِلاّ صِلَةَ الرَّحِمِ، حَتّی اِنَّ الرَّجُلَ یَکونُ اَجَلُهُ ثَلاثَ سِنینَ فَیکونُ وَصولاً لِلرَّحِمِ فَیَزیدُ اللّه فی عُمْرِهِ ثَلاثیْنَ سَنَةً فَیَجْعَلُها ثَلاثا وَ ثَلاثیْنَ سَنَةً، وَ یَکونُ اَجَلُهُ ثَلاثا وَ ثَلاثیْنَ سَنَةً فَیَکونَ قاطِعا لِلرَّحِمِ، فَیَنْقُصُهُ اللّه ثَلاثیْنَ سَنَةً وَ یَجْعَلُ اَجَلَهُ اِلی ثَلاثِ سِنینَ.
امام صادق عليهالسلام : ما، غیر از صله رحم، چیزی نمی شناسیم که بر عمر بیفزاید، تا آن جا که گاهی عمر کسی سه سال است، و وقتی که اهل صله رحم می شود، خداوند هم سی سال بر عمرش می افزاید و آن را سی و سه سال می کند و گاهی عمر کسی سی و سه سال است و قطع رحم می کند و خداوند هم سی سال از عمر او می کاهد و عمرش را به سه سال، کاهش می دهد.
«الکافی، ج ۲، ص ۱۵۲، ح ۱۷»
قال الامام علی عليهالسلام : زیادَةُ الشُّکْرِ وَ صِلَةُ الرَّحِمِ تَزیدُ فِی الْعُمْرِ وَ تَفْسَحُ فِی الاَْجَلِ.
امام علی عليهالسلام : شکرگزاری فراوان و صله رحم، عمر را زیاد می کنند و بر مُهلت زندگی می افزایند.
«عیون الحکم والمواعظ، ص ۲۷۵، ح ۴۹۹۹»
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
ما نَعْلَمُ شَیْئا یَزیدُ فِی الْعُمْرِ اِلاّ صِلَةَ الرَّحِمِ، حَتّی اِنَّ الرَّجُلَ یَکونُ اَجَلُهُ ثَلاثَ سِنینَ فَیکونُ وَصولاً لِلرَّحِمِ فَیَزیدُ اللّهُ فی عُمْرِهِ ثَلاثیْنَ سَنَةً فَیَجْعَلُها ثَلاثا وَ ثَلاثیْنَ سَنَةً، وَ یَکونُ اَجَلُهُ ثَلاثا وَ ثَلاثیْنَ سَنَةً فَیَکونَ قاطِعا لِلرَّحِمِ، فَیَنْقُصُهُ اللّهُ ثَلاثیْنَ سَنَةً وَ یَجْعَلُ اَجَلَهُ اِلی ثَلاثِ سِنینَ ؛
ما، غیر از صله رحم، چیزی نمی شناسیم که بر عمر بیفزاید، تا آنجا که گاهی عمر کسی سه سال است، و وقتی که اهل صله رحم می شود، خداوند هم سی سال بر عمرش می افزاید و آن را سی و سه سال می کند و گاهی عمر کسی سی و سه سال است و قطع رحم می کند و خداوند هم سی سال از عمر او می کاهد و عمرش را به سه سال، کاهش می دهد
کافی : ج ۲، ص ۱۵۲، ح ۱۷
امام صادق عليهالسلام :
عَظِّمُوا کِبارَکُم وصِلُوا أرحامَکُم
بزرگسالان خود را احترام کنید و صله ارحام به جای آورید
الکافی : ۲ / ۱۶۵ / ۳
امام صادق عليهالسلام :
الذُّنوبُ التی تُعَجِّلُ الفَناءَ قَطیعَةُ الرَّحِم ؛
از جمله گناهانی که مرگ و نابودی را شتاب میبخشد ، قطع رحم است
بحار الأنوار : ۷۴ / ۹۴ / ۲۳
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
إنّ الرحمَةَ لا تَنزِلُ علی قَومٍ فیهِم قاطِعُ رَحِم ؛
رحمت (خداوند) بر مردمی که در میان آنها قطع کننده رحم باشد ، فرود نمیآید
کنز العمّال : ۶۹۷۸ منتخب میزان الحکمة : ۲۳۲
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
لا تَقطَعْ رَحِمَکَ وإن قَطَعَتکَ ؛
از خویشاوند خود مبُر، گرچه او از تو ببرد.
الکافی : ۲ / ۳۴۷ / ۶
امام باقر عليهالسلام :
صلةُ الأرحامِ تُحَسِّنُ الخُلُقَ وتُسَمِّحُ الکَفَّ وتُطَیِّبُ النَّفْسَ ، وتَزِیدُ فی الرّزقِ وتُنسِئُ فی الأجَلِ ؛
صله رحم خلق و خوی را نیکو ، دست را بخشنده ، جان را پاکیزه و روزی را زیاد میکند و اجل را به تأخیر میاندازد
الکافی : ۲ / ۱۵۲ / ۱۲
حضرت فاطمه زهراء عليهماالسلام :
فَرَضَ اللّه صِلَةَ الأرحامِ مَنماةً لِلعدَدِ؛
خداوند صله ارحام را بـه جهت فـزونـی تعداد افراد مقرّر داشته است
بحار الأنوار : ۷۴ / ۹۴ / ۲۳
امام صادق عليهالسلام :
صِلْ رَحِمَکَ ولو بِشَربَةٍ مِن ماءٍ ، وأفضَلُ ما تُوصَلُ بهِ الرَّحِمُ کَفُالأذی عَنها ؛
حتّی اگر شده با نوشاندن جرعهای آب به خویشاوند صله رحم به جای آر و بهترین صله رحم آزار نرساندن به خویشاوند است
الکافی : ۲ / ۱۵۱ / ۹ منتخب میزان الحکمة : ۲۳۲
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
سِرْ سَنَةً صِلْ رَحِمَکَ ؛
برای به جا آوردن صله رحم (حتّی اگر شده) یکسال راه پیمایی کن
بحار الأنوار : ۷۴ / ۱۰۳ / ۶۱
امیر المؤمنین علیٌّ عليهالسلام
مِن وَصِیَّتِهِ لابنِهِ الحسینِ عليهالسلام : کَثرَةُ الزِّیارةِ تُورِثَ المَلالَةَ
امام علی عليهالسلام در وصیّت به فرزند خود حسین عليهالسلام فرمودند: دیدار زیاد ، ملالآور است.
بحار الأنوار : ۷۷ / ۲۳۷ / ۱
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
إنَّ أعجَلَ الخَیرِ ثَوابا صِلةُ الرَّحِم ؛
ثواب صله رحم زودتر از ثواب هر کار خیر دیگری میرسد
الکافی : ۲ / ۱۵۲ / ۱۵ منتخب میزان الحکمة : ۲۳۲
امام صادق عليهالسلام :
فَصِلُوا أرحامَکُم، وبَرُّوا بِإخوانِکم، ولو بِحُسنِ السَّلامِ ورَدِّ الجوابِ؛
صله ارحام به جای آورید و به برادران خود نیکی کنید؛ اگر چه با سلام کردنی نیکو و جواب سلام دادن باشد.
الکافی: ج ۲، ص ۱۵۷، ص ۳۱
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآله :
اَلزِّیارَةُ تُنبِتُ الْمَوَدَّةَ؛
دید و بازدید، محبّت را میرویاند.
میزان الحکمة، ح ۷۹۳۹
قال الامام علی عليهالسلام :
صِلوُا أرحامَکُم و لو بالتّسلیمِ؛
امام علی عليهالسلام فرمودند: با بستگان و خویشان صله رحم کنید، هر چند با سلام کردن باشد.
«الکافی، ج ۲، ص ۱۵۵»
قال الامام علی عليهالسلام :
فی صلةِ الرَّحِمِ حراسَةُ النِّعم؛
امام علی عليهالسلام فرمود : صله رحم، باعث پاسداری (و حفظ) نعمت ها است.
«غررالحکم، ص ۴۰۶، ح ۹۳۱۴»
قال الامام علی عليهالسلام :
صلةُ الرَّحم تُدِرُّ النِّعمَ و تَدفَعُ النِّقَم؛
امام علی عليهالسلام فرمودند: صله رحم نعمت ها را بر شما سرازیر می کند و گرفتاری ها را دور می سازد.
«غررالحکم، ص ۴۰۶، ح ۹۳۰۵»
قال الامام علی عليهالسلام :
صلةُ الرّحم تُوجِبُ المُحبَّة و تکبِتُ العدوّ؛
امام علی عليهالسلام فرمودند: صله رحم باعث ایجاد محبت (در بین خویشاوندان) و خوار و حقیر شدن دشمنان می گردد.
«غررالحکم، ص ۴۶، ح ۹۳۰۹»
قال الامام علی عليهالسلام :
اِنّ الرّحم اذا تَماسَتْ تَعاطَفَتْ؛
امام علی عليهالسلام فرمودند: خویشاوندان اگر با یکدیگر تماس و ارتباط برقرار کنند، نسبت به یکدیگر مهربان و با عطوفت می شوند.
غررالحکم، ص ۴۰۶، ح ۹۳۰۱»
قال الامام علی عليهالسلام :
«مَنْ اَتاهُ الله مالاً فلْیَصِلْ بِهِ قرابَتْهُ؛
امام علی عليهالسلام فرمودند: کسی که خدا به او (تمکن) مالی بدهد، باید بستگان خویش را به وسیله آن دستگیری نماید.
«نهج البلاغه، خطبة ۱۲۴»
قال الامام علی عليهالسلام :
لیسَ لِقاطعِ رَحِمٍ قریبٌ؛
امام علی عليهالسلام فرمودند: کسی که با خویشاوندان (رحمی) خویش قطع رابطه کند، هیچ نزدیکی (و دوستی ای) برای او نخواهد ماند.
غررالحکم، ص ۴۰۶، ح ۹۳۲۴»
قال الامام علی عليهالسلام :
أقبَحُ المعاصی قطیعةُ الرَّحمِ و العقوقِ؛
امام علی عليهالسلام فرمودند: زشت ترین گناهان، بریدن از خویشان (رحمی) و عاق شدن نسبت به پدر و مادر است.
«غررالحکم، ص ۴۰۶، ح ۹۳۱۵»
قال الامام علی عليهالسلام :
قطیعةُ الرّحم تورِثُ الفَقرَ؛
امام علی عليهالسلام فرمودند: قطع رابطه با خویشاوندان (رحمی)، تنگدستی بر جای می گذارد.
«بحار الانوار، ج ۷۱، ص ۹۱»
قال الامام علی عليهالسلام :
صِلةُ الاَرحامِ من أحسَنِ الشِّیَم؛
امام علی عليهالسلام فرمودند: پیوند با خویشاوندان، از برترین و نیکوترین اخلاق ها است.
«غررالحکم، ص ۴۰۶، ح ۹۲۹۶»
قال الامام علی عليهالسلام :
اِذا قطَعُوا الارحام جُعلَت الأموالُ فی أیدیِ الاشرار؛
امام علی عليهالسلام فرمودند: هرگاه (مردم) قطع رحم کنند، ثروت و اموال آن ها در دست اشرار قرار می گیرد.
«الکافی، ج ۲، ص ۳۹۴»
قال الامام علی عليهالسلام :
أکرِمْ ذَوی رَحِمِک فإنَّهم لَکَ نِعمَ العُدّةُ فی الشّدةِ و الرّخاءِ؛
امام علی عليهالسلام فرمودند: خویشاوندان خویش را اکرام نما ...؛ زیرا آنها در سختی و آسانی، بهترین پشتیبان و کمک برای تو هستند.
«غررالحکم، ص ۴۰۷، ح ۹۳۳۰»
قال الامام علی عليهالسلام :
مَنْ یَقبض یَدَهُ عن عَشیرتِهِ فانَّما یَقبِضُ یداً واحِدَةً عَنهُم و یُقبَضُ عنه أیدِی کَثیرةٌ منهم؛
امام علی عليهالسلام فرمودند: کسی که دست یاری و بخشش خویش را از خویشاوندانش دریغ بدارد، آن ها را از یک دست (یاری دهنده) محروم می سازد، ولی خود از یاری و بخشش دست های بسیاری بی بهره می ماند.
«غررالحکم، ص ۴۰۷، ح ۹۳۳۴»
قال الامام الصادق عليهالسلام :
... أفضَلُ ما توصَلُ بِهِ الرَّحِم کفُّ الأذی عَنْها؛
امام صادق عليهالسلام فرمودند: برترین چیزی که با آن صله ارحام انجام می گیرد، خودداری کردن از آزار و اذیّت آنان است.
«الکافی، ج ۲، ص ۱۵۱»
قال الامام الصادق عليهالسلام :
صِلَةُ الارحام تُحسِّنُ الخُلقَ و تُسَمِّحُ الکَفَّ و تُطَیِّبُ النَّفسَ و تَزیدُ فی الرّزقِ و تُنسئُ فی الأجلِ؛
امام صادق عليهالسلام فرمودند: صله ارحام، اخلاق را نیکو، دست را با سخاوت، دل و جان را پاک و روزی را زیاد می کند و مرگ را به تأخیر می اندازد.
«الکافی، ج ۲، ص ۱۵۸»
قال الامام الصادق عليهالسلام :
اِنَّ صلةَ الرَّحم و البرّ لیُهَوِّنانِ الحسابَ و یَعصِمانِ من الذُّنوبِ؛
امام صادق عليهالسلام فرمودند: صله رحم و نیکی کردن، حساب رسی را آسان می کنند و انسان را از گناه باز می دارند.
«بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۱۳۱»
قال الامام الباقر عليهالسلام :
صِلَةُ الارحام تُزَکّیِ الاعمال و تَدفَعُ البلْوی؛
امام باقر عليهالسلام فرمودند: صله ارحام، اعمال را پاک و بلاها را دور می سازد.
«الکافی، ج ۲، ص ۱۵۲»
قال الامام الرّضا عليهالسلام :
یَکونُ الرّجل یَصِلُ رَحِمَهُ فیکونُ قَد بَقِیَ من عمرِهِ ثلاثُ سنین فَیُصَیِّرُها اللهُ ثَلاثینَ سَنَةً ؛
امام رضا عليهالسلام فرمودند: چه بسا مردی که سه سال از عمرش بیش نمانده، ولی صله رحم به جا آورد و خدا به خاطر این کار، عمرش را به سی سال افزایش دهد و خدا آنچه را می خواهد انجام می دهد.
«الکافی، ج ۲، ص ۱۵۰»
قال الامام الصادق عليهالسلام :
صلةُ الرّحم و حسنُ الجوارِ یعمُرانِ الدّیارَ و یزیدانِ فی الاعمارِ؛
امام صادق عليهالسلام فرمودند: صله رحم و خوش رفتاری با همسایه، شهرها را آباد و بر عمرها می افزاید.
«بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۱۲۰»
قال الامام الصادق عليهالسلام :
مَنْ احبَّ أن یخفّفَ اللهُ عزّ و جلّ عنه سَکراتُ المَوتِ فلیکُن لِقرابَتِهِ و بوالِدَیْهِ بارّاً ؛
امام صادق عليهالسلام فرمودند: کسی که دوست دارد خدای متعال سختی های مرگ را بر او آسان سازد، نسبت به خویشان (و نزدیکان) و پدر و مادرش نیکوکار باشد؛ اگر چنین بود، خدای متعال سختی های مرگ را بر او آسان می کند و فقر (نیز) هرگز او را گرفتار نخواهد کرد.
«سفینة البحار، ج ۲، ص ۵۵۳»
قال الامام الصادق عليهالسلام :
صلةُ الرَّحِمِ تُهوِّنُ الحسابَ یومَ القیامَةِ و تَقِیَ مصارِعَ السّوءِ؛
امام صادق عليهالسلام فرمودند: رسیدگی و پیوند با خویشاوندان، حساب روز قیامت را آسان کرده و از مرگ های بد جلوگیری می کند.
«بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۱۰۴»
قال الامام الصادق عليهالسلام :
نَعوذُ باللهِ عن الذنوبِ الّتی تُعجّل الفَناءَ و تُقَرّب الآجال و تخلیّ الدیّار وَ هیَ قطیعةُ الرَّحمِ و العقوقِ و ترکُ البرِّ؛
امام صادق عليهالسلام فرمودند: به خدا پناه می بریم از گناهانی که نابودی را سرعت می بخشد، مرگ ها را نزدیک و شهرها را از ساکنانش خالی می سازد و آن گناهان، قطع رحم، آزردن پدر و مادر و ترک احسان و نیکی است.
«الکافی، ج ۲، ص ۱۸۴»
قال الامام الباقر عليهالسلام :
ثلاثُ خصالٍ لا یموتُ صاحِبُهنَّ ابداً حتّی یری وبالَهنَّ: البغیُ و قطیعةُ الرّحم و الیمین الکاذبة ؛
امام باقر عليهالسلام فرمودند: سه خصلت است که هر که آنها را دارد نمی میرد، مگر این که کیفرشان را در همین دنیا می بیند: ستم، قطع رحم و قسم دروغ، (در این میان) پاداش صله رحم زودتر از ثواب اعمال دیگر به انسان می رسد.
«الکافی، ج ۷۴، ص ۳۴۸»
قال الامام الصادق عليهالسلام :
اِتّقوا الحالقةَ فاِنَّها تمیتُ الرِّجالَ، قلتُ: و ما الحالِقَةُ؟ قال: قطیعَةُ الرَّحمِ؛
امام صادق عليهالسلام فرمودند: از حالقه بپرهیزید که مردان را به کام مرگ فرو می برد. (راوی گوید:) عرض کردم: حالقه چیست؟ فرمودند: قطع رحم.
«الکافی، ج ۲، ص ۳۴۷»
قال الامام علی بن الحسین عليهالسلام :
ایاکَ و مصاحبةَ القاطعِ لِرَحِمِهِ فاِنِّی وجَدْتُهُ مَلعوناً فی کتابِ الله فی ثَلاثَةِ مواضِعَ؛
امام سجاد عليهالسلام فرمودند: از همنشینی با کسی که رابطه خود را با خویشاوندان (رحمی) خود قطع می کند، بپرهیز! زیرا من در سه جای قرآن کریم او را مود لعن و نفرین یافتم.
«سفینة البحار، ج ۱، ص ۵۱۶»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
انّ الرّحمةَ لا تنزِلُ عَلی قَومٍ فیهِم قاطِعُ رَحِمٍ؛
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: رحمت (خدا) بر قومی که در میان آنان قطع رحم کننده باشد، نازل نمی شود.
«کنز العمال، ح ۶۹۷۸»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اذا ظَهَرَ العلمُ و احتُذِرَ العَمَل و ائْتَلَفَتِ الالسُنُ و اختَلَفَتِ القُلوبُ و تَقاطَعَتِ الأرحام هنالک لعنَهُم الله؛
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: زمانی که در جامعه ای علم گسترش یابد و به آن عمل نشود و زبان ها با هم موافق و دل ها با هم مخالف باشند و مردم با خویشاوندان (رحمی) خود قطع رابطه کنند، آن هنگام خشم و غضب الهی چنین آنان را فرا می گیرد که خداوند چشم و گوششان را کر و کور می گرداند.
«ثواب الاعمال، ص ۲۸۹»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
إثنانِ لا ینظُرُ اللهُ إلیهم یومَ القِیامَةِ قاطِعُ الرَّحِم و جارُ السّوءِ؛
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: دو گروه اند که خداوند روز قیامت (به نظر رحمت) به آنان نمی نگرد: کسی که با خویشان (رحمی) خود قطع رابطه کند و کسی که به همسایه بدی نماید.
«نهج الفصاحه، ح ۵۵»
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
اَلمَکارِمُ عَشرٌ ، فَإنِ استَطَعتَ أن تَکونَ فیکَ فَلتَکُن... : صِدقُ الَبسِ ، وَصِدقُ اللِّسانِ ، وَأداءُ الأمانَةِ ، وَصِلَةُ الرَّحِمِ ، وَإقراءُ الضَّیفِ ، وَ إطعامُ السّائِلِ ، وَالمُکافاةُ عَلیَ الصَّنائعِ ، وَالتَّذَمُّمُ لِلجارِ ، وَالتَّذَمُّمُ لِلصّاحِبِ ، وَرَأسُهُنَّ الحَیاءُ؛
مکارم ده تاست: اگر می توانی آنها را داشته باش : استقامت در سختی ها، راستگویی، امانتداری، صله رحم، میهمان نوازی، اطعام نیازمند، جبران کردن نیکی ها، رعایت حق و حرمت همسایه، مراعات حق و حرمت رفیق و در رأس همه، حیا.
(غررالحکم، ج۶، ص۴۴۱، ح۱۰۹۲۶)
امام علی عليهالسلام فرمودند:
حِراسَةُ النِّعَمِ فی صِلَةِ الرَّحِمِ؛
حفظ نعمتها در صله رحم است.
غررالحکم، ح۴۹۲۹
امام علی عليهالسلام فرمودند:
صِلَةُ الرَّحِمِ تُدِرُّ النِّعَمَ وَ تَدفَعُ النِّقَمَ؛
صله رحم، نعمتها را فراوان میکند و سختیها را از بین میبرد.
غررالحکم، ح۵۸۳۶
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
صِلَةُ الرحامِ تُحَسِّنُ الخُلُقَ وَ تُسمِحُ الکَفَّ وَتُطیبُ النَّفسَ وَتَزیدُ فِی الرِّزقِ وَتُنسِئُ فِی الجَلِ؛
صله رحم، انسان را خوش اخلاق، با سخاوت و پاکیزه جان می نماید و روزی را زیاد می کند و مرگ را به تأخیر می اندازد.
(کافی، ج ۲، ص ۱۵۱، ح ۶)
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
صِلَةُ الرحامِ تُزَ کّی العمالَ وَتُنمی الموالَ وَ تَدفَعُ البَلوی وَتُیَسِّرَ الحِسابَ وَتُنسِئُ فِی الجَلِ؛
صله رحم، اعمال را پاکیزه، اموال را بسیار، بلا را برطرف و حساب (قیامت) را آسان میکند و مرگ را به تأخیر میاندازد.
کافی، ج ۲، ص ۱۵۷، ح ۳۳
امام علی عليهالسلام فرمودند:
إنَّ أفضَلَ الخَیرِ صَدَقَةُ السِّرِّ وَ بِرُّ الوالِدَینِ وَ صِلَةُ الرَّحِمِ ؛
برترین خوبی ، صدقه پنهانی و نیکی به پدر و مادر و صله رحم است
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث ۳۵۵۰
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَن سَرَّهُ أن یُبسَطَ لَهُ فی رِزقِهِ ویُنسَأَ لَهُ فی أجَلِهِ فَلْیَصِلْ رَحِمَهُ؛
هر که خوش دارد روزیش زیاد و عمرش دراز شود ، صله رحم به جا آورد
الخصال : ۳۲ / ۱۱۲
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم :
صِلَةُ الرَّحِمِ تَزیدُ فیالعُمرِ ، وتَنفی الفَقرَ؛
صله رحم، عمر را زیــاد میکند و فقر را از بین میبرد
بحار الأنوار : ۷۴ / ۱۰۳ / ۶۱
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
افشوا السلام ، وصلوا الارحام ، و اطعموا الطعام ، و صلوا باللیل ، و الناس نیام ، تدخلوا الجنة بسلام؛
(باسلام کرن) سلام را میان مردم شایع کنید صله رحم به جای آورید اطعام کنید و در شب که همگان درخوابند به نماز برخیزید تا به سلامتی داخل بهشت گردید.
(بحارالانوار، ج ۸۷، ص ۱۵۹).
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
اَکْرَمُ اَخلاقِ النَّبیّینَ وَ الصِّدّیقینَ وَ الشُهَداءِ وَ الصّالِحینَ التَّزاوُرُ فِی اللّهِ؛
بزرگوارانهترین اخلاق پیامبران، صدیقین (انسانهای راستین) شهدا و صالحین، دیدار یکدیگر برای خداست.
دعائم الاسلام، ج ۲، ص ۱۰۶
امام محمد باقر عليهالسلام فرمودند:
سه خصلت است که دارندهاش نمیمیرد تا عاقبت شوم آن را ببیند: ستمکاری، ازخویشان بریدن، و قسم دروغ که نبرد با خداست.
کافی ، ج ۷۵ ، ص ۱۷۴
امام محمد باقر عليهالسلام فرمودند:
پیوند با خویشان ، عملها را پاکیزه مینماید ، اموال را افزایش میدهد ، بلا رادور میکند ، حساب آخرت را آسان مینماید ، و مرگ را به تاخیر میاندازد
بحارالانوار ، دار احیاء الترا العربی ، ج ۷۱ ، ص ۱۱۱
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
من أحبّ أن یبسط له فی رزقه و أن ینسأ له فی أجله فلیصل رحمه؛
هر که دوست دارد که روزی وی گشاده کنند و زندگیش طولانی شود با خویشاوند پیوند گیرد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
من قطع رحما أو حلف علی یمین فاجره رأی و باله قبل أن یموت؛
هر که از خویشاوند ببرد یا قسم دروغ خورد پیش از آن که بمیرد وبال آن ببیند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ما من شی ء أطیع اللَّه فیه بأعجل ثوابا من صله الرّحم و ما من عمل یعصی اللَّه فیه بأعجل عقوبه من بغی؛
هیچ اطاعتی را که برای خدا کرده باشند زودتر از پیوند خویشان ثواب ندهند و هیچ معصیتی را زودتر از ستمگری عقاب نکنند.
نهج الفصاحه
لا یَدخُلُ الجنَّةَ قاطِعُ الرَّحِمِ؛
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: کسی که با خویشاوندان (رَحمی) خود، قطع رابطه کند، داخل بهشت نخواهد شد.
«بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۹۱»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
ابغَضُ الاعمالِ الی الله الشِرکُ بالله، ثمّ قطعیةُ الرَّحمِ ثم الاَمرُ بِالمُنکر و النَّهی عن المعروفِ؛
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: منفورترین اعمال نزد خداوند، عبارت اند از: شرک به خدا، سپس قطع رحم و سپس امر به منکر و نهی از معروف.
«جامع السعادات، ج ۲، ص ۳۴۲»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَن ضَمِنَ لی واحِدةً ضمِنتُ لَهُ اربعةً یَصِلُ رَحمَه فَیُحِبُّهُ اللهُ تعالی و یُوَسِّعُ علیهِ رِزْقَهُ ؛
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: هر کس برای من، انجام دادن یک کار را تضمین کند، من چهار چیز را برای او تضمین می کنم: صله رحم کند تا خداوند او را دوست بدارد و روزیش را وسیع نماید، عمرش را زیاد و او را در بهشت جای دهد.
«بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۹۲»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اُوصِیَ الشّاهِدَ مِنْ اُمَّتی و الغائِبَ مِنهُم و مَن فی اصلابِ الرجالِ و أرحامِ النّساءِ الی یوم القیامَةِ أن یَصِلَ الرَّحم؛
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: سفارش می کنم حاضران و غائبان از امتم را و کسانی را که در پشت پدران و در رحم مادران خویش هستد تا روز قیامت، که صله رحم نمایند گر چه به فاصله یک سال راه باشد؛ زیرا صله رحم جزو دین است.
«الکافی، ج ۲، ص ۱۵۸»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَنْ مَشی الی ذی قرابةٍ بنفسِهِ و مالِهِ لیَصِلَ رَحِمَه أعطاهُ الله عزّ و جلّ اجرَ مِأة شهیدٍ؛
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: کسی که با جان و مالش در پی صله رحم بر آید، خداوند متعال اجر صد شهید را به او عطا می کند.
«وسائل الشیعه، ج ۶، ص ۲۸۶»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اَلصّدَقَةُ بِعَشرَةٍ و القَرضُ بثَمانیةَ عَشَرَ و صلَةُ الرَّحم بأربعةٍ و عِشْرین وَ صلةُ الِاخوان بِعِشْرینِ؛
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: پاداش صدقه در راه خدا، ده برابر است و قرض دادن، هیجده برابر و پاداش صله و پیوند با خویشاوندان، بیست و چهار برابر و پیوند با برادران دینی، بیست برابر است.
«بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۳۱»
قال الامام علی بن الحسین عليهالسلام :
ما مِنْ خُطْوَةٍ أحبُّ الی اللهِ من خُطْوَتین: خُطْوَةٌ یُسَرُّ بِها صفَّا فی سبیلِ الله تعالی وَ خُطوَةٌ الی ذی رَحم قاطعٍ؛
امام سجاد عليهالسلام فرمودند: دو گام نزد خداوند، محبوب ترین گام هاست؛ گامی در راه خدا برای تحقق لشکر اسلام (برای جهاد) برداشته شود و گامی به سوی خویشاوندی که با انسان قطع رابطه کرده است.
«بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۸۷»
قال الامام علی عليهالسلام :
من أفضَلِ المُرُوّةِ صلَةُ الرّحم؛
امام علی عليهالسلام فرمودند: صله رحم، از برترین جوانمردی ها است.
«غررالحکم، ص ۴۰۶، ح ۹۲۹۹»
قال الامام علی عليهالسلام :
أنه تعالی یَصل مَن وصلِها و یَقطَعُ مَن قَطَعها و یَکرَم مَن أکرَمَها؛
امام علی عليهالسلام فرمودند: همانا خداوند متعال به کسی که صله رحم نماید، توجه و عنایت می کند و کسی که با خویشاوندان خود قطع رابطه کند، خداوند توجه خویش را از او سلب می نماید.
«غرر الحکم، ص ۴۰۶، ح ۹۲۹۰»
قال الامام علی عليهالسلام :
انَّ صلةَ الارحام لَمِن موجباتِ الاِسلام اِنَّ اللهَ سبحانَه أمَر بِإکرامِها؛
امام علی عليهالسلام فرمودند: همانا صله رحم از واجبات دین اسلام است و خداوند سبحان نسبت به اکرام ارحام و خویشان امر فرموده است.
«غررالحکم، ص ۴۰۶، ح ۹۲۹۰»
امام علی عليهالسلام فرمودند:
ما آمَنَ باللهِ مَنْ قَطِعَ رحِمَهُ؛
کسی که با خویشاوندان خود قطع رابطه کند، به خدا ایمان نیاورده است.
غررالحکم، ص ۴۰۷، ح ۹۳۲۷
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
انَّ أعجَل الخیرِ ثواباً صلةُ الرَّحم؛
پاداش صله رحم، سریع ترین پاداش کار خیری است که به انسان می رسد.
الکافی، ج ۲، ص ۱۶۰
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
مَن مَشی اِلی ذی قَرابَةٍ بِنَفسِهِ وَ مالِهِ لِیَصِلَ رَحِمَهُ اَعطاهُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ اَجرَ مِأَةِ شَهیدٍ؛
هر کس با جان و مال خود در راه صله رحم کوشش کند، خداوند عزّوجلّ پاداش یکصد شهید به او می دهد.
من لایحضره الفقیه، ج ۴، ص ۱۶
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
اَلصَّدَقَةُ عَلی وَجهِها وَاصطِناعُ المَعروفِ وَ بِرُّ الوالِدَینِ وَصِلَةُ الرَّحِمِ تُحَوِّلُ الشِّقاءَ سَعادَةً وَتَزیدُ فِی العُمرِ وَ تَقی مَصارِ عَ السُّوءِ؛
صدقه به جا، نیکوکاری، نیکی به پدر و مادر و صله رحم، بدبختی را به خوشبختی تبدیل و عمر را زیاد و از پیشامدهای بد جلوگیری میکند.
نهج الفصاحه، ح ۱۸۶۹
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
صِلَةُ الرحامِ تُزَ کّی العمالَ وَتُنمی الموالَ وَ تَدفَعُ البَلوی وَتُیَسِّرَ الحِسابَ وَتُنسِئُ فِی الجَلِ؛
صله رحم، اعمال را پاکیزه، اموال را بسیار، بلا را برطرف و حساب (قیامت) را آسان میکند و مرگ را به تأخیر میاندازد.
(کافی، ج ۲، ص ۱۵۷، ح ۳۳)
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
لا یدخل الجنّه قاطع رحم؛
هر که پیوند خویشان ببرد به بهشت نرود.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
الضّیف یأتی برزقه و یرتحل بذنوب القوم، یمحّص عنهم ذنوبهم؛
مهمان روزی خویش بیارد گناهان کسان ببرد و گناهان آنها را پاک کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
الصّدقه علی وجهها و اصطناع المعروف و برّ الوالدین و صله الرّحم تحوّل الشّقاء سعاده و تزید فی العمر و تقی مصارع السّوء؛
صدقه به موقع و نیکوکاری و نیکی با پدر و مادر و پیوستگی خویشاوند بدبختی را به خوشبختی مبدل کند و عمر را افزایش دهد و از مرگ های بد جلوگیری کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
الصّدقه علی القرابه صدقه وصله؛
صدقه به خویشاوندان هم صدقه است هم پیوستگی خویشاوندان.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
صلوا قراباتکم و لا تجاوروهم فإنّ الجوار یورث بینکم الضّغائن؛
با خویشان دوستی کنید و همسایه ایشان مشوید که همسایگی میان شما کینه ها پدید آرد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
صله القرابه مثراه فی المال محبّه فی الأهل منساه فی الأجل؛
پیوند خویشاوندی مایه فراوانی مال و محبت کسان و تأخیر اجل است.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
صله الرّحم تزید فی العمر و صدقه السّرّ تطفی ء غضب الرّبّ؛
پیوند خویشان عمر را فزونی دهد و صدقه نهان خشم پروردگار را خاموش کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
صله الرّحم و حسن الخلق و حسن الجوار یعمران الدّیار و یزدن فی الأعمار؛
پیوند خویشان و نیک خویی و خوش همسایگی شهرها را آباد کند و عمرها را فزونی دهد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
صله الرّحم تزید فی العمر و تدفع میته السّوء؛
پیوند خویشان عمر را فزونی دهد و از مرگ بد جلوگیری کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
الرّحم معلّقه بالعرش یقول: من وصلنی وصله اللَّه و من قطعنی قطعه اللَّه؛
خویشاوندی به عرش آویخته است و گوید هر که مرا پیوند دهد خدا او را پیوند دهد و هر که مرا ببرد خدا او را ببرد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ثلاث معلّقات بالعرش: الرّحم تقول: اللّهمّ إنّی بک فلا أقطع و الأمانه تقول: اللّهمّ إنّی بک فلا أختان و النّعمه تقول: اللّهمّ إنّی بک فلا أکفر؛
سه چیز به عرش آویخته است، خویشاوندی گوید خدایا من به تو وابسته ام مرا نبرند و امانت گوید: خدایا من به تو وابسته ام در من خیانت نکنند و نعمت گوید: خدایا من به تو وابسته ام مرا کفران نکنند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
ثلاثه لا یدخلون الجنّه: مدمن الخمر و قاطع الرّحم و مصدّق بالسّحر؛
سه کسند که داخل بهشت نشوند: شراب خوار و آن که از خویشان ببرد و آن که جادو را تصدیق کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
تعرض الأعمال علی اللَّه تعالی یوم الإثنین و الخمیس فیغفر اللَّه إلّا ما کان من متشاحنین أو قاطع رحم؛
روز دوشنبه و پنجشنبه اعمال را بر خداوند عرضه می دارند و خداوند گناه کسان را می بخشد مگر گناه ستیزه جویان و کسی که از خویشاوندان بریده باشد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
بلّوا أرحامکم و لو بالسّلام؛
با خویشان نزدیکی جوئید اگر چه به وسیله سلام باشد.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إنّ صدقه السّرّ تطفی غضب الرّبّ و إنّ صله الرّحم تزید فی العمر و إنّ صنائع المعروف تقی مصارع السّوء؛
صدقه نهان خشم خدا را فرو می نشاند و نیکی با خویشاوندان عمر را افزون می کند و کارهای نیک از مرگهای بد جلوگیری می کند.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
إنّ الرّحمه لا تنزل علی قوم فیهم قاطع رحم؛
مردمی که در میان آنها کسی از خویشاوندان بریده باشد، رحمت خدا بر آنها فرود نمی آید.
نهج الفصاحه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
اثنان لا ینظر اللَّه إلیهم یوم القیامه قاطع الرّحم و جار السوء؛
دو کس را خداوند روز قیامت به نظر رحمت نمی نگرد، آنکه با خویشان ببرد و آنکه با همسایه بدی کند.
نهج الفصاحه
امام محمد باقر عليهالسلام می فرمایند:
نزدیکترین و سریعترین طاعت در ثواب ، پیوند با خویشان است
تحف العقول ، ص ۳۰۳
قالَ الاْمامُ الْحُسَیْن عليهالسلام :
إنَّ أجْوَدَ النّاسِ مَنْ أعْطی مَنْ لا یَرْجُوهُ، وَ إنَّ أعْفَی النّاسِ مَنْ عَفی عَنْ قُدْرَة، وَ إنَّ أَوْصَلَ النّاسِ مَنْ وَصَلَ مَنْ قَطَعَهُ ؛
امام حسین عليهالسلام فرمودند:
همانا سخاوتمندترین مردم آن کسی است که کمک نماید به کسی که امیدی به وی نداشته است. و بخشنده ترین افراد آن شخصی است که نسبت به ظلم دیگری با آن که توان انتقام دارد گذشت نماید. صله رحم کننده ترین مردم و دید و بازدید کننده نسبت به خویشان، آن کسی ست که صله رحم نماید با کسی که با او قطع رابطه کرده است.
بحارالأنوار، ج ۷۵، ص ۱۲۱، ح ۴
قال رَسُولُ اللّهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اَلصَّدقَةُ بِعَشْر، وَ الْقَرْضُ بِثَمانِیَةَ عَشَرَ، وَ صِلَةُ الرَّحِمِ بِأرْبَعَةَ وَ عِشْرینَ؛
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
پاداش و ثواب دادنِ صدقه ده برابر درجه، ودادن قرض الحسنه هیجده درجه، و انجام صله رحم بیست و چهار درجه افزایش خواهد داشت.
مستدرک الوسائل، ج ۷، ص ۱۹۴، ح ۸۰۱۰
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
مَنْ یَضْمُنْ لی بِرَّ الْوالِدَیْنِ وَ صِلَةَ الرَّحِمِ اَضْمُنْ لَهُ کَثْرَةَ الْمالِ وَ زیادَةَ الْعُمْرِ وَ الْمَحَبَّةَ فِی الْعَشیرَةِ؛
هر کس نیکی به پدر و مادر و صله رحم را برایم ضمانت کند، من نیز زیادی ثروت، طول عمر و محبّت او را در دل خویشاوندان ضمانت مینمایم.
مستدرک الوسائل، ج ۱۵، ص ۱۷۶، ح ۱۲.
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم :
سُئِلَ رَسولُ اللَّه صلىاللهعليهوآلهوسلم : مَنْ اَتْقَی النَّاسِ؟ قال: آمَرُهُمْ بِالْمَعْروفِ وَ اَنْهاهُمْ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ اَوْصَلُهُمْ لِلرَّحِمِ؛
از رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم سؤال شد: با تقواترین مردم کیست؟ فرمودند: کسی که بیشتر امر به معروف و نهی از منکر و صله رحم نماید.
کنزالعمال، ح ۸۴۷۴
امام رضا عليهالسلام می فرمایند :
وَقِّرُوا کِبارَکُمْ وَ ارْحَمُوا صِغارَکُمْ وَ صِلُوا اَرْحامَکُمْ؛
به بزرگترهایتان احترام بگذارید و با کوچکترها مهربان باشید و صله رحم نمایید.
عیون اخبار الرضا، ج ۲، ص ۲۶۵.
امام صادق عليهالسلام می فرمایند :
صِلَةُ الرَّحِمِ تَعْمُرُ الدِّیارَ وَ تَزیدُ فی الأعْمارِ وَ اِنْ کانَ اَهلُها غَیرَ اَخْیارٍ؛
صله رحم، خانهها را آباد و عمرها را طولانی میکند، هر چند صله رحم کنندگان مردمان خوبی نباشند.
امالی طوسی، ص ۴۸۱، ح ۱۸
امام صادق عليهالسلام می فرمایند :
صِلُوا أرحامَکُمْ و بِرّوا بِإخْوانِکُمْ وَ لَوْ بِحُسْنِ السَّلامِ وَ رَدِّ الجَوابِ؛
صله رحم نمایید و به برادران (دینی) خود نیکی کنید، هر چند با سلام کردن خوب و یا جواب سلام خوب باشد.
کافی، ج ۲، ص ۱۵۷، ح ۳۱
امام صادق عليهالسلام می فرمایند :
أفْضَلُ ما یوصَلُ بِهِ الرَّحِمُ کَفُّ الأذی عَنْها؛
بهترین صله رحم، خودداری از آزار و اذیت خویشاوندان است
بحارالأنوار، ج ۷۴، ص ۸۸ ، ح ۱.
امام علی عليهالسلام می فرمایند :
حِراسَةُ النِّعَمِ فی صِلَةِ الرَّحِمِ؛
حفظ نعمتها در صله رحم است.
غررالحکم، ح ۴۹۲۹.
امام علی عليهالسلام می فرمایند :
به راستی که صله رحم از واجبات اسلام است و خدای سبحان، امر فرموده که آن را گرامی بدارند و خداوند متعال با هر کس که صله رحم کند، رابطه برقرار میکند و با هر کس که قطع رحم کند، قطع رابطه میکند و هر کس که صله رحم را گرامی بدارد، گرامیاش میدارد.
غررالحکم، ح ۳۶۵۱.
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
مَنْ مَشی اِلی ذی قَرابَةٍ بِنَفْسِهِ وَ مالِهِ لِیَصِلَ رَحِمَهُ اَعْطاهُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ اَجْرَ مِأَةِ شَهیدٍ؛
هر کس با جان و مال خود در راه صله رحم کوشش کند، خداوند عزّوجلّ پاداش یکصد شهید به او میدهد.
من لایحضره الفقیه، ج ۴، ص ۱۶.
امام صادق عليهالسلام می فرمایند :
صِلَةُ الاَْرحامِ تُحَسِّنُ الْخُلُقَ وَ تُسْمِحُ الکَفَّ وَتُطیبُ النَّفْسَ وَتَزیدُ فِی الرِّزْقِ وَتُنْسِئُ فِی الاَْجَلِ؛
صله رحم، انسان را خوش اخلاق، با سخاوت و پاکیزه جان مینماید و روزی را زیاد میکند و مرگ را به تأخیر میاندازد.
کافی، ج ۲، ص ۱۵۱، ح ۶
امام صادق عليهالسلام می فرمایند :
اِنَّ صِلَةَ الرَّحِمِ وَالبِرَّ لَیُهَوِّنانِ الحِسابَ وَیَعْصِمانِ مِنَ الذُّنوبِ؛
صله رحم و نیکی، حساب (قیامت) را آسان و از گناهان جلوگیری میکند.
کافی، ج ۲، ص ۱۵۷، ح ۳۱
امام صادق عليهالسلام می فرمایند :
صِلَةُ الاَْرحامِ تُزَ کّی الاَْعمالَ وَتُنْمی الاَْموالَ وَ تَدْفَعُ الْبَلوی وَتُیَسِّرَ الْحِسابَ وَتُنْسِئُ فِی الاَْجَلِ؛
صله رحم، اعمال را پاکیزه، اموال را بسیار، بلا را برطرف و حساب (قیامت) را آسان میکند و مرگ را به تأخیر میاندازد.
کافی، ج ۲، ص ۱۵۷، ح ۳۳
امام باقر عليهالسلام می فرمایند :
اِنَّ اَعْجَلَ الْخَیرِ ثَواباً صِلَةُ الرَّحِمِ؛
ثواب صله رحم سریعتر از هر کار خیری به انسان میرسد.
کافی، ج ۲، ص ۱۵۲، ح ۱۵
امام علی عليهالسلام می فرمایند :
زَکوةُ الْیَسارِ بِرُّ الْجیرانِ وَ صِلَةُ الاَْرحامِ؛
زکاتِ رفاه، نیکی با همسایگان و صله رحم است.
غررالحکم، ح ۵۴۵۳
امام علی عليهالسلام می فرمایند :
صِلَةُ الرَّحِمِ تُدِرُّ النِّعَمَ وَ تَدْفَعُ النِّقَمَ؛
صله رحم، نعمتها را فراوان میکند و سختیها را از بین میبرد.
غررالحکم، ح ۵۸۳۶.
امام علی عليهالسلام :
صِلَةُ الرَّحِمِ توجِبُ الْمَحَبَّةَ وَتَکْبِتُ العَدُوَّ؛
صله رحم، محبّت آور است و دشمنی را از بین میبرد.
غررالحکم، ح ۵۸۵۲.
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
اَلصَّدَقَةُ عَلی وَجْهِها وَاصْطِناعُ الْمَعْروفِ وَ بِرُّ الْوالِدَیْنِ وَصِلَةُ الرَّحِمِ تُحَوِّلُ الشِّقاءَ سَعادَةً وَتَزیدُ فِی الْعُمْرِ وَ تَقی مَصارِ عَ السُّوءِ؛
صدقه بجا، نیکوکاری، نیکی به پدر و مادر و صله رحم، بدبختی را به خوشبختی تبدیل و عمر را زیاد و از پیشامدهای بد جلوگیری میکند.
نهج الفصاحه، ح ۱۸۶۹
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم :
لَیْسَ شَیْءٌ اُطیعَ اللّهُ فیهِ اَعْجَلَ ثَوابا مِنْ صِلَةِ الرَّحِمِ وَ لَیْسَ شَیْءٌ اَعْجَلَ عِقابا مِنَ الْبَغْیِ وَ قَطیعَةِ الرَّحِمِ؛
هیچ طاعتی نیست که پاداشش زودتر از صلهرحم برسد و مجازاتی سریعتر از مجازات ظلم و قطعرحم نیست.
نهج الفصاحه، ح ۲۳۹۸
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
مَنْ سَرَّهُ اَنْ یُنْسَاَلـَهُ فی عُمُرِهِ وَ یُوَسَّعَ لَهُ فی رِزْقِهِ فَلْیَتَّقِ اللّهَ وَ لْیَصِلْ رَحِمَهُ؛
هر کس دوست دارد که عمرش طولانی و روزیاش زیاد شود، تقوای الهی پیشه کند و صله رحم نماید.
بحارالأنوار ، ج ۷۴، ص ۱۰۲، ح ۵۶
امام رضا عليهالسلام می فرمایند:
خداوند سه چیز را به سه چیز دیگر مربوط کرده است و به طور جداگانهنمیپذیرد نماز را با زکات ذکر کرده است ، هرکس نماز بخواند و زکات ندهد نمازش پذیرفته نیست نیز شکر خود و شکر از والدین را با هم ذکر کرده است از این رو هرکس از والدین خود قدردانی نکند از خدا قدردانی نکرده است نیز در قرآن سفارش به تقوا و سفارش به ارحام در کنار هم آمده است بنابراین اگر کسی به خویشاوندانش رسیدگی و احسان ننماید ، با تقوا محسوب نمیشود
(عیون اخبار الرضا ، ج ۱ ، ص ۲۵۸)
امام رضا عليهالسلام می فرمایند:
پیوند خویشاوندی را برقرار کنید گرچه با جرعه آبی باشد ، و بهترین پیوند خویشاوندی ، خودداری از آزار خویشاوندان است
(تحف العقول ، ص ۴۶۹)
رسول اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند:
اَلصَّدَقَةُ بِعَشرَةٍ وَ القَرضُ بِثَمانِیَةَ عَشرَ وَ صِلَةُ الْاِخوانِ بِعِشرینَ وَ صِلَةُ الرَّحِمِ بِاَربَعَةٍ وَ عِشرینَ؛
صدقه دادن، ده حسنه، قرض دادن، هجده حسنه، رابطه با برادران [دینی]، بیست حسنه و صله رحم، بیست و چهار حسنه دارد.
کافی، ج ۴، ص ۱۰، ح ۳
امام صادق عليهالسلام می فرمایند:
اِنَّ صِلَةَ الرَّحِمِ وَالبِرَّ لَیُهَوِّنانِ الحِسابَ وَیَعصِمانِ مِنَ الذُّنوبِ؛
صله رحم و نیکی، حساب (قیامت) را آسان و از گناهان جلوگیری میکند.
کافی، ج ۲، ص ۱۵۷، ح ۳۱
امام صادق عليهالسلام می فرمایند:
صِلَةُ الاَْرحامِ تُحَسِّنُ الْخُلُقَ وَ تُسْمِحُ الکَفَّ وَتُطیبُ النَّفْسَ وَتَزیدُ فِی الرِّزْقِ وَتُنْسِئُ فِی الاَْجَل
صله رحم، انسان را خوش اخلاق، با سخاوت و پاکیزه جان می نماید و روزی را زیاد می کند و مرگ را به تأخیر می اندازد.
کافی، ج ۲، ص ۱۵۱، ح ۶
امام علی عليهالسلام فرمودند:
صِلَةُ الرَّحِمِ تُدِرُّ النِّعَمَ وَ تَدفَعُ النِّقَمَ؛
صله رحم، نعمتها را فراوان می کند و سختی ها را از بین می برد.
(غررالحکم، ح ۵۸۳۶)
پیامبر اعظم صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
اَلصَّدَقَةُ عَلَی القَرابَةِ صَدَقَةٌ وصِلَةٌ؛
صدقه دادن به خویشاوندان، هم صدقه است و هم صله رحم.
(مسند احمد، ج ۴ ،ص ۱۷)
امام باقر عليهالسلام فرمودند:
مَا حَسَنَةُ الدُّنیا إلّا صِلَةُ الإخوانِ وَالمَعارِفِ؛
خوبی دنیا جز در پیوند با برادران و آشنایان نیست.
(بحار الأنوار، ج۴۶، ص ۲۹۱)
امام رضا عليهالسلام فرمودند:
تزاور واتحابوا و تصافحوا ولاتحاشموا؛
به دیدن یکدیگر روید تا یکدیگر را دوست داشته باشید و دست یکدیگر را بفشارید و به هم خشم نگیرید.
بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۴۷
امام محمد باقر عليهالسلام فرمودند:
مَا حَسَنَةُ الدُّنیا إلّا صِلَةُ الإخوانِ وَالمَعارِفِ؛
خوبی دنیا جز در پیوند با برادران و آشنایان نیست.
(بحار الأنوار، ج ۴۶، ص۲۹۱)
امام صادق عليهالسلام فرمودند:
تزاوروا و تلاقوا و تذاکروا و احیوا امرنا
به زیارت و دیدار یکدیگر بروید، با هم به سخن و مذاکره بنشینید و امر ما را زنده کنید.
(بحارالانوار،ج۷۱،ص۳۵۲)
امام محمدباقر عليهالسلام فرمودند:
ان اعجل الطاعه ثوابا لصله الرحم
نزدیکترین و سریعترین طاعت در ثواب ، پیوند با خویشان است.
(تحف العقول،ص۳۰۳)
امام رضا عليهالسلام فرمودند:
تزاوَرُوا تحـابـوا و تصـافحُـوا و لا تحـاشمـوا
به دیدن یکدیگر روید تا یکدیگر را دوست داشته باشید و دست یکدیگر را بفشارید و به هم خشم نگیرید.
(بحارالانوار،ج۷۸،ص ۳۴۷)
امام علی عليهالسلام :
زیادَةُ الشُّکْرِ وَ صِلَةُ الرَّحِمِ تَزیدُ فِی الْعُمْرِ وَ تَفْسَحُ فِی الاَْجَلِ ؛
شکرگزاری فراوان و صله رحم، عمر را زیاد میکنند و بر مُهلت زندگی میافزایند.
عیون الحکم والمواعظ، ص ۲۷۵، ح ۴۹۹۹.
امام صادق عليهالسلام :
ما نَعْلَمُ شَیْئا یَزیدُ فِی الْعُمْرِ اِلاّ صِلَةَ الرَّحِمِ، حَتّی اِنَّ الرَّجُلَ یَکونُ اَجَلُهُ ثَلاثَ سِنینَ فَیکونُ وَصولاً لِلرَّحِمِ فَیَزیدُ اللّهُ فی عُمْرِهِ ثَلاثیْنَ سَنَةً فَیَجْعَلُها ثَلاثا وَ ثَلاثیْنَ سَنَةً، وَ یَکونُ اَجَلُهُ ثَلاثا وَ ثَلاثیْنَ سَنَةً فَیَکونَ قاطِعا لِلرَّحِمِ، فَیَنْقُصُهُ اللّهُ ثَلاثیْنَ سَنَةً وَ یَجْعَلُ اَجَلَهُ اِلی ثَلاثِ سِنینَ؛
ما، غیر از صله رحم، چیزی نمیشناسیم که بر عمر بیفزاید، تا آنجا که گاهی عمر کسی سه سال است، و وقتی که اهل صله رحم میشود، خداوند هم سی سال بر عمرش میافزاید و آن را سی و سه سال میکند و گاهی عمر کسی سی و سه سال است و قطع رحم میکند و خداوند هم سی سال از عمر او میکاهد و عمرش را به سه سال، کاهش میدهد.
کافی ، ج ۲، ص ۱۵۲ ، ح ۱۷
پیامبر صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَنْ سَرَّهُ اَنْ یُنْسَاَلـَهُ فی عُمُرِهِ وَ یُوَسَّعَ لَهُ فی رِزْقِهِ فَلْیَتَّقِ اللّهَ وَ لْیَصِلْ رَحِمَهُ؛
هر کس دوست دارد که عمرش طولانی و روزیاش زیاد شود، تقوای الهی پیشه کند و صله رحم نماید.
بحارالأنوار ، ج ۷۴، ص ۱۰۲، ح ۵۶
پیامبر اکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم :
اِنَّ الْقَوْمَ لَیَکونونَ فَجَرَةً وَ لا یَکونونَ بَرَرَةً فَیَصِلونَ اَرْحامَهُمْ فَتَنْمی اَمْوالُهُمْ وَ تَطولُ اَعْمارُهُمْ فَکَیْفَ اِذا کانوا اَبرارا بَرَرَةً!؟
مردمی که گناهکارند و نه نیکوکار، با صله رحم، اموالشان زیاد و عمرشان طولانی میشود. حال اگر نیک و نیکوکار باشند، چه خواهد شد!؟
کافی ، ج ۲، ص ۱۵۵، ح ۲۱
پیامبر صلىاللهعليهوآلهوسلم :
مَنْ اُلْهِمَ الصِّدْقَ فی کَلامِهِ وَ الاِْنْصافَ مِنْ نَفْسِهِ وَ بِرَّ والِدَیْهِ وَ وَصلَ رَحِمِهِ، اُنْسِیءَ لَهُ فی اَجَلُهُ وَ وُسِّعَ عَلَیْهِ فی رِزْقِهِ وَ مُتِّعَ بِعَقْلِهِ وَ لُـقِّنَ حُجَّتَهُ وَقْتَ مُساءَلَتِهِ ؛
به هر کس، راستگویی در گفتار، انصاف در رفتار، نیکی به والدین و صله رحم الهام شود، اجلش به تأخیر میافتد، روزیش زیاد میگردد، از عقلش بهرهمند میشود و هنگام سئوال [مأموران الهی] پاسخ لازم به او تلقین میگردد.
اعلام الدین ، ص ۲۶۵
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم :
یَابْنَ آدَمَ! اِبْرِرْ واِلدَیْکَ وَ صِلْ رَحِمَکَ، یُیَسَّر لَکَ یُسْرُکَ وَ یُمَدَّ لَکَ فی عُمْرِکَ و اَطِع رَبَّکَ تُسَّمی عاقِلاً و لا تَعصَهُ تُسَمّی جاهِلاً ؛
ای فرزند آدم! به پدر و مادرت نیکی کن و صله رحم داشته باش تا خداوند، کارت را آسان و عمرت را طولانی بگرداند. پروردگارت را فرمان ببر تا خردمند به شمار آیی و از او نافرمانی نکن که نادان شمرده میشوی.
الفردوس، ج ۵، ص ۲۸۲، ح ۸۱۹۰
رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم :
إذا جاءَکُمُ الزّائِرُ فَأکرِموهُ ؛
هر گاه کسی به دیدار شما آمد ، گرامیاش بدارید
الأمالی ، صدوق ، ص ۶۰۰
حدیث - ۱
قال الإمام الصادق عليهالسلام : من أوصی بالثلث فقد أضر بالورثة، و الوصیة بالخمس و الربع أفضل من الوصیة بالثلث.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: هر که به یک سوم (دارایی اش) وصیت کند به وارثان ضرر زده است و وصیت کردن به یک پنجم و یک چهارم، از وصیت به یک سوم افضل است.
«الکافی، ج ۷، ص ۱۱»
قال الإمام الصادق عليهالسلام : المسلم یحجب الکافر و یرثه، و الکافر لایحجب المؤمن و لا یرثه.
امام صادق عليهالسلام فرمودند: مسلمان مانع کافر (از ارث) می شود، ولی از او ارث می برد و کافر نه مانع مؤمن می شود و نه از او ارث می برد.
«الکافی، ج ۷، ص ۱۴۳»
قال الإمام الصادق عليهالسلام (لما سئل عن علة إعطاء الذکر مثل حظ الانثیین): إن المرأة لیس علیها جهاد و لا نفقة و لا معقلة، وإنما ذلک علی الرجال.
امام صادق عليهالسلام (در پاسخ به این سؤال که چرا سهم الارث مرد دو برابر زن است)، فرمودند: چون بر زن نه جهادی واجب است، نه نفقه ای و نه پرداخت دیه ای (در مورد عاقله)، بلکه این ها بر عهده مردها گذاشته شده است.
«الکافی، ج ۷، ص ۸۵»
قال الإمام الرضا عليهالسلام (لما سئل عن علة إعطاء الذکر مثل حظ الانثیین): علة إعطاء النساء نصف ما یعطی الرجال من المیراث لأن المرأة إذا تزوجت أخذت و الرجل یعطی .
امام رضا عليهالسلام (در پاسخ به این سؤال که چرا سهم الارث مرد دو برابر زن است)، فرمودند: علت این که از میراث به زنان نصف سهم مردها داده می شود این است که زن چون ازدواج کند، می گیرد ولی مرد دهنده دست به همین جهت بر سهم مردها افزوده شده است. و علت دیگر این که سهم مرد دو برابر سهم زن می باشد، این است که زن اگر احتیاج پیدا کند تحت کفالت مرد است و مرد مکلف است امور معاش او را تأمین کند و نفقه اش را بپردازد، اما زن نه مکلف است معاش مرد را تأمین کند و نه در صورتی که مرد محتاج شود، وظیفه دارد نفقه ی او را بپردازد.
«عیون أخبار الرضا - عليهالسلام -، ج ۲، ص ۹۸»
قال الإمام علی عليهالسلام : الحیف فی الوصیة من الکبائر.
امام علی عليهالسلام فرمودند: ستم و حق کشی در وصیت، از گناهان کبیره است.
«من لا یحضره الفقیه، ج ۴، ص ۱۸۴»
قال الإمام علی عليهالسلام : یابن آدم! کن وصی نفسک فی مالک، و اعمل فیه ما تؤثر أن یعمل فیه من بعدک.
امام علی عليهالسلام فرمودند: ای پسر آدم، وصی خودت در مال و دارایی خویش باش و با آن چنان کن که ترجیح می دهی پس از تو با آن چنان شود.
«نهج البلاغه، حکمت ۲۵۴»
قال الإمام علی عليهالسلام : ما ابالی أضررت بولدی أو سرقتهم ذلک المال.
امام علی عليهالسلام فرمودند: از نظر من تفاوتی ندارد که در وصیت، فرزندانم را متضرر کنم یا آن مال را از آنان بدزدم.
«من لا یحضره الفقیه، ج ۴، ص ۱۸۳»
قال الإمام علی عليهالسلام : من أوصی و لم یحف و لم یضار کان کمن تصدق به فی حیاته.
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: هر کس وصیت کند و (در وصیت خود) ستم نکند و به (وارث) زیان وارد نیاورد، مانند کسی است که آن (مال مورد وصیت) را در زمان حیات خود صدقه داده باشد.
«الکافی، ج ۷، ص ۶۲»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : من قتل قتیلا فإنه لا یرث وإن لم یکن له وارث غیره، وإن کان ولده أو والده.
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: هرکس دیگری را بکشد، ارث نمی برد. اگر چه مقتول وارثی جز قاتل نداشته باشد و اگرچه (مقتول) فرزند او یا پدرش باشد.
«کنز العمال، ح ۳۰۴۳۲»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : ما حق امرئ مسلم له شئ یرید أن یوصی فیه یبیت لیلتین إلا وصیته مکتوبة عنده.
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: مسلمانی که مالی دارد و می خواهد در آن وصیت کند، حق ندارد دو شب را سپری کند مگر این که وصیتش نوشته شده نزد او باشد.
«کنز العمال، ح ۴۶۰۵۲»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : المحروم من حرم الوصیة.
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: محروم کسی است که از وصیت کردن محروم شود.
«کنز العمال، ح ۴۶۰۵۱»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : ولد زنالایرث ولا یورث.
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: زنازاده نه ارث می برد و نه کسی از او ارث می برد.
«کنز العمال، ح ۳۰۴۴۷»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : إن الله تعالی تصدق علیکم عند وفاتکم بثلث أموالکم زیادة لکم فی أعمالکم.
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: خدای متعال یک سوم اموال شما را در هنگام وفاتتان به شما صدقه داده است تا بدین وسیله بر اعمال شما بیفزاید.
«کنز العمال، ح ۴۶۰۶۴»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : من مات علی وصیة مات علی سبیل و سنة، و مات علی تقی وشهادة، و مات مغفورا له.
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: هر کس با وصیتی بمیرد بر راه و سنتی (از سنن پیامبر) مرده، بر پرهیزگاری و شهادتی مرده و آمرزیده مرده است.
«کنز العمال، ح ۴۶۰۵۰»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : الإضرار فی الوصیة من الکبائر.
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: ضرر زدن به (وارث) در وصیت از گناهان کبیره است.
«کنز العمال، ح ۴۶۰۶۹»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : من لم یحسن الوصیة عند موته کان نقصا فی عقله ومروته.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: هر کس در هنگام فوت خود، وصیت را نیکو نشمارد (اهمیت ندهد) ، این کار نقصی در عقل و جوانمردی اوست.
«فلاح السائل، ص ۶۶»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : لا میراث للقاتل.
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: میراثی برای قاتل نیست.
«الکافی، ج ۷، ص ۱۴۱»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : إن الله لم یرض بملک مقرب و لا نبی مرسل حتی تولی قسم الترکات و أعطی کل ذی حق حقه.
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: خداوند راضی نشد که کار تعیین ارث را به فرشته ای مقرب یا پیامبری مرسل واگذارد، بلکه موضوع تقسیم ما ترک را شخصاً به عهده گرفت و حق هر حقداری را به او داد.
«مجمع البیان، ج ۳، ص ۲۳»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : ما ینبغی لامرئ مسلم أن یبیت لیلة إلا و وصیته تحت رأسه.
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: بر هیچ مسلمانی سزاوار نیست که شبی را سپری کند، مگر این که وصیتش زیر سرش باشد.
«بحار الأنوار، ج ۱۰۳، ص ۱۹۴»
قال رسول الله صلىاللهعليهوآلهوسلم : الوصیة حق علی کل مسلم.
پیامبر خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند: وصیت کردن، وظیفه هر مسلمانی است.
«وسائل الشیعه، ج ۱۳، ص ۳۵۲»
قال رَسُولُ اللّهِ صلىاللهعليهوآلهوسلم :
ثَلاثَةٌ مِنَ الذُّنُوبِ تُعَجَّلُ عُقُوبَتُها وَ لا تُؤَخَّرُ إلی الاخِرَةِ: عُقُوقُ الْوالِدَیْنِ، وَ الْبَغْیُ عَلَی النّاسِ، وَ کُفْرُ الاْحْسانِ؛
رسول خدا صلىاللهعليهوآلهوسلم فرمودند:
عقاب و مجازات سه دسته از گناهان زودرس می باشد و به قیامت کشانده نمی شود: ایجاد ناراحتی برای پدر و مادر، ظلم در حقّ مردم، ناسپاسی در مقابل کارهای نیک دیگران.
بحارالأنوار، ج ۷۰، ص ۳۷۳، ح ۷
امام علی عليهالسلام می فرمایند :
میراثی ماندگارتر و سودمندتر از ادب نیست.
نهج البلاغه
پیامبراکرم صلىاللهعليهوآلهوسلم می فرمایند :
مَن ضَمِنَ وَصیَّةَ الْمَیِّتِ مِن أمرِ الْحَجِّ فَلا یَعجُزَنَّ فیها فَإنَّ عُقُوبَتَها شَدیدَةٌ وَ نَدامَتَها طَویلَةٌ، لا یَعجُزُ عَن وَصیَّةِ الْمَیِّتِ إلاّ شَقیٌّ وَ لا یَقومُ بِها إلاّ سَعیدٌ؛
هر کس وصیت میت را در کار حج بر عهده بگیرد، نباید در آن کوتاهی کند، زیرا عقوبت آن سخت و پشیمانیاش طولانی است. از وصیت میت جز بدبخت کوتاهی نکند و به آن جز خوشبخت عمل ننماید.
جامع الأخبار، ص ۱۵۹
امام صادق عليهالسلام می فرمایند:
لَوْ اَنَّ رَجُلاً وَرِثَ مِنْ اَبیهِ مالاً وَ قَدْ عَرَفَ اَنَّ فی ذلِکَ الْمالِ رِبا وَلکِنْ قَدِ اخْتَلَطَ فِی التِّجارَةِ بِغَیْرِهِ حَلالٍ کانَ حَلالاً طَیِّبا فَلْیَأْکُلْهُ وَ اِنْ عَرَفَ مِنْهُ شَیْئا إنَّهُ رِبا فَلْیَأْخُذْ رَأْسَ مالِهِ وَلْیَرُدَّ الرِّبا؛
اگر کسی از پدرش مالی به ارث ببرد و بداند که در آن مال ربا وجود دارد، ولی مال ربوی با مالهای دیگر مخلوط شده، آن مال برای او حلال و پاکیزه است و میتواند از آن استفاده کند، و اگر به ربوی بودن مقدار مشخصی از آن یقین دارد باید اصل مال را برای خود بردارد و مال ربوی را به صاحبش رد نماید.
کافی، ج ۵، ص ۱۴۵، ح ۴.
قال الإمام الباقر عليهالسلام : من لم یوص عند موته لذوی قرابته ممن لایرثه فقد ختم عمله بمعصیة.
امام باقر عليهالسلام فرمودند: هر کس در هنگام مرگ خود برای خویشاوندانش که از او ارث نمی برند وصیت نکند، عمل خود را به معصیتی ختم کرده است.
«تهذیب الأحکام، ج ۹، ص ۱۷۴»
.
فهرست مطالب
تربیت اسلامی ۳
حدیث - ۲ ۳
حدیث - ۳ ۴
حدیث - ۴ ۴
حدیث - ۵ ۴
حدیث - ۶ ۵
حدیث - ۷ ۵
حدیث - ۸ ۵
حدیث - ۹ ۶
حدیث - ۱۰ ۶
حدیث - ۱۱ ۶
حدیث - ۱۲ ۷
حدیث - ۱۳ ۷
حدیث - ۱۴ ۷
حدیث - ۱۵ ۸
حدیث - ۱۶ ۸
حدیث - ۱۷ ۸
حدیث - ۱۸ ۹
حدیث - ۱۹ ۹
حدیث - ۲۰ ۹
حدیث - ۲۱ ۱۰
حدیث - ۲۲ ۱۰
حدیث - ۲۳ ۱۰
حدیث - ۲۴ ۱۱
حدیث - ۲۵ ۱۱
حدیث - ۲۶ ۱۲
حدیث - ۲۷ ۱۲
حدیث - ۲۸ ۱۳
حدیث - ۲۹ ۱۳
حدیث - ۳۰ ۱۳
حدیث - ۳۱ ۱۴
حدیث - ۳۲ ۱۴
حدیث - ۳۳ ۱۵
حدیث - ۳۴ ۱۵
حدیث - ۳۵ ۱۵
حدیث - ۳۶ ۱۶
حدیث - ۳۷ ۱۶
حدیث - ۳۸ ۱۶
حدیث - ۳۹ ۱۷
حدیث - ۴۰ ۱۷
حدیث - ۴۱ ۱۸
حدیث - ۴۲ ۱۸
حدیث - ۴۳ ۱۸
حدیث - ۴۴ ۱۹
حدیث - ۴۵ ۱۹
حدیث - ۴۶ ۱۹
حدیث - ۴۷ ۲۰
حدیث - ۴۸ ۲۰
حدیث - ۴۹ ۲۰
حدیث - ۵۰ ۲۱
حدیث - ۵۱ ۲۱
حدیث - ۵۳ ۲۲
حدیث - ۵۴ ۲۲
حدیث - ۵۵ ۲۳
حدیث - ۵۶ ۲۳
حدیث - ۵۷ ۲۳
حدیث - ۵۸ ۲۴
حدیث - ۵۹ ۲۴
حدیث - ۶۰ ۲۴
حدیث - ۶۱ ۲۵
حدیث - ۶۲ ۲۵
حدیث - ۶۳ ۲۵
حدیث - ۶۴ ۲۶
حدیث - ۶۵ ۲۶
حدیث - ۶۶ ۲۶
حدیث - ۶۷ ۲۷
حدیث - ۶۸ ۲۷
حدیث - ۶۹ ۲۸
حدیث - ۷۰ ۲۸
حدیث - ۷۱ ۲۸
حدیث - ۷۲ ۲۹
حدیث - ۷۳ ۲۹
حدیث - ۷۴ ۳۰
حدیث - ۷۵ ۳۰
حدیث - ۷۶ ۳۰
حدیث - ۷۷ ۳۱
حدیث - ۷۸ ۳۱
حدیث - ۷۹ ۳۱
حدیث - ۸۰ ۳۲
حدیث - ۸۱ ۳۲
حدیث - ۸۲ ۳۲
حدیث - ۸۳ ۳۳
حدیث - ۸۴ ۳۳
حدیث - ۸۵ ۳۴
حدیث - ۸۶ ۳۴
حدیث - ۸۷ ۳۴
حدیث - ۸۸ ۳۵
حدیث - ۸۹ ۳۵
حدیث - ۹۰ ۳۵
حدیث - ۹۱ ۳۶
حدیث - ۹۲ ۳۶
حدیث - ۹۳ ۳۶
حدیث - ۹۴ ۳۷
حدیث - ۹۵ ۳۷
حدیث - ۹۶ ۳۸
حدیث - ۹۷ ۳۸
حدیث - ۹۸ ۳۹
حدیث - ۹۹ ۳۹
حدیث - ۱۰۰ ۴۰
حدیث - ۱۰۱ ۴۰
حدیث - ۱۰۲ ۴۰
حدیث - ۱۰۳ ۴۱
حدیث - ۱۰۴ ۴۱
حدیث - ۱۰۵ ۴۲
حدیث - ۱۰۶ ۴۲
حدیث - ۱۰۷ ۴۳
حدیث - ۱۰۸ ۴۳
حدیث - ۱۰۹ ۴۳
حدیث - ۱۱۰ ۴۴
حدیث - ۱۱۱ ۴۴
حدیث - ۱۱۲ ۴۴
حدیث - ۱۱۳ ۴۵
حدیث - ۱۱۴ ۴۵
حدیث - ۱۱۵ ۴۵
حدیث - ۱۱۶ ۴۶
حدیث - ۱۱۷ ۴۶
حدیث - ۱۱۸ ۴۶
حدیث - ۱۱۹ ۴۷
حدیث - ۱۲۰ ۴۷
حدیث - ۱۲۱ ۴۸
حدیث - ۱۲۲ ۴۸
حدیث - ۱۲۳ ۴۸
حدیث - ۱۲۴ ۴۹
حدیث - ۱۲۵ ۴۹
حدیث - ۱۲۶ ۴۹
حدیث - ۱۲۷ ۵۰
حدیث - ۱۲۸ ۵۰
حدیث - ۱۲۹ ۵۰
حدیث - ۱۳۰ ۵۱
حدیث - ۱۳۱ ۵۱
حدیث - ۱۳۲ ۵۱
حدیث - ۱۳۳ ۵۲
حدیث - ۱۳۴ ۵۲
حدیث - ۱۳۵ ۵۲
حدیث - ۱۳۶ ۵۳
حدیث - ۱۳۷ ۵۳
حدیث - ۱۳۸ ۵۳
حدیث - ۱۳۹ ۵۴
حدیث - ۱۴۰ ۵۴
حدیث - ۱۴۱ ۵۴
حدیث - ۱۴۲ ۵۵
حدیث - ۱۴۳ ۵۵
حدیث - ۱۴۴ ۵۵
حدیث - ۱۴۵ ۵۶
حدیث - ۱۴۶ ۵۶
حدیث - ۱۴۷ ۵۶
حدیث - ۱۴۸ ۵۷
حدیث - ۱۴۹ ۵۷
حدیث - ۱۵۰ ۵۸
حدیث - ۱۵۱ ۵۸
فرزندان ۵۹
حدیث - ۱ ۵۹
حدیث - ۲ ۵۹
حدیث - ۳ ۶۰
حدیث - ۴ ۶۰
حدیث - ۵ ۶۱
حدیث - ۶ ۶۱
حدیث - ۷ ۶۱
حدیث - ۸ ۶۲
حدیث - ۹ ۶۲
حدیث - ۱۰ ۶۳
حدیث - ۱۱ ۶۳
حدیث - ۱۲ ۶۳
حدیث - ۱۳ ۶۴
حدیث - ۱۴ ۶۴
حدیث - ۱۵ ۶۵
حدیث - ۱۶ ۶۵
حدیث - ۱۷ ۶۶
حدیث - ۱۸ ۶۶
حدیث - ۱۹ ۶۶
حدیث - ۲۰ ۶۷
حدیث - ۲۱ ۶۷
حدیث - ۲۲ ۶۸
حدیث - ۲۳ ۶۸
حدیث - ۲۴ ۶۸
حدیث - ۲۵ ۶۹
حدیث - ۲۶ ۶۹
حدیث - ۲۷ ۶۹
حدیث - ۲۸ ۷۰
حدیث - ۲۹ ۷۰
حدیث - ۳۰ ۷۰
حدیث - ۳۱ ۷۱
حدیث - ۳۲ ۷۱
حدیث - ۳۳ ۷۱
حدیث - ۳۴ ۷۲
حدیث - ۳۵ ۷۲
حدیث - ۳۶ ۷۳
حدیث - ۳۷ ۷۳
حدیث - ۳۸ ۷۳
حدیث - ۳۹ ۷۴
حدیث - ۴۰ ۷۴
حدیث - ۴۱ ۷۵
حدیث - ۴۲ ۷۵
حدیث - ۴۳ ۷۵
حدیث - ۴۴ ۷۶
حدیث - ۴۵ ۷۶
حدیث - ۴۶ ۷۶
حدیث - ۴۷ ۷۷
حدیث - ۴۸ ۷۷
حدیث - ۴۹ ۷۸
حدیث - ۵۰ ۷۸
حدیث - ۵۱ ۷۹
حدیث - ۵۲ ۷۹
حدیث - ۵۳ ۷۹
حدیث - ۵۴ ۸۰
حدیث - ۵۵ ۸۰
حدیث - ۵۶ ۸۰
حدیث - ۵۷ ۸۱
حدیث - ۵۸ ۸۱
حدیث - ۵۹ ۸۲
حدیث - ۶۰ ۸۲
حدیث - ۶۱ ۸۲
حدیث - ۶۲ ۸۳
حدیث - ۶۳ ۸۳
حدیث - ۶۴ ۸۳
حدیث - ۶۵ ۸۴
حدیث - ۶۶ ۸۴
حدیث - ۶۷ ۸۵
حدیث - ۶۸ ۸۵
حدیث - ۶۹ ۸۵
حدیث - ۷۰ ۸۶
حدیث - ۷۱ ۸۶
حدیث - ۷۲ ۸۶
حدیث - ۷۳ ۸۷
حدیث - ۷۴ ۸۷
حدیث - ۷۵ ۸۷
حدیث - ۷۶ ۸۸
حدیث - ۷۷ ۸۸
حدیث - ۷۸ ۸۸
حدیث - ۷۹ ۸۹
حدیث - ۸۰ ۸۹
حدیث - ۸۱ ۸۹
حدیث - ۸۲ ۹۰
حدیث - ۸۳ ۹۰
حدیث - ۸۴ ۹۱
حدیث - ۸۵ ۹۱
حدیث - ۸۶ ۹۱
حدیث - ۸۷ ۹۲
حدیث - ۸۸ ۹۲
حدیث - ۸۹ ۹۲
حدیث - ۹۰ ۹۳
حدیث - ۹۱ ۹۳
حدیث - ۹۲ ۹۳
حدیث - ۹۳ ۹۴
حدیث - ۹۴ ۹۴
حدیث - ۹۵ ۹۴
حدیث - ۹۶ ۹۵
حدیث - ۹۷ ۹۵
حدیث - ۹۸ ۹۵
حدیث - ۹۹ ۹۶
حدیث - ۱۰۰ ۹۶
حدیث - ۱۰۱ ۹۶
حدیث - ۱۰۲ ۹۷
حدیث - ۱۰۳ ۹۷
حدیث - ۱۰۴ ۹۸
حدیث - ۱۰۵ ۹۸
حدیث - ۱۰۶ ۹۹
حدیث - ۱۰۷ ۹۹
سالمندان ۱۰۰
حدیث - ۱ ۱۰۰
حدیث - ۲ ۱۰۰
حدیث - ۳ ۱۰۰
حدیث - ۴ ۱۰۱
حدیث - ۵ ۱۰۱
حدیث - ۶ ۱۰۱
حدیث - ۷ ۱۰۲
حدیث - ۸ ۱۰۲
حدیث - ۹ ۱۰۲
حدیث - ۱۰ ۱۰۳
حدیث - ۱۱ ۱۰۳
حدیث - ۱۲ ۱۰۳
حدیث - ۱۳ ۱۰۴
حدیث - ۱۴ ۱۰۴
حدیث - ۱۵ ۱۰۴
حدیث - ۱۶ ۱۰۵
حدیث - ۱۷ ۱۰۵
حدیث - ۱۸ ۱۰۶
والدین ۱۰۷
حدیث - ۱ ۱۰۷
حدیث - ۲ ۱۰۷
حدیث - ۳ ۱۰۷
حدیث - ۴ ۱۰۸
حدیث - ۵ ۱۰۸
حدیث - ۶ ۱۰۹
حدیث - ۷ ۱۰۹
حدیث - ۸ ۱۱۰
حدیث - ۹ ۱۱۰
حدیث - ۱۰ ۱۱۱
حدیث - ۱۱ ۱۱۱
حدیث - ۱۲ ۱۱۲
حدیث - ۱۳ ۱۱۲
حدیث - ۱۴ ۱۱۳
حدیث - ۱۵ ۱۱۳
حدیث - ۱۶ ۱۱۴
حدیث - ۱۷ ۱۱۴
حدیث - ۱۸ ۱۱۵
حدیث - ۱۹ ۱۱۵
حدیث - ۲۰ ۱۱۵
حدیث - ۲۱ ۱۱۶
حدیث - ۲۲ ۱۱۶
حدیث - ۲۳ ۱۱۷
حدیث - ۲۴ ۱۱۷
حدیث - ۲۵ ۱۱۸
حدیث - ۲۶ ۱۱۸
حدیث - ۲۷ ۱۱۸
حدیث - ۲۸ ۱۱۹
حدیث - ۲۹ ۱۱۹
حدیث - ۳۰ ۱۱۹
حدیث - ۳۱ ۱۲۰
حدیث - ۳۲ ۱۲۰
حدیث - ۳۳ ۱۲۰
حدیث - ۳۴ ۱۲۱
حدیث - ۳۵ ۱۲۱
حدیث - ۳۶ ۱۲۲
حدیث - ۳۷ ۱۲۲
حدیث - ۳۸ ۱۲۳
حدیث - ۳۹ ۱۲۳
حدیث - ۴۰ ۱۲۴
حدیث - ۴۱ ۱۲۴
حدیث - ۴۲ ۱۲۵
حدیث - ۴۳ ۱۲۵
حدیث - ۴۴ ۱۲۶
حدیث - ۴۵ ۱۲۶
حدیث - ۴۶ ۱۲۶
حدیث - ۴۷ ۱۲۷
حدیث - ۴۸ ۱۲۷
حدیث - ۴۹ ۱۲۷
حدیث - ۵۰ ۱۲۸
حدیث - ۵۱ ۱۲۸
حدیث - ۵۲ ۱۲۸
حدیث - ۵۳ ۱۲۹
حدیث - ۵۴ ۱۲۹
حدیث - ۵۵ ۱۳۰
حدیث - ۵۶ ۱۳۰
حدیث - ۵۷ ۱۳۰
حدیث - ۵۸ ۱۳۱
حدیث - ۵۹ ۱۳۱
حدیث - ۶۰ ۱۳۲
حدیث - ۶۱ ۱۳۲
حدیث - ۶۲ ۱۳۲
حدیث - ۶۳ ۱۳۳
حدیث - ۶۴ ۱۳۳
حدیث - ۶۵ ۱۳۳
حدیث - ۶۶ ۱۳۴
حدیث - ۶۷ ۱۳۴
حدیث - ۶۸ ۱۳۴
حدیث - ۶۹ ۱۳۵
حدیث - ۷۰ ۱۳۵
حدیث - ۷۱ ۱۳۵
حدیث - ۷۲ ۱۳۶
حدیث - ۷۳ ۱۳۶
حدیث - ۷۴ ۱۳۶
حدیث - ۷۵ ۱۳۷
حدیث - ۷۶ ۱۳۷
حدیث - ۷۷ ۱۳۷
حدیث - ۷۸ ۱۳۸
حدیث - ۷۹ ۱۳۸
حدیث - ۸۰ ۱۳۸
حدیث - ۸۱ ۱۳۹
حدیث - ۸۲ ۱۳۹
حدیث - ۸۳ ۱۴۰
حدیث - ۸۴ ۱۴۰
حدیث - ۸۵ ۱۴۰
حدیث - ۸۶ ۱۴۱
حدیث - ۸۷ ۱۴۱
حدیث - ۸۸ ۱۴۱
حدیث - ۸۹ ۱۴۲
حدیث - ۹۰ ۱۴۲
حدیث - ۹۱ ۱۴۲
حدیث - ۹۲ ۱۴۳
حدیث - ۹۳ ۱۴۳
حدیث - ۹۴ ۱۴۴
حدیث - ۹۵ ۱۴۴
حدیث - ۹۶ ۱۴۴
حدیث - ۹۷ ۱۴۵
حدیث - ۹۸ ۱۴۵
حدیث - ۹۹ ۱۴۵
حدیث - ۱۰۰ ۱۴۶
حدیث - ۱۰۱ ۱۴۶
حدیث - ۱۰۲ ۱۴۶
حدیث - ۱۰۳ ۱۴۷
حدیث - ۱۰۴ ۱۴۷
حدیث - ۱۰۵ ۱۴۸
حدیث - ۱۰۶ ۱۴۸
حدیث - ۱۰۷ ۱۴۹
حدیث - ۱۰۸ ۱۴۹
حدیث - ۱۰۹ ۱۴۹
حدیث - ۱۱۰ ۱۵۰
حدیث - ۱۱۱ ۱۵۰
حدیث - ۱۱۲ ۱۵۱
حدیث - ۱۱۳ ۱۵۱
حدیث - ۱۱۴ ۱۵۱
حدیث - ۱۱۵ ۱۵۲
حدیث - ۱۱۶ ۱۵۲
حدیث - ۱۱۷ ۱۵۳
حدیث - ۱۱۸ ۱۵۳
حدیث - ۱۱۹ ۱۵۳
حدیث - ۱۲۰ ۱۵۴
حدیث - ۱۲۱ ۱۵۴
حدیث - ۱۲۲ ۱۵۴
حدیث - ۱۲۳ ۱۵۵
حدیث - ۱۲۴ ۱۵۵
حدیث - ۱۲۵ ۱۵۶
حدیث - ۱۲۶ ۱۵۶
حدیث - ۱۲۷ ۱۵۶
حدیث - ۱۲۸ ۱۵۷
حدیث - ۱۲۹ ۱۵۷
حدیث - ۱۳۰ ۱۵۸
حدیث - ۱۳۱ ۱۵۸
حدیث - ۱۳۲ ۱۵۸
حدیث - ۱۳۳ ۱۵۹
حدیث - ۱۳۴ ۱۵۹
حدیث - ۱۳۵ ۱۵۹
حدیث - ۱۳۶ ۱۶۰
حدیث - ۱۳۷ ۱۶۰
حدیث - ۱۳۸ ۱۶۰
حدیث - ۱۳۹ ۱۶۱
حدیث - ۱۴۰ ۱۶۱
حدیث - ۱۴۱ ۱۶۲
حدیث - ۱۴۲ ۱۶۲
خانه و خوشبختی ۱۶۳
حدیث - ۱ ۱۶۳
حدیث - ۲ ۱۶۳
حدیث - ۳ ۱۶۴
حدیث - ۴ ۱۶۴
حدیث - ۵ ۱۶۴
حدیث - ۶ ۱۶۵
حدیث - ۷ ۱۶۵
حدیث - ۸ ۱۶۵
حدیث - ۹ ۱۶۵
حدیث - ۱۰ ۱۶۶
حدیث - ۱۱ ۱۶۶
حدیث - ۱۲ ۱۶۷
حدیث - ۱۳ ۱۶۷
حدیث - ۱۴ ۱۶۸
حدیث - ۱۵ ۱۶۸
حدیث - ۱۶ ۱۶۹
حدیث - ۱۷ ۱۶۹
حدیث - ۱۸ ۱۶۹
حدیث - ۱۹ ۱۷۰
حدیث - ۲۰ ۱۷۰
حدیث - ۲۱ ۱۷۰
حدیث - ۲۲ ۱۷۱
حدیث - ۲۳ ۱۷۱
حدیث - ۲۴ ۱۷۱
حدیث - ۲۵ ۱۷۲
حدیث - ۲۶ ۱۷۲
حدیث - ۲۷ ۱۷۲
حدیث - ۲۸ ۱۷۳
حدیث - ۲۹ ۱۷۳
حدیث - ۳۰ ۱۷۳
حدیث - ۳۱ ۱۷۴
حدیث - ۳۲ ۱۷۴
حدیث - ۳۳ ۱۷۴
حدیث - ۳۴ ۱۷۵
حدیث - ۳۵ ۱۷۵
حدیث - ۳۶ ۱۷۶
حدیث - ۳۷ ۱۷۶
حدیث - ۳۸ ۱۷۷
حدیث - ۳۹ ۱۷۷
حدیث - ۴۰ ۱۷۷
حدیث - ۴۱ ۱۷۸
حدیث - ۴۲ ۱۷۸
حدیث - ۴۳ ۱۷۸
حدیث - ۴۴ ۱۷۹
حدیث - ۴۵ ۱۷۹
حدیث - ۴۶ ۱۷۹
حدیث - ۴۷ ۱۸۰
حدیث - ۴۸ ۱۸۰
حدیث - ۴۹ ۱۸۰
حدیث - ۵۰ ۱۸۱
حدیث - ۵۱ ۱۸۱
حدیث - ۵۲ ۱۸۲
حدیث - ۵۳ ۱۸۲
حدیث - ۵۴ ۱۸۲
حدیث - ۵۵ ۱۸۳
حدیث - ۵۶ ۱۸۳
حدیث - ۵۷ ۱۸۴
حدیث - ۵۸ ۱۸۴
حدیث - ۵۹ ۱۸۴
حدیث - ۶۰ ۱۸۵
حدیث - ۶۱ ۱۸۵
حدیث - ۶۲ ۱۸۶
حدیث - ۶۳ ۱۸۶
حدیث - ۶۴ ۱۸۶
حدیث - ۶۵ ۱۸۷
حدیث - ۶۶ ۱۸۷
حدیث - ۶۷ ۱۸۷
حدیث - ۶۸ ۱۸۸
حدیث - ۶۹ ۱۸۸
حدیث - ۷۰ ۱۸۸
حدیث - ۷۱ ۱۸۹
حدیث - ۷۲ ۱۸۹
حدیث - ۷۳ ۱۸۹
حدیث - ۷۴ ۱۹۰
حدیث - ۷۵ ۱۹۰
حدیث - ۷۶ ۱۹۰
حدیث - ۷۷ ۱۹۱
حدیث - ۷۸ ۱۹۱
حدیث - ۷۹ ۱۹۲
حدیث - ۸۰ ۱۹۲
حدیث - ۸۱ ۱۹۲
حدیث - ۸۲ ۱۹۳
حدیث - ۸۳ ۱۹۳
حدیث - ۸۴ ۱۹۳
حدیث - ۸۵ ۱۹۴
حدیث - ۸۶ ۱۹۴
حدیث - ۸۷ ۱۹۴
حدیث - ۸۸ ۱۹۵
حدیث - ۸۹ ۱۹۵
حدیث - ۹۰ ۱۹۵
حدیث - ۹۱ ۱۹۶
حدیث - ۹۲ ۱۹۶
حدیث - ۹۳ ۱۹۶
حدیث - ۹۴ ۱۹۷
حدیث - ۹۵ ۱۹۷
حدیث - ۹۶ ۱۹۷
حدیث - ۹۷ ۱۹۷
حدیث - ۹۸ ۱۹۸
حدیث - ۹۹ ۱۹۸
حدیث - ۱۰۰ ۱۹۸
حدیث - ۱۰۱ ۱۹۹
حدیث - ۱۰۲ ۱۹۹
حدیث - ۱۰۳ ۱۹۹
حدیث - ۱۰۴ ۲۰۰
همسران ۲۰۱
حدیث - ۱ ۲۰۱
حدیث - ۲ ۲۰۱
حدیث - ۳ ۲۰۲
حدیث - ۴ ۲۰۲
حدیث - ۵ ۲۰۳
حدیث - ۶ ۲۰۳
حدیث - ۷ ۲۰۴
حدیث - ۸ ۲۰۴
حدیث - ۹ ۲۰۵
حدیث - ۱۰ ۲۰۵
حدیث - ۱۱ ۲۰۵
حدیث - ۱۲ ۲۰۶
حدیث - ۱۳ ۲۰۶
حدیث - ۱۴ ۲۰۷
حدیث - ۱۵ ۲۰۷
حدیث - ۱۶ ۲۰۷
حدیث - ۱۷ ۲۰۸
حدیث - ۱۸ ۲۰۸
حدیث - ۱۹ ۲۰۸
حدیث - ۲۰ ۲۰۹
حدیث - ۲۱ ۲۰۹
حدیث - ۲۲ ۲۱۰
حدیث - ۲۳ ۲۱۰
حدیث - ۲۴ ۲۱۱
حدیث - ۲۵ ۲۱۱
حدیث - ۲۶ ۲۱۲
حدیث - ۲۷ ۲۱۲
حدیث - ۲۸ ۲۱۲
حدیث - ۲۹ ۲۱۳
حدیث - ۳۰ ۲۱۳
حدیث - ۳۱ ۲۱۳
حدیث - ۳۲ ۲۱۴
حدیث - ۳۳ ۲۱۴
حدیث - ۳۴ ۲۱۵
حدیث - ۳۵ ۲۱۵
حدیث - ۳۶ ۲۱۶
حدیث - ۳۷ ۲۱۶
حدیث - ۳۸ ۲۱۷
حدیث - ۳۹ ۲۱۷
حدیث - ۴۰ ۲۱۷
حدیث - ۴۱ ۲۱۸
حدیث - ۴۲ ۲۱۸
حدیث - ۴۳ ۲۱۸
حدیث - ۴۴ ۲۱۹
حدیث - ۴۵ ۲۱۹
حدیث - ۴۶ ۲۱۹
حدیث - ۴۷ ۲۲۰
حدیث - ۴۸ ۲۲۰
حدیث - ۴۹ ۲۲۱
حدیث - ۵۰ ۲۲۱
حدیث - ۵۱ ۲۲۱
حدیث - ۵۲ ۲۲۲
حدیث - ۵۳ ۲۲۲
حدیث - ۵۴ ۲۲۳
حدیث - ۵۵ ۲۲۳
حدیث - ۵۶ ۲۲۳
حدیث - ۵۷ ۲۲۴
حدیث - ۵۸ ۲۲۴
حدیث - ۵۹ ۲۲۵
حدیث - ۶۰ ۲۲۵
حدیث - ۶۱ ۲۲۵
حدیث - ۶۲ ۲۲۶
حدیث - ۶۳ ۲۲۶
حدیث - ۶۴ ۲۲۷
حدیث - ۶۵ ۲۲۷
حدیث - ۶۶ ۲۲۸
حدیث - ۶۷ ۲۲۸
حدیث - ۶۸ ۲۲۹
حدیث - ۶۹ ۲۳۰
حدیث - ۷۰ ۲۳۰
حدیث - ۷۱ ۲۳۱
حدیث - ۷۲ ۲۳۱
حدیث - ۷۳ ۲۳۲
حدیث - ۷۴ ۲۳۲
حدیث - ۷۵ ۲۳۳
حدیث - ۷۶ ۲۳۳
حدیث - ۷۷ ۲۳۴
حدیث - ۷۸ ۲۳۵
حدیث - ۷۹ ۲۳۵
حدیث - ۸۰ ۲۳۶
حدیث - ۸۱ ۲۳۶
حدیث - ۸۲ ۲۳۶
حدیث - ۸۳ ۲۳۷
حدیث - ۸۴ ۲۳۷
حدیث - ۸۵ ۲۳۸
حدیث - ۸۶ ۲۳۸
حدیث - ۸۷ ۲۳۹
حدیث - ۸۸ ۲۳۹
حدیث - ۸۹ ۲۳۹
حدیث - ۹۰ ۲۴۰
حدیث - ۹۱ ۲۴۰
حدیث - ۹۲ ۲۴۱
حدیث - ۹۳ ۲۴۱
حدیث - ۹۴ ۲۴۲
حدیث - ۹۵ ۲۴۲
حدیث - ۹۶ ۲۴۳
حدیث - ۹۷ ۲۴۳
حدیث - ۹۸ ۲۴۳
حدیث - ۹۹ ۲۴۴
حدیث - ۱۰۰ ۲۴۴
حدیث - ۱۰۱ ۲۴۴
حدیث - ۱۰۲ ۲۴۵
حدیث - ۱۰۳ ۲۴۵
حدیث - ۱۰۴ ۲۴۵
حدیث - ۱۰۵ ۲۴۶
حدیث - ۱۰۶ ۲۴۶
حدیث - ۱۰۷ ۲۴۷
حدیث - ۱۰۸ ۲۴۷
حدیث - ۱۰۹ ۲۴۷
حدیث - ۱۱۰ ۲۴۸
حدیث - ۱۱۱ ۲۴۸
حدیث - ۱۱۲ ۲۴۸
حدیث - ۱۱۳ ۲۴۹
حدیث - ۱۱۴ ۲۴۹
حدیث - ۱۱۵ ۲۵۰
حدیث - ۱۱۶ ۲۵۰
حدیث - ۱۱۷ ۲۵۱
حدیث - ۱۱۸ ۲۵۱
حدیث - ۱۱۹ ۲۵۱
حدیث - ۱۲۰ ۲۵۲
حدیث - ۱۲۱ ۲۵۲
حدیث - ۱۲۲ ۲۵۳
ازدواج ۲۵۴
حدیث - ۱ ۲۵۴
حدیث - ۲ ۲۵۴
حدیث - ۳ ۲۵۵
حدیث - ۴ ۲۵۵
حدیث - ۵ ۲۵۵
حدیث - ۶ ۲۵۶
حدیث - ۷ ۲۵۶
حدیث - ۸ ۲۵۶
حدیث - ۹ ۲۵۷
حدیث - ۱۰ ۲۵۷
حدیث - ۱۱ ۲۵۷
حدیث - ۱۲ ۲۵۸
حدیث - ۱۳ ۲۵۸
حدیث - ۱۴ ۲۵۸
حدیث - ۱۵ ۲۵۹
حدیث - ۱۶ ۲۵۹
حدیث - ۱۷ ۲۵۹
حدیث - ۱۸ ۲۶۰
حدیث - ۱۹ ۲۶۰
حدیث - ۲۰ ۲۶۱
حدیث - ۲۱ ۲۶۱
حدیث - ۲۲ ۲۶۱
حدیث - ۲۳ ۲۶۲
حدیث - ۲۴ ۲۶۲
حدیث - ۲۵ ۲۶۲
حدیث - ۲۶ ۲۶۳
حدیث - ۲۷ ۲۶۳
حدیث - ۲۸ ۲۶۳
حدیث - ۲۹ ۲۶۴
حدیث - ۳۰ ۲۶۴
حدیث - ۳۱ ۲۶۴
حدیث - ۳۲ ۲۶۵
حدیث - ۳۳ ۲۶۵
حدیث - ۳۴ ۲۶۶
حدیث - ۳۵ ۲۶۶
حدیث - ۳۶ ۲۶۷
حدیث - ۳۷ ۲۶۷
حدیث - ۳۸ ۲۶۷
حدیث - ۳۹ ۲۶۸
حدیث - ۴۰ ۲۶۸
حدیث - ۴۱ ۲۶۸
حدیث - ۴۲ ۲۶۹
حدیث - ۴۳ ۲۶۹
حدیث - ۴۴ ۲۶۹
حدیث - ۴۵ ۲۷۰
حدیث - ۴۶ ۲۷۰
حدیث - ۴۷ ۲۷۰
حدیث - ۴۸ ۲۷۱
حدیث - ۴۹ ۲۷۱
حدیث - ۵۰ ۲۷۲
حدیث - ۵۱ ۲۷۲
حدیث - ۵۲ ۲۷۲
حدیث - ۵۳ ۲۷۳
حدیث - ۵۴ ۲۷۳
حدیث - ۵۵ ۲۷۳
حدیث - ۵۶ ۲۷۴
حدیث - ۵۷ ۲۷۴
حدیث - ۵۸ ۲۷۴
حدیث - ۵۹ ۲۷۵
حدیث - ۶۰ ۲۷۵
حدیث - ۶۱ ۲۷۵
حدیث - ۶۲ ۲۷۶
حدیث - ۶۳ ۲۷۶
حدیث - ۶۴ ۲۷۶
حدیث - ۶۵ ۲۷۷
حدیث - ۶۶ ۲۷۷
حدیث - ۶۷ ۲۷۷
حدیث - ۶۸ ۲۷۸
حدیث - ۶۹ ۲۷۸
حدیث - ۷۰ ۲۷۸
حدیث - ۷۱ ۲۷۹
حدیث - ۷۲ ۲۷۹
حدیث - ۷۳ ۲۸۰
حدیث - ۷۴ ۲۸۰
حدیث - ۷۵ ۲۸۰
حدیث - ۷۶ ۲۸۱
حدیث - ۷۷ ۲۸۱
حدیث - ۷۸ ۲۸۲
حدیث - ۷۹ ۲۸۲
حدیث - ۸۰ ۲۸۲
صله رحم ۲۸۴
حدیث - ۱ ۲۸۴
حدیث - ۲ ۲۸۴
حدیث - ۳ ۲۸۵
حدیث - ۴ ۲۸۵
حدیث - ۵ ۲۸۶
حدیث - ۶ ۲۸۶
حدیث - ۷ ۲۸۶
حدیث - ۸ ۲۸۷
حدیث - ۹ ۲۸۷
حدیث - ۱۰ ۲۸۷
حدیث - ۱۱ ۲۸۸
حدیث - ۱۲ ۲۸۸
حدیث - ۱۳ ۲۸۸
حدیث - ۱۴ ۲۸۹
حدیث - ۱۵ ۲۸۹
حدیث - ۱۶ ۲۸۹
حدیث - ۱۷ ۲۹۰
حدیث - ۱۸ ۲۹۰
حدیث - ۱۹ ۲۹۰
حدیث - ۲۰ ۲۹۱
حدیث - ۲۱ ۲۹۱
حدیث - ۲۲ ۲۹۱
حدیث - ۲۳ ۲۹۲
حدیث - ۲۴ ۲۹۲
حدیث - ۲۵ ۲۹۲
حدیث - ۲۶ ۲۹۳
حدیث - ۲۷ ۲۹۳
حدیث - ۲۸ ۲۹۳
حدیث - ۲۹ ۲۹۴
حدیث - ۳۰ ۲۹۴
حدیث - ۳۱ ۲۹۴
حدیث - ۳۲ ۲۹۵
حدیث - ۳۳ ۲۹۵
حدیث - ۳۴ ۲۹۵
حدیث - ۳۵ ۲۹۶
حدیث - ۳۶ ۲۹۶
حدیث - ۳۷ ۲۹۷
حدیث - ۳۸ ۲۹۷
حدیث - ۳۹ ۲۹۷
حدیث - ۴۰ ۲۹۸
حدیث - ۴۱ ۲۹۸
حدیث - ۴۲ ۲۹۹
حدیث - ۴۳ ۲۹۹
حدیث - ۴۴ ۲۹۹
حدیث - ۴۵ ۳۰۰
حدیث - ۴۶ ۳۰۰
حدیث - ۴۷ ۳۰۱
حدیث - ۴۸ ۳۰۱
حدیث - ۴۹ ۳۰۱
حدیث - ۵۰ ۳۰۲
حدیث - ۵۱ ۳۰۲
حدیث - ۵۲ ۳۰۲
حدیث - ۵۳ ۳۰۳
حدیث - ۵۴ ۳۰۳
حدیث - ۵۵ ۳۰۳
حدیث - ۵۶ ۳۰۴
حدیث - ۵۷ ۳۰۴
حدیث - ۵۸ ۳۰۴
حدیث - ۵۹ ۳۰۵
حدیث - ۶۰ ۳۰۵
حدیث - ۶۱ ۳۰۵
حدیث - ۶۲ ۳۰۶
حدیث - ۶۳ ۳۰۶
حدیث - ۶۴ ۳۰۷
حدیث - ۶۵ ۳۰۷
حدیث - ۶۶ ۳۰۷
حدیث - ۶۷ ۳۰۸
حدیث - ۶۸ ۳۰۸
حدیث - ۶۹ ۳۰۹
حدیث - ۷۰ ۳۰۹
حدیث - ۷۱ ۳۰۹
حدیث - ۷۲ ۳۱۰
حدیث - ۷۳ ۳۱۰
حدیث - ۷۴ ۳۱۰
حدیث - ۷۵ ۳۱۱
حدیث - ۷۶ ۳۱۱
حدیث - ۷۷ ۳۱۱
حدیث - ۷۸ ۳۱۲
حدیث - ۷۹ ۳۱۲
حدیث - ۸۰ ۳۱۲
حدیث - ۸۱ ۳۱۳
حدیث - ۸۲ ۳۱۳
حدیث - ۸۳ ۳۱۴
حدیث - ۸۴ ۳۱۴
حدیث - ۸۵ ۳۱۴
حدیث - ۸۶ ۳۱۵
حدیث - ۸۷ ۳۱۵
حدیث - ۸۸ ۳۱۵
حدیث - ۸۹ ۳۱۶
حدیث - ۹۰ ۳۱۶
حدیث - ۹۱ ۳۱۶
حدیث - ۹۲ ۳۱۷
حدیث - ۹۳ ۳۱۷
حدیث - ۹۴ ۳۱۸
حدیث - ۹۵ ۳۱۸
حدیث - ۹۶ ۳۱۸
حدیث - ۹۷ ۳۱۹
حدیث - ۹۸ ۳۱۹
حدیث - ۹۹ ۳۱۹
حدیث - ۱۰۰ ۳۲۰
حدیث - ۱۰۱ ۳۲۰
حدیث - ۱۰۲ ۳۲۰
حدیث - ۱۰۳ ۳۲۱
حدیث - ۱۰۴ ۳۲۱
حدیث - ۱۰۵ ۳۲۲
حدیث - ۱۰۶ ۳۲۲
حدیث - ۱۰۷ ۳۲۲
حدیث - ۱۰۸ ۳۲۳
حدیث - ۱۰ ۹ ۳۲۳
حدیث - ۱۱۰ ۳۲۳
حدیث - ۱۱۱ ۳۲۴
حدیث - ۱۱۲ ۳۲۴
حدیث - ۱۱۳ ۳۲۴
حدیث - ۱۱۴ ۳۲۵
حدیث - ۱۱۵ ۳۲۵
حدیث - ۱۱۶ ۳۲۶
حدیث - ۱۱۷ ۳۲۶
حدیث - ۱۱۸ ۳۲۶
حدیث - ۱۱۹ ۳۲۷
حدیث - ۱۲۰ ۳۲۷
حدیث - ۱۲۱ ۳۲۷
حدیث - ۱۲۲ ۳۲۸
حدیث - ۱۲۳ ۳۲۸
حدیث - ۱۲۴ ۳۲۸
حدیث - ۱۲۵ ۳۲۹
حدیث - ۱۲۶ ۳۲۹
حدیث - ۱۲۷ ۳۲۹
حدیث - ۱۲۸ ۳۳۰
حدیث - ۱۲۹ ۳۳۰
حدیث - ۱۳۰ ۳۳۱
حدیث - ۱۳۱ ۳۳۱
حدیث - ۱۳۲ ۳۳۲
حدیث - ۱۳۳ ۳۳۲
وصیت و ارث ۳۳۳
حدیث - ۲ ۳۳۳
حدیث - ۳ ۳۳۳
حدیث - ۴ ۳۳۴
حدیث - ۵ ۳۳۵
حدیث - ۶ ۳۳۵
حدیث - ۷ ۳۳۵
حدیث - ۸ ۳۳۶
حدیث - ۹ ۳۳۶
حدیث - ۱۰ ۳۳۶
حدیث - ۱۱ ۳۳۷
حدیث - ۱۲ ۳۳۷
حدیث - ۱۳ ۳۳۷
حدیث - ۱۴ ۳۳۸
حدیث - ۱۵ ۳۳۸
حدیث - ۱۶ ۳۳۹
حدیث - ۱۷ ۳۳۹
حدیث - ۱۸ ۳۳۹
حدیث - ۱۹ ۳۴۰
حدیث - ۲۰ ۳۴۰
حدیث - ۲۱ ۳۴۰
حدیث - ۲۲ ۳۴۱
حدیث - ۲۳ ۳۴۱
حدیث - ۲۴ ۳۴۱
حدیث - ۲۵ ۳۴۲
فهرست مطالب ۳۴۳